Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
South Australia
[,saʊθɔ:ˈstreɪliə]
Паўдзённая Аўстра́лія (штат)
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
South Carolina
[,saʊθikærəˈlaɪnə]
штат Паўдзённая Каралі́на
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
South Dakota
[,saʊθdəˈkoʊtə]
штат Паўдзённая Дако́та
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
New South Wales
[,nu:,saʊθˈweɪlz]
Но́вая Паўдзённая Ва́лія (штат Аўстра́ліі)
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
the Blue and the Gray
сі́нія й шэ́рыя (паўно́чная й паўдзённаяа́рміі ў амэрыка́нскую грамадзя́нскую вайну́)
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
hemisphere
[ˈhemɪsfɪr]
n.
паўку́ля f., паўша́р’е n.
Western, Eastern, Southern and Northen hemisphere — Захо́дняя, Усхо́дняя, Паўдзённая і Паўно́чная паўку́ля
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
midday
[,mɪdˈdeɪ]1.
n.
по́ўдзень -дня m.
2.
adj.
паўдзённы
the midday heat — паўдзённая сьпяко́та
a midday meal — по́лудзень -дня m.
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
НЯБЕ́СНАЯ СФЕ́РА,
уяўная сфера адвольнага радыуса, на якую праектуюцца нябесныя свяцілы. Служыць для зручнасці вызначэння нябесных каардынат свяціл і вуглавых адлегласцей паміж імі.
На Н.с. і ўнутры яе фіксуюцца гал. лініі і пункты, адносна якіх праводзяцца ўсе вымярэнні вуглавых велічынь. Звычайна цэнтр Н.с. змяшчаюць у пункт знаходжання вока назіральніка. Прамая ZOZ′, якая праходзіць праз цэнтр O Н.с. і супадае з напрамкам ніткі адвеса ў месцы назірання, наз.вертыкальнай лініяй. Яна перасякае Н.с. ў пунктах зеніту (Z) і надзіра (Z′). Плоскасць, што праходзіць праз цэнтр Н.с. перпендыкулярна вертыкальнай лініі, перасякае Н.с. па акружнасці SWNE, якая наз. матэматычным ці сапраўдным гарызонтам. Ён падзяляе Н.с. на бачную і нябачную паўсферы. Дыяметр РР’, вакол якога адбываецца вярчэнне Н.с., наз. воссю свету. Яна перасякае Н.с. ў Паўночным (P) і Паўднёвым (P′) полюсах свету. Вугал φ паміж воссю свету і плоскасцю гарызонта роўны геагр. шыраце месца назірання. Плоскасць, што праходзіць праз цэнтр Н.с. перпендыкулярна восі свету, перасякае Н.с. па акружнасці QWQ′E, якая наз.нябесным экватарам. Ён падзяляе паверхню Н.с. на 2 паўшар’і — паўночнае і паўднёвае. Нябесны экватар перасякаецца з матэм. гарызонтам у 2 пунктах — пункце ўсходу (E) і пункце захаду (W). Плоскасць, што праходзіць праз вось свету і вертыкальную лінію, перасякае Н.с. па акружнасці PZQSP′Z′Q′N, якая наз.нябесным мерыдыянам. Ён падзяляе паверхню Н.с. на ўсходняе і заходняе паўшар’і. Нябесны мерыдыян перасякаецца з матэм. гарызонтам у пункце поўначы (N) і пункце поўдня (S); прамая NS — паўдзённая лінія. Вялікі круг Н.с., які праходзіць праз зеніт, свяціла М і надзір, наз.кругам вышыні, ці вертыкалам свяціла. З прычыны сутачнага вярчэння Зямлі становішча свяціл на Н.с. зменьваецца: яны апісваюць паралельныя нябеснаму экватару акружнасці — нябесныя, ці сутачныя паралелі свяціл. Плоскасць, што праходзіць праз цэнтр Н.с., полюсы свету і свяціла, перасякае Н.с. па акружнасці, якая наз.гадзінным кругам ці кругам схілення свяціла.
