Ар ’мера плошчы 100 кв м’. Запазычана празрус.ар (Крукоўскі, Уплыў, 82) з франц.are ад лац.area ’плошча’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Пантэ́ра ’тое, што і барс’ (гл.) (ТСБМ). З рус.панте́ра ’тс’, дзе празфранц.pantère < лац.pantēra (Фасмер, 3, 199).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Перапры́жкі (піряпрыжкі) ’пераскочкі, чахарда’ (Бяльк.). З рус. мовы. Параўн. рус.уладз.играть в перепрыжку ’пераскокваць праз рукі і ногі гульцоў’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Тэ́за ‘тэзіс, асноўнае палажэнне’ (ТСБМ, Некр. і Байк., Пятр., Баршч.). Запазычана з ням.These ‘тс’ празпольск.teza. Гл. тэзіс.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Тэрары́зм ‘палітыка і тактыка тэрору’ (ТСБМ), празрус.террори́зм, дзе, верагодна, з нямецкай. Паходзіць ад лац.terror ‘жах’, гл. тэрор.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
абля́цыя
(п.-лац. ablatio = адыманне)
1) змяншэнне масы ледніка або снежнага покрыва ў выніку раставання ці выпарэння;
2) вынас масы з паверхні цвёрдага цела патокам гарачых газаў, напр. пры руху на вялікай хуткасці ракет і касмічных апаратаў праз зямную атмасферу.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
бокс2
(англ. box = скрынка)
1) герметычная або ізаляваная камера для работы з мікраарганізмамі, радыеактыўнымі рэчывамі і інш.;
2) адгароджаная частка памяшкання ў лячэбных установах для ізаляванага ўтрымання хворага;
3) металічная каробка, праз якую тэлефонны кабель уваходзіць у кабельную скрынку.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
сэрвіту́т
(лац. servitus, -tutis = павіннасць, падначаленасць)
1) абмежаванае права карыстацца чужой уласнасцю (напр. права праезду, праходу праз зямельны ўчастак суседа), а таксама права на абмежаванне ўласніка ў пэўных адносінах;
2) абмежаванне ўлады дзяржавы над якой-н. тэрыторыяй на карысць іншай дзяржавы.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
Трэль1 ‘пералівістае дрыжачае гучанне’ (ТСБМ), трэ́ля ‘тс’ (Некр. і Байк.). Праз рускую мову (трель) з франц.trille, tril ‘тс’, якое з італ.trillo ‘тс’, trillare ‘дрынкаць, бразджаць’ (Фасмер, 4, 97–98; ЕСУМ, 5, 628).
Трэль2 ‘спецыяльна пракладзеная дарога для тралёўкі драўніны’ (ТСБМ), ‘уезджаная дарога’ (рагач., Сл. ПЗБ), ‘высокае месца, куды звозяць спілаваны лес у час распрацовак’ (ТС, Зайка Кос.; дзісн., Бел. дыял. 3), ‘зімовая дарога праз балоты, рэкі і палі’, ‘коўзанка на лёдзе’ (Варл.). Празпольск.trel ‘лясная сцежка, прасека’ запазычана з англ.trail ‘след, шлейф, сцяжына, тор’, ‘цягнуцца, буксіраваць’, ‘таптаць траву’, якое празфранц.traille ‘канатны паром’ узыходзіць да лац.trāgula ‘невад’ < traho, trahere ‘цягнуць, валачыць’ (Фасмер, 4, 97; ЕСУМ, 5, 628). Сюды ж трэля́ць ‘траляваць’ (ТС), trel ‘сцежка, па якой ідуць, цягнуць плыт’ (“innowacja polsko-białoruska”, гл. Бяднарчук, Stosunki, 184). Параўн. таксама тралява́ць, трыль (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
dúrchbrechen*I
1.vt прало́мваць, прабіва́ць (адтуліну)
2.vi(s)
1) прабіва́цца (праз што-н.);
die Blüten bréchen durch кве́ткі распуска́юцца;
auf dem Eis ~ правалі́цца пад лёд; прарыва́цца
2) права́львацца
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)