ДЗІЯНІ́СІЙ [каля 1440 — пасля 1502—03(7)],

рускі жывапісец. Працаваў пераважна ў Маскве і сярэднярус. манастырах. Большасць твораў Дз. не захавалася і вядома па пісьмовых крыніцах. Абразам Дз., з іх вытанчаным малюнкам і каларытам, з вельмі выцягнутымі, грацыёзнымі фігурамі, уласцівы ўзнёсласць і ўрачыстасць: «Божая Маці Адзігітрыя» (1482), «Спас у сілах» і «Распяцце» (абодва 1500); абразы для Ферапонтава манастыра і размалёўкі яго сабора выкананы разам з сынамі Уладзімірам і Феадосіем (1500—02 ці 1502—03). Дз. прыпісваюць таксама абразы «Мітрапаліт Пётр у жыцці», «Мітрапаліт Аляксій у жыцці» і інш.

Літ.:

Данилова И.Е. Фрески Ферапонтова монастыря. М.. 1970.

Дзіянісій. Распяцце. Абраз. 1500.

т. 6, с. 123

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ПАДАЛІ́РЫЙ (Iphiclides podalirius, або Papilio podalirius),

дзённы матыль сям. паруснікаў. Пашыраны ў Еўропе, Азіі, Паўн. Афрыцы. Трапляецца на лясных палянах, у зарасніках цёрну. На Беларусі вельмі рэдкі (адзначаны ў Брэсцкай, Гродзенскай і Магілёўскай абл.). Занесены ў Чырв. кнігу.

Размах крылаў да 8 см. Афарбоўка бледна-жоўтая, на пярэдніх чорныя клінападобныя палосы, заднія з чорна-блакітнай аблямоўкай. Каля асновы задніх крылаў пляма, на канцы хвосцікі даўж. да 20 мм. Дарослыя кормяцца нектарам кветак, вусені — лісцем цёрну, вішні і інш. раслін, пераважна з сям. ружавых. 1—2 пакаленні за год.

Падалірый: 1 — імага; 2 — вусень; 3 — кукалка.

т. 11, с. 483

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ПАЛЕ́ССЕ (назва звязана са значнай аблесенасцю тэрыторыі),

палескі тып ландшафту, нізіны ў раёнах пашырэння алювіяльных і водна-ледавіковых пяскоў ускраіннай паласы плейстацэнавага мацерыковага зледзянення ў межах паўд. тайгі, мяшаных і шыракалістых лясоў Еўропы. Пяскі запаўняюць плоскія паніжэнні, звязаныя з тэктанічнымі ўпадзінамі. Залішняе атмасфернае ўвільгатненне і недастатковы дрэнаж (рэчышчы густой рачной сеткі вельмі мала ўрэзаны) абумовілі фарміраванне буйных масіваў балот, якія параслі хвояй, бярозай, вольхай і інш. Палескі тып ландшафту характэрны для Палескай нізіны, Мяшчорскай нізіны, усх. раёнаў Польшчы (у бас. рэк Вепш і Буг), пашыраны таксама на Пд Канады і ў паўн. раёнах ЗША). Гл. таксама Беларускае Палессе.

т. 11, с. 552

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

сярдзі́ты

1. böse, zrnig; ufgebracht, ärgerlich;

ве́льмі сярдзі́ты btterböse;

быць сярдзі́тым на каго-н. auf j-n böse [zrnig] sein, ggen j-n ufgebracht sein;

2. разм. (моцны) stark, streng, scharf;

сярдзі́ты маро́з grmmige [schnidende] Kälte

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

hate

[heɪt]

1.

v.t.

1) ненаві́дзець

2) ве́льмі не любі́ць

I hate to study — Я не люблю́ вучы́цца

I hate to trouble you — Мне ве́льмі непрые́мна турбава́ць вас

2.

n.

няна́вісьць f.

3.

adj.

які́ выкліка́е, се́е няна́вісьць

hate letter — ліст, які́ се́е няна́вісьць

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

jolly

[ˈdʒɑ:li]

1.

adj.

1) вясёлы, ра́дасны

2) esp. Brit., informal прые́мны, мі́лы

2.

adv., Brit., informal

ве́льмі

and you jolly well know it — і вы гэ́та ве́льмі до́бра ве́даеце

3.

v.t., informal

лісьлі́віць, хвалі́ць

4.

v.i.

дабраду́шна паджарто́ўваць, пацьве́льваць з каго́, весялі́ць

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

само́люс

(н.-лац. samolus)

травяністая расліна сям. першакветных з прадаўгаватым лісцем і дробнымі белымі кветкамі ў гронках, пашыраная пераважна ў Паўн. і Паўд. Амерыцы, Аўстраліі і Паўд. Афрыцы; на Беларусі трапляецца вельмі рэдка.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

ча́сто нареч.

1. ча́ста;

ча́сто перебира́ть стру́ны балала́йки ча́ста перабіра́ць стру́ны балала́йкі;

о́чень ча́сто ве́льмі ча́ста;

2. (густо) гу́ста; ча́ста;

дере́вья поса́жены ча́сто дрэ́вы паса́джаны гу́ста (ча́ста).

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

Arctic2 [ˈɑ:ktɪk] adj.

1. аркты́чны; паўно́чны; паля́рны;

the Arctic Circle Паўно́чны паля́рны круг;

the Arctic Ocean Паўно́чны Ледаві́ты акія́н

2. arctic аркты́чны, сцюдзёны, ве́льмі хало́дны

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

excellent [ˈeksələnt] adj. выда́тны, ве́льмі до́бры;

excellent service выда́тны сэ́рвіс;

What an excellent idea! Якая цудоўная ідэя!;

She speaks excellent Swedish. Яна выдатна размаўляе па-шведску.

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)