Verbum

анлайнавы слоўнік

Кія́жына ’выпадковая палка, не апрацаваная, не абгладжаная’ (Янк. I). Да кій ₁ (гл.); кій > кіяк > *кіячына з нерэгулярным пераходам у кіяжына.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

unwitting [ʌnˈwɪtɪŋ] adj. fml

1. які́ не ве́дае (чаго-н.)

2. міжво́льны, мімаво́льны;

an unwitting mistake выпадко́вая памы́лка

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

ЛАПЛА́СА ТЭАРЭ́МА,

адна з лімітных тэарэм імавернасцей тэорыі, што адносіцца да размеркавання адхілення частаты з’яўлення падзеі ад яе імавернасці пры незалежных выпрабаваннях.

Паводле Л.т., калі пры кожным з n незалежных выпрабаванняў у m выпадках адбываецца некаторая выпадковая падзея, імавернасць з’яўлення якой роўная p(0<p<1), то імавернасць няроўнасці $z_{1} < (m - n p) / \sqrt{n p (1 - p)} < z_{2}$ блізкая пры вял. z да значэння інтэграла Лапласа. У агульным выглядзе даказана П.С.Лапласам (1812); асобны выпадак Л.т. быў вядомы А.Муаўру (1730), таму яе часам наз. тэарэмай Муаўра—Лапласа.

т. 9, с. 134

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

occasional

[əˈkeɪʒənəl]

adj.

1) рэ́дкі, выпадко́вы

an occasional thunderstorm — выпадко́вая навальні́ца

2) прынаго́дны

occasional poetry — прынаго́дная паэ́зія

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)

акцыдэ́нцыя

(лац. accidentia = выпадак)

1) выпадковая, мінучая, неістотная ўласцівасць;

2) выкананне дробных друкарскіх работ (бланкаў, анкет, атэстатаў, аб’яў, афіш, ярлыкоў і інш.).

Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)

выпадко́вы zúfällig, Zúfalls-; gelégentlich; Gelégenheits-;

выпадко́вая сустрэ́ча éine zúfällige Begégnung;

выпадко́вы заро́бак Gelégenheitsverdíenst m -(e)s, -e

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)

Баранюхі ’брусніцы’ (Бесар.). Параўн. польск. baraniucha ’талакнянка, мядзведжая ягада, Arctostaphylos L.’ Ад бара́н ₁ (гл.), але матывіроўка назвы няясная. Для брусніц падобнае слова, здаецца, не сустракаецца ў іншых мовах. Таму можна меркаваць, што назва выпадковая і перанесеная з нейкай іншай расліны.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

random² [ˈrændəm] adj. зро́блены або́ ска́заны наўздага́д; выпадко́вы; хааты́чны;

a ran dom remark выпадко́вая заўва́га;

A few random shots were fired. Было зроблена некалькі хаатычных стрэлаў.

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

паку́пка ж. Kauf m -(e)s, Käufe; Éinkauf m; Besórgung f -, -en, Ánschaffung f -, -en;

выпадко́вая паку́пка Gelégenheitskauf m;

рабі́ць паку́пкі Éinkäufe máchen

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)

КАЭВАЛЮ́ЦЫЯ [ад лац. со (cum) з, разам + эвалюцыя],

сумесная (спалучаная) эвалюцыя двух і больш таксонаў, калі эвалюцыя кожнага часткова залежыць ад эвалюцыі другога. Таксоны аб’яднаны цеснымі экалагічнымі сувязямі, але не абменьваюцца генамі; пры гэтым дзейнічае рэцыпрокны ціск адбору (гл. Рэцыпрокнае скрыжаванне). Да К. належыць большасць папуляцыйных узаемаадносін, ад драпежніцтва і канкурэнцыі да мутуалізму і протакааперацыі, калі адносіны паміж двума арганізмамі (папуляцыямі) узаемакарысныя, але не з’яўляюцца абавязковымі, і ўзаемасувязь выпадковая (напр., некат. насякомыя жывуць і кормяцца на раслінах і выпадкова прымаюць удзел у іх апыленні). У вузкім сэнсе К. — эвалюц. ўзаемаадносіны паміж раслінамі і жывёламі. Тэрмін «К.» ўжываецца і ў адносінах да сістэмы «грамадства—прырода». Несупадзенне хуткасцей прыроднага працэсу, які ідзе марудна, і сац.-эканам. развіцця чалавецтва, якое ідзе намнога хутчэй, вядзе да дэградацыі прыроды. Прапануецца такое ўздзеянне чалавека на прыроду, якое рэгулюецца і свядома абмяжоўваецца (стварэнне наасферы). Гл. таксама Каадаптацыя.

т. 8, с. 203

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)