Абл. Ісці напрасткі, нацянькі; скарачаць шлях. — Мінута — батальён на нагах. Бясшумна цянююць на Прыпяць.Колас.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
short-cut
[ˈʃɔrtkʌt]1.
v.i. -cut, -cutting
ісьці́нацянькі́, напрасткі́, наўпро́ст, напражкі́
2.
v.t.
абміна́ць, пайшо́ўшы нацянькі́
to short-cut a city — абмінуць го́рад
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
cut1[kʌt]n.
1. парэ́з, разрэ́з, рэ́заная ра́на
2. вы́разка
3. крой (адзежы)
4. зніжэ́нне; скарачэ́нне
5. шлях нацянькі́/напрасткі́
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
пу́нька, ‑і, ДМ ‑ньцы; Рмн. ‑нек; ж.
Памянш.да пуня; невялікая пуня. [Сцяпан] нацянькі прайшоў да агародаў, паціху зайшоў у сваю пуньку і лёг на сена.Чарнышэвіч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прадэфілі́раваць, ‑рую, ‑руеш, ‑руе; зак.
Урачыста прайсці (на парадзе, дэманстрацыі і пад.). // Прайсці, прагуляцца. Ісці можна нацянькі, але.. [Франя] наўмысна дае крук, каб прадэфіліраваць перад чырвонаармейцамі і хлопцамі.Навуменка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
цянька́мі, прысл.
Разм. Напрасткі, нацянькі. Калі хлопец зноў ад’язджаў па вучобу, .. [Марылька] вельмі нерашуча .. цянькамі падышла да станцыі.Кулакоўскі.Мо хлопцы з дальняе дарогі ідуць цянькамі да сяліб?Машара.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
◎ Ніця́нікі ’лапці, зробленыя з нітак’ (дзятл., Сл. ПЗБ), нацянькі ’тс’ (навагр., Жыв. сл.). Ад ніцяны ’зроблены з нітак’, гл. ніць.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
◎ Ненаўце́й, нінаўцёй ’нечакана’ (Бяльк.). Рус.дыял.ненавтей ’нечакана, незнарок’. Другая частка (пасля адмоўя не-) звязана з ‑цеяць, гл. зацеяць, зацей, паралельным да -цяваць, параўн. выцяваць ’выдумляць’ (Нас.), што суадносяць з таіць (Гараеў, 114; Ілліч–Світыч, ВЯ, 1959, 7–8), рус.наўг.ненаний ’нечакана, незнарок; раптоўна’ (ад чаяти ’чакаць’) тлумачыць семантыку зыходнага дзеяслова. Устаўка ў як у выпадку нацянькі, наўцянькі ’нацянькі, проста’ (Бяльк.), гл. паў-. Параўн. няўцейкам.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
◎ По́таптам ’нацянькі’ (Ян.): пабегла патапталі за цялём (Ян.). Прыставачнае ўтварэнне ад таптаць (гл.) з азначэннем спосабу дзеяння, як у папіхалі ’піхаючы’, попаўзкам і пад.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
напрями́кнареч., разг.
1. напрасткі́, напрасця́к; наўпро́ст; нацянькі́;
2.перен. (без обиняков) про́ста, без хі́трыкаў; (откровенно) адкры́та, шчы́ра.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)