цверазе́йшы, ‑ая, ‑ае.

Выш. ст. да прым. цвярозы.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

sober-minded [ˌsəʊbəˈmaɪndɪd] adj. разва́жлівы, цвяро́зы

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

ацверазі́ць, ацверажу́, ацвярэ́зіш, ацвярэ́зіць; ацвяро́жаны; зак., каго-што.

Прывесці ў цвярозы стан, зрабіць цвярозым.

А. п’янага.

А. летуценніка.

|| незак. ацвеража́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.

|| наз. ацверажэ́нне, -я, н.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

tough-minded [ˌtʌfˈmaɪndɪd] adj. практы́чны, разва́жлівы, цвяро́зы

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

працверазі́ць, -веражу́, -вярэ́зіш, -вярэ́зіць; -вярэ́жаны; зак., каго (што).

Прывесці ў цвярозы стан.

|| незак. працвярэ́жваць, -аю, -аеш, -ае і працвеража́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.

|| наз. працвярэ́жванне, -я, н. і працверажэ́нне, -я, н.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

ацверазе́лы, ‑ая, ‑ае.

Які ацверазеў, стаў цвярозы. // перан. Які стаў цвяроза думаць, меркаваць аб чым‑н.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

разва́жлівасць ж. (цвярозы роздум) Besónnenheit f -, Vernúnft f -

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

АМЕТЫ́СТ (ад грэч. amethystos цвярозы, не п’яны),

мінерал, празрыстая фіялетавая разнавіднасць кварцу. Бляск шкляны. Трапляецца ў гранітных пегматытах, кварцавых жылах, пустотах вулканічных горных парод і інш. Буйныя, прыгожа афарбаваныя крышталі аметысту — каштоўныя камяні (ювелірныя і маст. вырабы). Радовішчы ў Замбіі, Зімбабве, Бразіліі (найб. каштоўныя), у Расіі (Урал), Узбекістане і інш. Наладжана вытв-сць сінтэтычных аметыстаў. Выкарыстоўваўся як амулет супраць п’янства.

Аметыст.

т. 1, с. 315

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

sober [ˈsəʊbə] adj.

1. цвяро́зы

2. аб’екты́ўны, разва́жлівы;

a sober man чалаве́к цвяро́зага ро́зуму

3. спако́йны (пра колер)

♦

as sober as a judge ≅ ні ў адны́м во́ку (зусім цвярозы)

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

здравомы́слие ср. цвяро́зы ро́зум; (рассудительность) разва́жнасць, -ці ж.; (трезвость) цвяро́засць, -ці ж.;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)