траге́дыя, ‑і, ж.
1. Драматычны твор, у аснове якога ляжыць непрымірымы жыццёвы канфлікт, сутыкненне характараў і пад., што часцей за ўсё канчаецца смерцю героя. Трагедыі У. Шэкспіра. Трагедыя А. С. Пушкіна. // Пастаноўка на сцэне такога твора. Ставіць трагедыю.
2. Жудасная, страшная падзея; няшчасце. Тужлівую песню спяваў бор, сведка шматлікіх падзей, людскога шчасця і чалавечых трагедый. Гурскі. Стэп, дзе разыгралася жудасная трагедыя, стаў называцца Акмолінскім. Васілёнак. // Перажыванне, безвыходнае становішча, якое прыносіць цяжкія пакуты. Купала бачыў сацыяльную трагедыю працоўнага сялянства ў тым, што яно пазбаўлена самага галоўнага — жыццёвай асновы, зямлі. Івашын. [Раечка:] — У гэтым жа і ўся трагедыя, што я скора не здолею працаваць. Лобан.
•••
Рабіць трагедыю з чаго гл. рабіць.
[Грэч. tragōdia.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
чарні́ць, чарню, чэрніш, чэрніць; незак.
1. што. Рабіць чорным; фарбаваць у чорны колер. Сам думаю пра Ніну: як яна будзе прыбіраць мой пакойчык, глядзецца ў люстэрка і чарніць бровы ці прычэсваць валасы... Мыслівец. // Забруджваючы дымам, куродымам, чадам і пад., рабіць чорным што‑н. Два коміны цеплавой электрастанцыі дымам чарнілі шэрае неба. Грамовіч.
2. перан.; каго-што. Няславіць, ганьбаваць, прадстаўляць у дрэнным выглядзе каго‑, што‑н. Адзін толькі кульгавы Базыль, сусед іхні, заўсёды чарніў Алёшку перад людзьмі. Якімовіч. «Які ж ты кусачы, — прыслухоўваючыся да .. фальцэту [Барабанава], не без злосці думаў Рудчанка. — Усё чэрніш. Хочаш паказаць, што ў нас усё дрэнна». Сіўцоў.
3. што. Пакрываць чэрню 2. Чарніць сярэбраныя вырабы.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
stir1 [stɜ:] n.
1. варушэ́нне; шавяле́нне; разме́шванне, мяша́нне;
Give the tea a stir. Памяшай гарбату.
2. узбуджэ́нне, перапало́х; мітусня́, сумятня́;
cause a stir рабі́ць перапу́д
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
sanitize, BrE -ise [ˈsænɪtaɪz] v. fml
1. derog. на дава́ць прысто́йнасць, рабі́ць больш прыма́льным;
They sanitized my report. Яны падправілі мой даклад.
2. паляпша́ць саніта́рныя ўмо́вы
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
schedule2 [ˈʃedju:l, ˈskedʒu:l] v. рабі́ць раскла́д, планава́ць;
a scheduled flight рэйс па раскла́дзе;
She is scheduled to give a speech. Плануецца, што яна выступіць з прамовай.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
hinder [ˈhɪndə] v.
1. (from) заміна́ць, перашкаджа́ць (каму-н./чаму-н.), не дава́ць рабі́ць (што-н.)
2. затры́мліваць;
She was hindered by rain. Яе затрымаў дождж.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
tuck1 [tʌk] n.
1. збо́рка, скла́дка (на сукенцы);
put/take up a tuck in a dress рабі́ць збо́рку на суке́нцы
2. infml е́жа (асабліва салодкая)
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
Каплі́вы ’цяжкі, марудны’ (красл.) фармальна мог утварыцца ад капаць, *капіць (прасл. карт ’ліцца па кроплях’), як імчаць — імклівы, маўчаць — маўклівы, кеміць — кемлівы. Грынавецкене (Сл. паўн.-зах., 2, 405) суадносіць гэту лексему з літ. kapliuoti, лат. kaplot ’цяжка рабіць’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
*Праве́ндзіцца, провендытыс, провэндытысь ’мала што зрабіць’ (пін., драг., Бел.-рус. ізал.). На думку Клімчука (там жа, 52), суадносіцца з рус. дыял. веньгаться ’рабіць павольна, бязладна; поркацца’. Хутчэй, экслрэсіўнае ўтварэнне на базе польск. wędzić ’капціць, вэндзіць’, гл. вэндзіцца ’марудзіць’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Прыпыні́ць, прыпуні́ць ’спыніць рух на некаторы час; перастаць рабіць што-небудзь’; ’даць прыпынак, прытулак, схованку’ (ТСБМ, Яруш., ТС), пріпыніті ’спыніць, абразуміць’ (Бес.). Прэфіксальны дзеяслоў з коранем пін‑ (гл. пну, пяць). Аб змяненні і > ы ў корані гл. апыну́цца.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)