праляжа́ць, -жу́, -жы́ш, -жы́ць; -жы́м, -лежыце́, -жа́ць; -жы́ і прале́жаць, -жу, -жыш, -жыць; -ле́ж; зак.
1. Прабыць які-н. час лежачы.
П. увесь дзень у ложку.
2. (1 і 2 ас. не ўжыв.). Прабыць які-н. час у адным і тым жа становішчы, без руху, без выкарыстання.
Рукапіс праляжаў (пралежаў) паўгода ў выдавецтве.
3. што. Атрымаць пролежні на якой-н. частцы цела ад доўгага ляжання (разм.).
П. бакі.
|| незак. прале́жваць, -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
БАЧЫ́ЛА (Фёдар Апанасавіч) (21.1.1924, в. Бардзілаўка Мінскага р-на — 25.11.1992),
удзельнік партыз. руху на Беларусі ў Вял. Айч. вайну, журналіст. Засл. работнік культуры Беларусі (1974). Скончыў Рэсп. парт. школу пры ЦК КП(б)Б (1948). Камандзір дыверсійнай групы (партыз. атрад імя С.Лазо 3-й Мінскай партыз. брыгады імя С.Будзённага), якая падарвала 28 чыг. эшалонаў ворага. З 1949 у рэдакцыі газ. «Чырвоная змена». Аўтар успамінаў «Застаюся жыць» (1981).
т. 2, с. 363
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ЗАРО́ДАК у жывёл і чалавека, эмбрыён,
арганізм на першых стадыях развіцця (ад яйца да здольнасці самастойна жыць і перамяшчацца). Развіваецца з аплодненага яйца (зіготы) і жывіцца назапашанымі ў ім пажыўнымі рэчывамі (у птушак) ці за кошт матчынага арганізма (у млекакормячых жывёл і чалавека). У акушэрстве — арганізм чалавека на працягу першых 8 тыдняў ва ўлонні маці. У раслін — зачатак папарацепадобных і насенных раслін, пач. этап іх развіцця — антагенез. Гл. таксама Апладненне.
т. 6, с. 539
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
прасма́жыць, -жу, -жыш, -жыць; -жаны; зак., што.
1. Поўнасцю падсмажыць.
П. грыбы.
2. Правесці які-н. час, смажачы што-н.
Цэлую гадзіну прасмажыла бульбу.
|| незак. прасма́жваць, -аю, -аеш, -ае (да 1 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
откры́то нареч. адкры́та; (откровенно) шчы́ра;
жить откры́то жыць адкры́та;
откры́то призна́ться шчы́ра прызна́цца.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прохлажда́ться
1. прахало́джвацца, ахало́джвацца, астыва́ць;
2. (бездельничать, жить беззаботно) разг. гультаява́ць, жыць бесклапо́тна;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
самостоя́тельно нареч. самасто́йна;
жить самостоя́тельно жыць самасто́йна;
самостоя́тельно реши́ть зада́чу самасто́йна рашы́ць зада́чу;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ксерамезафі́ты
(ад ксера- + мезафіты)
расліны, якія прыстасаваліся жыць у сярэднеўвільготненых мясцінах і могуць пераносіць засушлівы перыяд лета.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
аэро́бы
(ад гр. aer = паветра + bios = жыццё)
арганізмы, якія не здольныя жыць без свабоднага кіслароду (параўн. анаэробы).
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
банвіва́н
(фр. bon vivant = той, хто добра жыве)
уст. асоба, якая любіць жыць сабе на пацеху; гуляка.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)