Гірда́ць ’шапялявіць’, ге́рдаць ’гаварыць невыразна’ (Жд. 2). Няясна

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Ляпоця ’шапялявы’ (добр., Мат. Гом.). Рус. вяц. ляпота ’тс’. Відавочна, балтызм, утвораны пры дапамозе суфікса ‑ота ад дзеяслова, роднаснага да літ. švepl(i)úoti, šveplénti ’шапялявіць’.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

wíspeln, wíspern vi

1) шапта́ць, шапта́цца

2) шапяля́віць

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

líspeln vi

1) шапта́ць

2) шапяля́віць, гамза́ць

3) шалясце́ць, шапаце́ць

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

lisp

[lɪsp]

1.

v.i., v.t.

1) шапяля́віць

2) сюсю́каць

2.

n.

шапяля́васьць f., шапяля́веньне n.

to speak with a lisp — гавары́ць шапяля́ва

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

stólpern vi (s) (über A) спатыка́цца (аб што-н.);

mit der Zúnge ~ 1) запіна́цца; 2) шапяля́віць

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

ánstoßen*

1. vt

1) штурха́ць; падсо́ўваць, прысо́ўваць;

die Gläser [mit den Gläsern] ~ чо́кацца

2) штурхану́ць, зачапі́ць (незнарок)

3) надстаўля́ць, надрабля́ць

2. vi

1) (h, s) (an A) сту́кацца (аб што-н.); наляце́ць (на што-н.)

2) (h) (an A) межава́ць (да чаго-н.)

3) заіка́цца;

mit der Zúnge ~ шапяля́віць

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

шыпе́ць, ‑плю, ‑піш, ‑піць; незак.

1. Утвараць глухія гукі, якія нагадваюць доўгі гук «ш-ш». Сярод падворка гусак грозна шыпеў на курэй. Карпюк. Вожык скруціўся ў клубок, а гадзюка, якую ён схапіў за хвост, шыпіць і стараецца ўкусіць яго. Ляўданскі. Толькі шыпеў кнот у лямпе. Асіпенка. / Пра яду, якая смажыцца і пад. На патэльні шыпела смажаная рыба. Шашкоў. / Пра дрэва, якое гарыць, распалены прадмет, палітыя вадой і пад. Шыпяць кулямётаў ствалы, Аж пара над імі віецца. Бялевіч. / Пра пару, газ, паветра і пад., якія выходзяць адкуль‑н. пад ціскам. Ззаду ярасна шыпеў, аднастайна гуў гарачы газавы струмень. Гамолка. Чутно было, як надрыўна шыпела пара, нешта трашчала, скрыпела, ламалася. Лынькоў. / Пра пену, хвалі і пад. Хвалі адна за адною набягаюць на бераг, шуршаць і шыпяць у рознакаляровых каменьчыках галькі. Паслядовіч. / Пра работу якіх‑н. механізмаў. Круціліся барабаны, шыпелі кампрэсары. Шыцік. На сцяне вялікі старынны гадзіннік шыпеў і адбіваў час. Грахоўскі.

2. Вымаўляць доўгі гук «ш-ш», патрабуючы цішыні, супакойваючы каго‑н.

3. Шапялявіць, гаварыць словамі, у якіх свісцячыя вымаўляюцца як шыпячыя гукі. — Бешкарышна, Гурновіч, шама рашай, шама... — у яго [Садоўнікава], наадварот, усе свісцячыя гукі шыпяць. Васілевіч.

4. Разм. Гаварыць здушаным, сіплым голасам, у якім адчуваюцца злосць, раздражненне і пад.; злоснічаць. — А ты не ведаеш? Забылася? — шыпела старая, калоцячыся, нібы ў ліхаманцы. Паўлаў. — Даўно я цябе не вучыў! — шыпеў Дракула, набіраючыся злосці. Якімовіч.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

Zúnge f -, -n

1) анат. язы́к;

mit der ~ ánstoßen* шапяля́віць;

sich (D) in die ~ béißen* прыкусі́ць язы́к (тс. перан.);

j-m die ~ lösen развяза́ць язы́к каму́-н.;

séiner ~ fréien Lauf lássen* распусці́ць язы́к;

j-m das Wort von der ~ néhmen* прадугада́ць, вы́значыць напе́рад чыю́-н. ду́мку;

es brennt ihm auf der ~ у яго́ язы́к свярбі́ць (паведаміць што-н.);

das Wort schwebt mir auf der ~, ich hábe das Wort auf der ~ у мяне́ сло́ва кру́ціцца на языку́;

mir hängt die ~ zum Hálse heráus я паміра́ю ад сма́гі

2) язы́к (як характарыстыка ўласцівасцей чалавека);

éine böse ~ háben быць злым на язы́к

3) язычо́к (чаравіка, трубы аргана)

4) тэх. спускавы́ кручо́к, ла́пка

5) стрэ́лка (вагаў);

◊

das Herz auf der ~ trágen* быць шчы́рым [адкры́тым];

sich (D) die ~ verbrénnen* прагавары́цца, збалбатну́ць лі́шняе

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)