база́рны база́рный;

~ная пло́шча — база́рная пло́щадь;

б. дзень — база́рный день;

◊ ~ная ба́ба — база́рная ба́ба

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ДВАРЦО́ВАЯ ПЛО́ШЧА ў Санкт-Пецярбургу,

галоўная плошча горада, асн. звяно ў сістэме арх. ансамбляў яго цэнтра. Пачаткам фарміравання Д.п. стаў будынак Зімняга палаца (1754—62, арх. В.​В.​Растрэлі). У канцы 18 ст. паўд. бок плошчы рэканструяваны паводле праекта Ю.​М.​Фельтэна. Была намечана дугападобная форма плошчы, канчаткова замацаваная буд-вам грандыёзнага будынка Гал. штаба (1819—29, арх. К.​І.​Росі) з двайной праезнай аркай, у завяршэнні якой манум. калясніца. Зімні палац, арка Гал. штаба, Аляксандраўская калона надалі плошчы ўрачысты манум. характар. У 1837—43 з усх. боку Д.п. пастаўлены будынак Штаба гвардз. корпуса (арх. А.​П.​Брулоў). З 3 плошча раскрыта ў бок былой Адміралцейскай пл. і ўключаецца ў адзіны комплекс плошчаў цэнтра горада.

Літ.:

Серпокрыл С.М. Дворцовая площадь: (Архитектура). Л., 1973.

Дварцовая плошча ў Санкт-Пецярбургу.

т. 6, с. 76

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

перабрукава́ць сов., в разн. знач. перемости́ть;

п. пло́шчу — перемости́ть пло́щадь;

ко́лькі ву́ліц, пло́шчаў ~ва́ў! — ско́лько у́лиц, площаде́й перемости́л!

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

Плошча ’вялікая незабудаваная тэрыторыя ў горадзе ці вёсцы’, ’месца, памяшканне, прызначаныя для якой-н. мэты’ (ТСБМ; Гарэц.; Др.-Падб.; Бяльк.; пух., Сл. ПЗБ). Укр. площа, площи́на ’плоскасць, раўніна’, ’плошча’, ’паляна’, рус. алан. площа, площи́ца ’плошча’, ’пляцоўка каля дома, на двары’; славен. plȍsk, plóska ’паверхня’, ’раўніна’, ’поле’, plọ́šča ’пліта, дошка’, ’плітка’. Да прасл. *plosk‑ja, больш падрабязна гл. плоскі; у літаратурнай мове пашырылася за кошт лексемы пляц у значэнні ’роўнае незабудаванае месца ў горадзе’ пад уплывам рус. площадь ’тс’ (Германовіч, Аб некат. асабл., 13).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

перема́щивать несов.

1. (всё, многое) масці́ць, перамо́шчваць; (камнем) брукава́ць, перабруко́ўваць;

2. (заново) перамо́шчваць; (камнем) перабруко́ўваць;

перема́щивать пло́щадь перамо́шчваць пло́шчу;

у́лицу перема́щивали ка́мнем ву́ліцу перабруко́ўвалі;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

Плошчадзь, плошчадь ’плоскае, роўнае месца’ (стаўб., Прышч. дыс.; шальч., кобр., беласт., Сл. ПЗБ). З рус. площадь, якое з прасл. *plosk‑ědь (Фасмер, 3, 287); Пізані (Этимология–1956, 69) лічыць слова выключна ст.-слав., адкуль яно трапіла ў ст.-рус., утвораным ад плоскъ на аснове суадносін паміж ст.-грэч. πλατεῖα < πλατύς ’шырокі, плоскі’, г. зн. адносна позняй слав. калькай, што, на яго думку, пацвярджаецца і адносна рэдкім і ’непадыходзячым” суфіксам ‑ę-dь насуперак яму Аткупшчыкоў (Из истории, 161–163) падкрэслівае славянскасць словаўтваральнай мадэлі на *-ę-dь. Хутчэй за ўсё, праславянскі дыялектызм ад *ploskъ (гл. плоскі), утвораны пры дапамозе прадуктыўнага суфікса -ědь, траўм, роўнядзь і пад.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

паўстаўля́ць сов. (о многом)

1. (поместить внутрь чего-л.) вста́вить;

п. шы́бы — вста́вить стёкла;

2. (занять чем-л. всю площадь) уста́вить;

п. сталы́ ядо́й — уста́вить столы́ едо́й

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ры́начны

1. в разн. знач. база́рный, ры́ночный;

~ная пло́шча — база́рная (ры́ночная) пло́щадь;

~ная ва́ртасць — база́рная (ры́ночная) сто́имость;

2. эк. ры́ночный;

~ная цана́ — ры́ночная цена́; см. ры́нак 2

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

перейти́ сов., в разн. знач. перайсці́;

перейти́ пло́щадь перайсці́ пло́шчу;

перейти́ к но́вой те́ме перайсці́ да но́вай тэ́мы;

перейти́ грани́цы перен. перайсці́ ме́жы;

перейти́ в шесто́й класс перайсці́ ў шо́сты клас.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

хлы́нуть сов., в разн. знач. хлы́нуць; (о дожде — ещё) лі́нуць; (о жидкости) лі́нуцца, палі́цца; (двинуться большой массой — ещё) ры́нуць, ры́нуцца, павалі́ць;

толпа́ хлы́нула на пло́щадь нато́ўп ры́нуў (ры́нуўся, павалі́ў) на пло́шчу.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)