СКРЫ́ ПКА ,
у беларусаў традыц. прылада для зімовай лоўлі рыбы; стаўная пастка ў выглядзе аднагорлавага буча з прыбудаваным да ўваходу карытцам. Наз. таксама кош. С. ставілі ў палонцы на неглыбокім месцы так, каб карытца знаходзілася ў адкрытай вадзе, а конус — пад лёдам. Рыба, што з-за недахопу кіслароду ў вадзе імкнулася да паверхні вадаёма, трапляла ў карытца, а пасля, шукаючы выхаду з яго, праз горла заходзіла ў буч. Як і пры лоўлі каробкамі , палонку закрывалі галінкамі, сенам і снегам (каб не замярзала вада). Рыбачылі С. на Палессі, вядома таксама на Магілёўшчыне і ПнУ Гомельшчыны.
І.М.Браім .
Скрыпка .
т. 14, с. 473
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
хава́ цца , -а́ юся, -а́ ешся, -а́ ецца; незак.
1. Забірацца куды-н. , каб іншыя не бачылі, не маглі знайсці.
Партызаны хаваліся ў лясах.
Х. за шафу.
2. перан. Ухіляцца ад чаго-н.
Х. ад работы.
3. перан. Рабіць што-н. так, каб быць незаўважаным.
4. Быць заслоненым чым-н.
За горкай хавалася хатка.
5. (1 і 2 ас. звычайна не ўжыв. ). Знаходзіцца, захоўвацца дзе-н. (разм. ).
Адзенне і палотны хаваліся ў скрыні.
6. (1 і 2 ас. звычайна не ўжыв. ). Зберагацца на пэўны выпадак.
На жніво заўсёды хавалася сала.
|| зак. схава́ цца , -а́ юся, -а́ ешся, -а́ ецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
дэмантава́ ць , -ту́ ю, -ту́ еш, -ту́ е і дэманці́ раваць , -рую, -руеш, -руе; -руй; -раваны; зак. і незак. , што.
Разабраць (разбіраць), зняць (знімаць) што-н. , каб адрамантаваць або перамясціць на новае месца.
Д. электрастанцыю.
|| наз. дэманта́ ж , -у́ , м. Д. аўтаматычнай лініі.
|| прым. дэманта́ жны , -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
жада́ ць , -а́ ю, -а́ еш, -а́ е; незак. , чаго, з інф. або са злуч. «каб ».
1. Хацець што-н. здзейсніць, зрабіць, займець.
Жадаю бачыць сына.
2. каму-чаму і з інф. Выказваць якія-н. пажаданні, зычыць.
Жадаю вам здароўя.
|| зак. пажада́ ць , -а́ ю, -а́ еш, -а́ е.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
брод , -у, М -дзе, мн. брады́ , -о́ ў, м.
1. Неглыбокае месца на ўсю шырыню ракі, возера, зручнае для пераходу, пераезду.
Пераправіцца бродам.
2. След, пракладзены на сенажаці, у полі, каб размежаваць участкі.
Правёў б. да самай ракі.
|| прым. бро́ давы , -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
абліцава́ ць , -цу́ ю, -цу́ еш, -цу́ е; -цу́ й; -цава́ ны; зак. , што.
Пакрыць паверхню чаго-н. слоем якога-н. матэрыялу, каб умацаваць, аздобіць яе.
А. сцены каляровай пліткай.
|| незак. абліцо́ ўваць , -аю, -аеш, -ае.
|| наз. абліцо́ ўка , -і, Д М -цо́ ўцы, ж. і абліцо́ ўванне , -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
злаўчы́ цца , -чу́ ся, -чы́ шся, -чы́ цца; -чы́ мся, -чыце́ ся, -ча́ цца; зак.
1. Лоўка прынаравіцца або выбраць зручны момант, каб зрабіць што-н.
З. і пераскочыць канаву.
2. Набыць навык, лоўкасць у чым-н. , налаўчыцца.
Ён злаўчыўся пісаць левай рукой.
|| незак. злаўча́ цца , -а́ юся, -а́ ешся, -а́ ецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
напярэ́ ймы , прысл. і прыназ. (разм. ).
1. прысл. 3 мэтай перахапіць каго-, што-н. , рухаючыся яму насустрач; наперарэз.
Бегчы н.
2. прыназ. з Д . Ужыв. для ўказання на асобу або прадмет, якім імкнуцца зайсці наперад, каб перахапіць іх.
Бегчы н. ўцекачу.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
папраду́ ха , -і, Д М -ду́ се, мн. -і, -ду́ х, ж. (уст. ).
1. Жанчына, якая займаецца ручным прадзеннем.
Якая п. пры кудзелі, такое палатно ў белі (з нар. ).
2. мн. Вячоркі, якія наладжвала вясковая моладзь, каб папрасці і павесяліцца; попрадкі.
Хадзіць на папрадухі.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
прэтэндава́ ць , -ду́ ю, -ду́ еш, -ду́ е; -ду́ й; незак.
1. на каго-што . Заяўляць правы, разлічваць на што-н. , дабівацца чаго-н.
П. на кіруючую пасаду.
2. на што . Лічыць сябе ўладальнікам якіх-н. дадатных якасцей, жадаць, каб іх прызналі іншыя.
П. на інтэлігентнасць.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)