недагле́джваць

‘недастаткова назіраць за кім-небудзь, чым-небудзь (недагледжваць каго-небудзь, што-небудзь), рабіць хібы ў працы (без прамога дапаўнення)’

дзеяслоў, пераходны/непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. недагле́джваю недагле́джваем
2-я ас. недагле́джваеш недагле́джваеце
3-я ас. недагле́джвае недагле́джваюць
Прошлы час
м. недагле́джваў недагле́джвалі
ж. недагле́джвала
н. недагле́джвала
Дзеепрыслоўе
цяп. час недагле́джваючы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

недагляда́ць

‘недастаткова назіраць за кім-небудзь, чым-небудзь (недаглядаць каго-небудзь, што-небудзь), рабіць хібы ў працы (без прамога дапаўнення)’

дзеяслоў, пераходны/непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне

Цяперашні час
адз. мн.
1-я ас. недагляда́ю недагляда́ем
2-я ас. недагляда́еш недагляда́еце
3-я ас. недагляда́е недагляда́юць
Прошлы час
м. недагляда́ў недагляда́лі
ж. недагляда́ла
н. недагляда́ла
Дзеепрыслоўе
цяп. час недагляда́ючы

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

нагляда́льны, -ая, -ае.

1. Уважлівы, які ўмее добра назіраць, падмячаць.

Н. чалавек.

2. Які служыць для наглядання за кім-, чым-н.

Н. пункт.

|| наз. нагляда́льнасць, -і, ж. (да 1 знач.).

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

АБСЕРВАТО́РЫЯ (ад лац. observare назіраць),

спецыялізаваная навук. ўстанова для правядзення астр. і геафіз. (магн., метэаралагічных, сейсмічных і інш.) назіранняў і даследаванняў. Гл. Астранамічныя абсерваторыі, Геафізічныя абсерваторыі.

Вежа тэлескопа астранамічнай абсерваторыі.

т. 1, с. 44

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

сузіра́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е; незак., каго-што і без дап.

1. Разглядваць, назіраць, пасіўна наглядаць.

С. прыроду.

2. Уяўляць у думках што-н., унікаць розумам у што-н.

С. пройдзены шлях жыцця.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

просле́живать несов.

1. (выслеживать) высо́чваць, прасо́чваць;

2. (исследовать, наблюдать) прасо́чваць, назіра́ць;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

інспектава́ць

(лац. inspectare = аглядаць, назіраць)

ажыццяўляць інспекцыю 1.

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

назіра́цца несов.

1. наблюда́ться, встреча́ться, случа́ться;

2. страд. наблюда́ться, просле́живаться; см. назіра́ць 1

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

obserwować

незак. наглядаць, назіраць; цікаваць

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

МАЛЕКУЛЯ́РНЫЯ І А́ТАМНЫЯ ПУЧКІ,

накіраваныя патокі малекул або атамаў у вакууме, якія рухаюцца амаль без сутыкненняў аднаго з адным. Адсутнасць міжмалекулярных узаемадзеянняў у пучках дазваляе назіраць звыштонкую структуру спектраў, абумоўленую ядз. магн. і эл. квадрупольным момантамі, радыяцыйнымі зрушэннямі энергетычных узроўняў і інш. Выкарыстоўваюцца ў малекулярных генератарах, а таксама для даследаванняў структуры малекул і атамаў па спектрах выпрамянення ці паглынання ў аптычным і радыёдыяпазоне.

т. 10, с. 27

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)