КАРАВА́Н-САРА́Й (ад караван + перс. серай — палац, дом),
заезны і гандл. двор для караванаў на дарогах і ў гарадах Б. Усходу, Сярэдняй Азіі, Закаўказзя. Вядомы са старажытнасці, найб. пашыраны ў 9—18 ст. у сувязі з ростам гарадоў і ўзмацненнем транзітнага караваннага гандлю.
Бываюць зальныя (Арменія) — прамавугольныя ў плане будынкі, падзеленыя на нефы (сярэдні неф для людзей і тавараў, бакавыя для жывёлы). Найб. пашыраны тып К.с. — з унутр. дваром, абкружаным 1- або 2-яруснымі памяшканнямі (уверсе звычайна гасцініца, унізе — склады і стойла). Умацоўваліся сценамі або далучаліся да культавых будынкаў. З развіццём чыг. і аўтамаб. транспарту страцілі сваё значэнне.
С.А.Сергачоў.
Караван-сарай у г. Арэнбург (Расія). 1836—42. Арх. А.П.Брулоў.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
карава́н-сара́й
(ад перс. kärvān = караван + särai = палац)
пастаялы заезны і гандлёвы двор для караванаў у краінах Усходу.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
дрыво́тняж. дровяно́й сара́й, дровя́ник
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
пу́няж. сенно́й сара́йм.; пу́ня
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
вазо́ўняж. наве́с м., сара́йм. (для телег)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
або́зняж.сара́йм. (для телег и повозок); заво́зня
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
паве́цьж.
1. пове́ть; наве́с м.;
2. дровяно́й сара́й
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
стадо́лаж., уст., разг.сара́йм. (на заезжем дворе)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ДАЯХАТЫ́Н,
помнік архітэктуры 12 ст. ў Туркменістане; караван-сарай. За 170 км на ПнУ ад г. Чарджоў, на шляху г. Мерв—Харэзм. Квадратны ў плане аб’ём з унутр. 4-тэрасным дваром і галерэяй па перыметры перакрыты разнастайнымі варыянтамі скляпенняў у інтэр’ерах. Сцены змураваны з сырцу і абліцаваны абпаленай цэглай. Гал. і дваровы фасады ўпрыгожаны геам. і эпіграфічным арнаментам.
