асі́нава-яло́вы
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
асі́нава-яло́вы |
асі́нава-яло́вая |
асі́нава-яло́вае |
асі́нава-яло́выя |
| Р. |
асі́нава-яло́вага |
асі́нава-яло́вай
асі́нава-яло́вае |
асі́нава-яло́вага |
асі́нава-яло́вых |
| Д. |
асі́нава-яло́ваму |
асі́нава-яло́вай |
асі́нава-яло́ваму |
асі́нава-яло́вым |
| В. |
асі́нава-яло́вы (неадуш.)
асі́нава-яло́вага (адуш.) |
асі́нава-яло́вую |
асі́нава-яло́вае |
асі́нава-яло́выя (неадуш.)
асі́нава-яло́вых (адуш.) |
| Т. |
асі́нава-яло́вым |
асі́нава-яло́вай
асі́нава-яло́ваю |
асі́нава-яло́вым |
асі́нава-яло́вымі |
| М. |
асі́нава-яло́вым |
асі́нава-яло́вай |
асі́нава-яло́вым |
асі́нава-яло́вых |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
пі́хтава-яло́вы
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
пі́хтава-яло́вы |
пі́хтава-яло́вая |
пі́хтава-яло́вае |
пі́хтава-яло́выя |
| Р. |
пі́хтава-яло́вага |
пі́хтава-яло́вай
пі́хтава-яло́вае |
пі́хтава-яло́вага |
пі́хтава-яло́вых |
| Д. |
пі́хтава-яло́ваму |
пі́хтава-яло́вай |
пі́хтава-яло́ваму |
пі́хтава-яло́вым |
| В. |
пі́хтава-яло́вы (неадуш.)
пі́хтава-яло́вага (адуш.) |
пі́хтава-яло́вую |
пі́хтава-яло́вае |
пі́хтава-яло́выя (неадуш.)
пі́хтава-яло́вых (адуш.) |
| Т. |
пі́хтава-яло́вым |
пі́хтава-яло́вай
пі́хтава-яло́ваю |
пі́хтава-яло́вым |
пі́хтава-яло́вымі |
| М. |
пі́хтава-яло́вым |
пі́хтава-яло́вай |
пі́хтава-яло́вым |
пі́хтава-яло́вых |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
я́лавы в разн. знач. я́ловый;
~вая каро́ва — я́ловая коро́ва;
~выя бо́ты — я́ловые сапоги́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
стро́біл
(гр. strobilos = сасновая або яловая шышка)
спараносны каласок у многіх вышэйшых раслін, напр. насенных, плавунападобных, хвашчовых.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
шы́шка, -і, ДМ -шцы, мн. -і, -шак, ж.
1. Круглаватае ці авальнае суквецце і плод хваёвых і некаторых іншых раслін, пакрыты луской.
Яловая ш.
Хваёвая ш.
Альховая ш.
Кедравая ш.
2. Круглаватая выпукласць, бугор.
На лбе ўскочыла ш.
3. Пра важную, значную, уплывовую асобу (разм., іран.).
Ён там важная ш.
|| прым. шы́шачны, -ая, -ае (да 1 знач.) і (у некаторых спецыяльных назвах) шы́шкавы, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
стро́біла
(гр. strobilos = сасновая або яловая шышка)
1) цела стужачнага чарвяка, якое складаецца з членікаў;
2) стадыя развіцця сцыфамедуз.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
смала́, -ы́, мн. смо́лы, смол, ж.
1. Ліпкі, здольны зацвердзяваць сок хваёвых і некаторых іншых раслін.
Яловая с.
2. перан. Прыставала, той, хто ліпне, прыстае да каго-н. (разм.).
Прыстаў як с.
○
Сінтэтычныя смолы — сінтэтычныя палімеры, здольныя пры перапрацоўцы ў выніку ацвярдзення ператварацца ў няплаўкія і нерастваральныя рэчывы.
|| ласк. смо́лка, -і, ДМ -лцы, ж. (да 1 знач.).
|| прым. смаляны́, -а́я, -о́е.
С. завод.
Смаляныя шпалы (апрацаваныя смалой).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
КЕЦЬ,
рака ў Краснаярскім краі і Томскай вобл. Расіі, правы прыток р. Об. Даўж. 1621 км, пл. бас. 94,2 тыс. км². Бярэ пачатак з балот Об-Енісейскага водападзелу. Цячэ па паўд.-ўсх. частцы Зах.-Сібірскай раўніны, рэчышча звілістае, шматлікія пратокі; упадае ў р. Об 2 рукавамі — Тагурскім і Нарымскім на адлегласці 160 км адзін ад аднаго. Гал. прытокі: Сачур, Арлоўка, Лісіца (справа), М. Кець, Мендэль, Яловая, Чачамга (злева). Жыўленне пераважна снегавое. Ледастаў з канца кастр. — пач. ліст. да канца крас. — пач. мая. Сярэдні расход вады 560 м³/с. Суднаходная на 737 км ад вусця. Сплаўная.
т. 8, с. 242
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
пашчапа́ны, ‑ая, ‑ае.
1. Дзеепрым. зал. пр. ад пашчапаць.
2. у знач. прым. Расколаты на часткі, на шчэпкі. Пад сцяной хлеўчука святлеў ладны штабялёк нарыхтаваных — нарэзаных і пашчапаных — дроў. Быкаў. // З трэшчынамі, расколінамі. Відаць .. шэрая яловая кара, прыціснутая старым пашчапаным карытам. Пташнікаў. З гарышча старэнькай, з забітымі вокнамі і пашчапанымі дзвярыма хаты біў кулямёт. Бураўкін.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Кукуру́за ’травяністая расліна сямейства злакавых’ (ТСБМ). Укр. кукурудза, рус. кукуруза, балг. кукуруз, серб.-харв. куку̀руз, славен. kukurúza, польск. kukurudza. Балканскі эпіцэнтр распаўсюджання відавочны. Таму ў якасці крыніцы можна прыняць рум. cucuruz, якое мела першапачатковае значэнне ’яловая шышка’, што добра адпавядае знешняму віду пачатка кукурузы (параўн. Корш, AfslPh, 9, 521).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)