пра́віцца, пра́ўлюся, пра́вішся, пра́віцца; незак.

1. Папраўляцца, ачуньваць (пасля хваробы); паўнець (разм.).

Хворы пачаў п. П. на добрых харчах.

2. (1 і 2 ас. не ўжыв.). Рабіцца лепшым.

Надвор’е пачало п.

3. (1 і 2 ас. не ўжыв.). Адбывацца, служыцца.

Правіцца абедня.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

Тыць ‘таўсцець’ (Скарбы): razumny sochnie, a durny tyje (ваўк., Федар. 4), ты́яць ‘тлусцець, паўнець’ (Сцяшк. Сл.). Параўн. укр. ти́ти ‘тлусцець’, рус. ты́ти, стараж.-рус. тыти ‘сыцець, паўнець, гладчэць’; польск. tyć ‘тс’, н.-, в.-луж. tyś ‘квітнець’, чэш. týt, славац. tyť, серб. ти̏ты ‘паўнець, тлусцець’, ‘буйна разрастацца’, харв. tȉti ‘тс’, балг. ту́чен ‘тлусты’, макед. тучен ‘тлусты’, ‘урадлівы’, ст.-слав тыти ‘паўнець’. Прасл. *tyti ‘гладчэць’, ‘набухаць, набрыньваць’ роднаснае літ. tùkti ‘тлусцець’, лат. tȗkt ‘пухнуць, набрыньваць’, вал. tyfu ‘расці’, лац. tumēre ‘быць раздутым’, ст.-інд. tū‑ya‑ ‘моцны, хуткі’, авест. tavás‑ ‘моцны’ < і.-е. *teu̯(ə)‑/*tou̯‑/*tū̆‑ (Фасмер, 4, 144; Скок, 3, 475; Брукнер, 587; Махэк₂, 655; Голуб-Копечны, 399; Борысь, 657; ЕСУМ, 5, 575; ESJSt, 17, 1003). Параўн. таксама тыл, тук. Апафанічны варыянт прасл. *tyti ў форме *toviti захаваўся ў харв. tòviti ‘адкормліваць жывёлу’, otâva ‘другі сенакос’ (Скок, 3, 475; Куркіна, Этимология–1976, 25), гл. атава і, магчыма, товіст ‘тоўсты’ (гл.), вывядзенне якога з *tl̥stъ (гл. Карскі 1, 257) выклікае пэўныя фармальныя цяжкасці, у такім выпадку значэнне магло быць ‘адкормлены’.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

тучне́ть несов.

1. (о ком-л.) сыце́ць, тлусце́ць, паўне́ць, гладчэ́ць;

2. (о земле) тлусце́ць, набіра́цца сі́лы;

3. (о колосе, зерне) ядране́ць, наліва́цца, паўне́ць; (о траве) станаві́цца сакаві́тым (больш сакаві́тым, сакаўны́м, больш сакаўны́м, сакаўне́йшым, со́чным, больш со́чным, сачне́йшым).

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

Бру́знуць ’шмат спаць; таўсцець, паўнець’ (Юрч.), бру́зла ’той, хто многа спіць; распаўнелы чалавек’ (Юрч.). Рус. брю́згнуть ’апухаць, набракаць’. Фасмер (1, 224) з няпэўнасцю параўноўвае з славен. brjȗzga ’снег, як растае’. Бернекер (96), Праабражэнскі (1, 48), Шанскі (1, Б, 206) думаюць, што рус. словы брюзга́, брюзжа́ть, брюзга́ть маглі даць вытворнае са значэннем ’напухаць’ (параўн. слав. *bręk‑ гучаць’; ’набухаць, набракаць’). Параўн. і брусяне́ць ’успухаць’ (гл.). Бел. бру́знуць < *бру́згнуць (*брузкнуць).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

plump​2 [plʌmp] v.

1. выко́рмліваць; выгадо́ўваць;

They plump fowls for sale. Яны выкормліваюць птушку на продаж.

2. рабі́ць пу́хлым, акру́глым;

plump up the pillows узбіва́ць паду́шкі

3. таўсце́ць, паўне́ць;

She has plumped out. Яна распаўнела.

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

fill​2 [fɪl] v. (with) напаўня́ць; напаўня́цца; запаўня́ць; запаўня́цца

fill in [ˌfɪlˈɪn] phr. v.

1. запаўня́ць (бланк, анкету і да т.п.)

2. дава́ць апо́шнія зве́сткі; уво́дзіць у курс спра́вы;

I filled him in. Я ўвёў яго ў курс справы.

3. (for) замяшча́ць, замяня́ць (каго-н.);

I’m filling in for him while he is on leave. Я замяшчаю яго, пакуль ён у адпачынку.

fill out [ˌfɪlˈaʊt] phr. v. папраўля́цца, акругля́цца, паўне́ць;

Her cheeks began to fill out. Яна пачала паўнець з твару.

fill up [ˌfɪlˈʌp] phr. v. напаўня́ць; напаўня́цца;

We filled up (the car) with petrol. Мы заправіліся бензінам.

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

zúnehmen*

1. vi

1) павялі́чвацца, прыбыва́ць (пра ваду); узмацня́цца, узраста́ць;

an Verstánd ~ паразумне́ць, стаць разумне́йшым

2):

an Gewícht ~ паўне́ць; прыбаўля́цца ў вазе́

2. vt

1) прыбаўля́ць, далуча́ць, браць дадатко́ва

2) прыбаўля́ць у вазе́;

er hat zwei Kílo zúgenommen ён папра́віўся на два кілагра́мы

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

ciało

ciał|o

н.

1. цела; корпус; тулава;

budowa ~a — будова цела; целасклад;

gra ~em спарт. гульня корпусам;

2. фіз., хім., мат. цела;

~a niebieskie — нябесныя целы;

~o płynne — вадкае цела;

~o stałe — цвёрдае цела;

3. перан. орган; склад;

~o ustawodawcze — заканадаўчы орган;

nabierać ~a — паўнець у целе; мажнець;

spadać z ~a — спадаць з цела; марнець; худнець;

Boże Ciało царк. свята Божага Цела

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

ánsetzen

1. vt

1) ста́віць, падстаўля́ць;

das Glas ~ падно́сіць шкля́нку да ро́та

2) прымацо́ўваць;

Knöpfe ~ прышыва́ць гу́зікі

3) вызнача́ць, устана́ўліваць, назнача́ць

4) пачына́ць, бра́цца (за што-н.)

5):

fleisch ~ таўсце́ць, паўне́ць

2. vi

1) пачына́ць, спрабава́ць (што-н.)

2) асяда́ць, адклада́цца

3) бат. прыня́цца; распусці́цца

4) муз.:

ríchtig ~ браць пра́вільны тон

5) павялі́чвацца, расці́;

Sprösslinge ~ пуска́ць па́расткі

6):

etw. auf (A) ~ дамага́цца; дабіва́цца чаго́-н.;

er setzt es daráuf an ён таго́ і дамага́ецца

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)