РЭЛЕ́ ЧА́СУ,

прыстасаванне (прылада), кантакты якога замыкаюцца або размыкаюцца з некаторай затрымкай у часе пасля атрымання кіроўнага сігналу. Затрымку рэгулююць адвольна, для чаго выкарыстоўваюць розныя яе схемы.

У эл. Р.ч. такая схема заснавана на замаруджванні нарастання або спадання сілы току (велічыні напружання) у эл. ланцугах, якія маюць кандэнсатары, шпулі індуктыўнасці, рэзістары, лічыльнікі імпульсаў. У цеплавых Р.ч. выкарыстоўваюць дэфармацыю біметал. пласцін пры награванні токам, у пнеўматычным — змену скорасці выцякання газу (паветра) з рэзервуара. Час затрымкі Р.ч. ад некалькіх мікрасекунд да некалькіх гадзін. Выкарыстоўваюцца ў рэлейнай ахове, сістэмах аўтаматыкі, пры фотадрукаванні і інш.

т. 14, с. 5

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

фотарэле́, нескл., н.

Рэле, якое дзейнічае пры дапамозе фотаэлемента.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

реле́ техн. рэле́ нескл., ср.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

фотарэле́, нескл., н.

Рэле, якое дзейнічае пры дапамозе фотаэлемента.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

фотарэле́

(ад фота- + рэле)

рэле, якое дзейнічае пры дапамозе фотаэлемента.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

рэле́йны, ‑ая, ‑ае.

Які мае адносіны да рэле. Рэлейны цэх. Рэлейная апаратура.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

Relais [-lε:] n - [-lε:s], - [-lε:] эл. рэле́

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

ПНЕЎМАРЭЛЕ́ (ад грэч. pneuma павеў, паветра, дыханне + рэле),

рэлейнае прыстасаванне, у якога адчувальным элементам з’яўляецца мембрана, сільфон, а пераўтваральнікам мех. перамяшчэння і змены ціску паветра — сапло-засланка.

т. 12, с. 444

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

КАМУТА́ЦЫЯ ў тэхніцы,

пераход эл. току ад аднаго вентыля да наступнага ў вентыльных пераўтваральніках току (выпрамніках, інвертарах і інш.); пераключэнне эл. ланцугоў у прыладах аўтаматыкі, электраэнергетыкі, электрасувязі і інш. Выконваецца з дапамогай рэле, кантактараў, камандаапаратаў, ключоў (мех., электронных, магн.) і інш.

т. 7, с. 552

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

КАМУТА́ТАР (ад лац. commuto змяняю),

пераключальнік, размеркавальнік, прылада для камутацыі ў эл. ланцугах. Бываюць эл.-мех. (рубільнікі, калектары эл. машын, эл.-магн. рэле і інш.), электронныя (на базе газаразрадных прылад, электравакуумных прылад, паўправадніковых прылад) і электроннапрамянёвыя. Выкарыстоўваюцца ў многіх сродках электратэхнікі, сувязі, тэлемеханікі і інш.

т. 7, с. 551

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)