АНАЛІТЫ́ЧНЫЯ МО́ВЫ,
мовы, у якіх граматычныя значэнні выражаюцца не формамі слоў (як у сінтэтычных мовах), а гал. чынам службовымі словамі, парадкам слоў, інтанацыяй і інш. Да аналітычных моў належаць англ., франц., новаперс., балг. і інш. мовы. Аналітычныя спосабы часткова выкарыстоўваюцца і сінтэтычнымі мовамі, у т. л. і бел., напр. пры ўтварэнні складаных формаў ступеняў параўнання прыметнікаў і прыслоўяў («самы цікавы», «больш прыгодны», «надзвычай вясёлы», «найбольш поўна»), будучага і прошлага часу дзеясловаў («буду пісаць», «пайшоў быў»), загаднага ладу («давай спяваць», «няхай квітнее»), складаных тыпаў выказніка («працаваць аграномам», «станавіцца мацнейшым»). Гл. таксама Тыпалагічная класіфікацыя моў.
т. 1, с. 335
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ёлкнуць, ‑не; незак.
Станавіцца ёлкім; ялчэць. Сала пачынае ёлкнуць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
забарваве́ць, ‑ею, ‑ееш, ‑ее; зак.
Пачаць барвавець, станавіцца барвовым.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
палаталізава́цца, ‑зуецца; зак. і незак.
Спец. Стаць (станавіцца) палатальным.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прасце́ць, ‑ею, ‑ееш, ‑ее; незак.
Разм. Станавіцца простым, прасцейшым.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
храбрэ́ць, ‑эю, ‑эеш, ‑эе; незак.
Рабіцца, станавіцца храбрым, храбрэйшым.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
чмурэ́ць, ‑эю, ‑эеш, ‑эе; незак.
Разм. Станавіцца дурным; дурнець.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
глыбе́ць, 1 і 2 ас. звычайна не ўжыв., -е́е; незак.
Станавіцца больш глыбокім.
|| зак. паглыбе́ць, 1 і 2 ас. звычайна не ўжыв., -е́е.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
стро́іцца², стро́юся, стро́ішся, стро́іцца; стро́йся; незак.
Станавіцца ў строй¹ (у 1 знач.); шыхавацца, шыхтавацца.
Дэманстранты строяцца ў калоны.
|| зак. пастро́іцца, -стро́юся, -стро́ішся, -стро́іцца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пруцяне́ць, -е́ю, -е́еш, -е́е; незак.
Станавіцца нягнуткім; карчанець.
П. ад холаду.
|| зак. апруцяне́ць, -е́ю, -е́еш, -е́е (разм.) і спруцяне́ць, -е́ю, -е́еш, -е́е (разм.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)