спаво́ліць

‘сцішыць што-небудзь (рух, ход і пад.), затрымаць каго-небудзь (спаволіць уцекачоў)’

дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне

Будучы час
адз. мн.
1-я ас. спаво́лю спаво́лім
2-я ас. спаво́ліш спаво́ліце
3-я ас. спаво́ліць спаво́ляць
Прошлы час
м. спаво́ліў спаво́лілі
ж. спаво́ліла
н. спаво́ліла
Загадны лад
2-я ас. спаво́ль спаво́льце
Дзеепрыслоўе
прош. час спаво́ліўшы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

sleeping policeman [ˌsli:pɪŋpəˈli:smən] n. (pl. -men) BrE, infml грэ́бень упо́перак даро́гі (каб сцішыць рух машын), ляжа́чы паліцэ́йскі

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

Памяркоўны ’падатлівы, уступчывы’ (ТСБМ, Нас.). Да мяркаваць (гл.). Параўн. яшчэ польск. уст. pomiarkować ’стрымаць сябе, сцішыць’.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

заці́шыць, ‑шу, ‑шыш, ‑шыць; зак., што.

Разм. Сцішыць, зменшыць скорасць чаго‑н. Зацішыць рух. □ Раптам струмень пешаходаў зацішыў хаду, затоўкся на месцы. Гартны.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

успоко́ить сов.

1. супако́іць, заспако́іць;

2. (смягчить) сці́шыць, суці́шыць, суня́ць;

3. (укротить) разг. уціхамі́рыць;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

уме́рить сов. зме́ншыць; (сдержать) стрыма́ць, сці́шыць; (укротить) утаймава́ць;

уме́рить тре́бования зме́ншыць патрабава́нні;

уме́рить гнев стрыма́ць гнеў;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ściszyć

зак. супакоіць; сцішыць; уціхамірыць;

ściszyć głos — панізіць голас

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

załagodzić

зак. змякчыць; сцішыць; суняць;

załagodzić ból — суцішыць (суняць) боль

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

сці́шаны

1. осла́бленный;

2. заме́дленный;

3. уме́ренный, уба́вленный;

4. уня́тый, успоко́енный;

5. успоко́енный; уня́тый;

6. уня́тый;

1-6 см. сці́шыць

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

Астадо́ліцца ’супакоіцца, сцішыць бег’ (Янк. I). Відаць, звязана з стадола ’будынак для вазоў на заезным двары’ (Бяльк.) і асабліва ’вялікі двор для жывёлы, хлеў’ (Нас.). Дзеяслоў, відаць, азначаў ’стаць, як у стадолі’, прычым пачасова ўжываўся для жывёлы і толькі пазней для людзей. Паралелі ў іншых славянскіх мовах невядомыя. Магчыма, што ў слове адлюстроўваюцца некаторыя кантамінацыі з астанавіцца ’спыніцца’ і г. д.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)