ГАЛА́Н (Яраслаў Аляксандравіч) (27.7.1902, г. Дынаў, цяпер Польшча — 24.10.1949),

украінскі пісьменнік, публіцыст. Вучыўся ў Венскім (1923—26), скончыў Кракаўскі (1928) ун-т. Удзельнічаў у рэв. падп. рабоце. Адзін з арганізатараў антыфаш. кангрэса па абароне культуры (Львоў, 1936). Першы твор — п’еса «Дон Кіхот з Этэнгайма» (1927). Аўтар п’ес «Груз» (1929), «Вераніка» (1930), «Каханне на досвітку» (нап. 1949), сатыр. камедыі «99%» (1930—31), трагедыі «Пад залатым арлом» (1947), апавяданняў і аповесцей, публіцыстычных артыкулаў, у якіх адлюстраваў складаныя, супярэчлівыя падзеі даваен. і пасляваен. зах.-ўкр. рэчаіснасці. Майстар сатыр. нарысаў, памфлетаў і фельетонаў (зб-кі «Фронт у эфіры», 1943; «Іх абліччы», 1948; «Перад тварам фактаў», 1949). Трагічна загінуў. Дзярж. прэмія СССР 1952. На бел. мову асобныя творы Галана перакладаў Г.​Сапрыка.

Тв.:

Твори. Т. 1—4. Київ, 1977—80;

Бел. пер. — З крыжам ці з нажом: Памфлеты. Мн., 1954;

Рус. Пер. — Избранное. М., 1985;

Об этом нельзя забывать: Рассказы, очерки, памфлеты, пьесы. Киев, 1987.

Літ.:

Вартанов Г.И. Ярослав Галан: Очерк жизни и творчества. Львов, 1985;

Ткачев П.И. Вечный бой. Мн., 1970.

Я.А.Галан.

т. 4, с. 450

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

до́лее нареч. даўжэ́й; (дальше) дале́й; (больше) бо́лей, больш;

нельзя́ до́лее ждать не́льга даўжэ́й (дале́й, бо́лей) чака́ць.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

сто́лькі

1. нареч. сто́лько;

вам не́льга с. хадзі́ць — вам нельзя́ сто́лько ходи́ть;

2. мест., указ. сто́лько

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

невозмо́жно

1. нареч. немагчы́ма, немажлі́ва; (чрезвычайно) надзвыча́йна; (очень) ве́льмі;

2. безл., в знач. сказ. немагчы́ма, немажлі́ва; (нельзя) не́льга;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

адмаўля́ць несов.

1. в разн. знач. отка́зывать; см. адмо́віць;

2. отрица́ть;

не́льга а. і́сцінынельзя́ отрица́ть и́стину

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

застрахава́ць сов., прям., перен. застрахова́ть;

з. маёмасць — застрахова́ть иму́щество;

не́льга з. сябе́ ад непрые́мнасцейнельзя́ застрахова́ть себя́ от неприя́тностей

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

пасова́тьI несов.;

1. карт. пасава́ць;

2. перен. пасава́ць; (отступать) адступа́ць; здава́цца;

нельзя́ пасова́ть пе́ред тру́дностями не́льга пасава́ць (адступа́ць) пе́рад ця́жкасцямі.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

Ільга́, льга ’можна, магчыма’ (ТСБМ, Мал., Гарэц.), льга ’магчымасць, ільгота’ (Нас.). Рус. дыял. льга ’лёгкасць, аблягчэнне; ільгота’, ’магчыма’, пск. ильзя́ ’магчыма’, чэш. lze ’можна’, славац. уст. ľza, ľzā ’можна, магчыма’, ст.-слав. льза ’магчымасць’, льзѣ ’можна’, ст.-рус. льзѣ, льзя ’магчыма’, льга ’карысць’; параўн. яшчэ ўкр. пільга ’льгота’, польск. ulga ’аблягчэнне; ільгота’. Вельмі шырока ўжываецца з адмоўем: бел. не́льга, рус. нельзя́ і г. д. Утворана ад кораня lьg‑ (параўн. лёгкі, ільгота) з пратэзай і‑. Першапачатковае значэнне прасл. *lьga, відаць, ’лёгкасць, магчымасць’. Гл. Бернекер, 1, 753; Брукнер, 304; Махэк₂, 346; Фасмер, 2, 543; Слаўскі, 4, 85–87 (з літ-рай).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

практы́чна нареч.

1. практи́чески;

п. гэ́ты прае́кт не́льга ажыццяві́ць — практи́чески э́тот прое́кт нельзя́ осуществи́ть;

2. практи́чно;

паста́віцца да чаго́е́будзь п. — отнести́сь к чему́-л. практи́чно

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

лу́чше сравнит. ст.

1. нареч. лепш, ле́пей;

2. прил. ле́пшы;

тем лу́чше тым ле́пей;

как мо́жно (нельзя́) лу́чше як мага́ лепш, як найле́пш;

лу́чше всего́ лепш за ўсё;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)