Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)
litera
liter|a
ж.
1.літара;
wielka (duża) ~a — вялікая літара;
mała ~a — малая літара;
~y drukowane — друкаваныя літары;
~ami — пропіссю;
pisać od wielkiej (dużej) ~y — пісаць з вялікай літары;
2. ~y мн. ініцыялы;
zgodnie z ~ą prawa перан. адпаведна з законам; згодна з літарай закона;
co do ~y (wykonać co) — літара ў літару (зрабіць што);
cztery ~y перан. эўф. зад, задніца
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
Д,
пятая літарабел. і некаторых інш.слав. алфавітаў. Паходзіць з кірыліцкай Д («дабро»), што ўзнікла на аснове грэка-візант. устаўнай Δ («дэльта»), У старабел. графіцы абазначала гукі «д», «д’», «дз’» («вода», «день», «людзи»), мела таксама лічбавае значэнне «чатыры». У 16 ст. акрамя рукапіснай набыла друкаваную форму. У сучаснай бел. мове абазначае шумны звонкі выбухны пярэднеязычны гук «д» («дарога», «дуброва»), а перад глухімі зычнымі і на канцы слоў — парны да яго па звонкасці-глухасці гук «т» («кладка», «сад»). Уваходзіць у склад дыграфаў «дж» («ураджай») і «дз» («дзіва»).
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Й,
адзінаццатая літара беларускага і некаторых інш.слав. алфавітаў. Паходзіць з кірыліцкай Н («іжэ»), утворанай на аснове грэка-візант. устаўнай Η («эта») шляхам далучэння дыякрытычнага знака. У старабел. пісьменстве ўжывалася з канца 16 ст. (у рус. з 1735). Абазначала гук «й» пераважна ў друкаваных кнігах («добродейство», «Зизаний», «тайна», «хитрый»), У рукапісах 17 ст. ўжывалася радзей, паралельна з паерыкам (s); «уйти» — уsти», «сеймъ» — «сеsмъ». Лічбавага значэння не мела. У сучаснай бел. мове абазначае санорна-шумны мяккі шчылінны сярэднеязычны зычны гук «й» пасля галосных («гай», «май», «сейбіт»).
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Е,
шостая літарабел. і некаторых інш.слав. алфавітаў. Паходзіць з кірыліцкай є («есть»), утворанай на аснове візант. ε («эпсілон»). У старабел. пісьменстве мела варыянты , є, ε (дапамагаюць палеографам вызначыць, калі напісаны помнік) і лічбавае значэнне 5. У 16 ст. акрамя рукапіснай набыла друкаваную форму. У сучаснай бел. мове абазначае нелабіялізаваны галосны «э» пярэдняга раду сярэдняга пад’ёму і мяккасць папярэдняга зычнага («глеба — гл’эба»), а ў пач. слова, пасля галосных, «ў», «ь» і апострафа — 2 гукі («й» і «э»): «ежа» («йэжа»), «свае» («свайэ»), «саўе» («саўйэ»), «лье» («л’йэ»), «аб’езд» («аб’йэзд»).
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
пі
(гр. π = літара грэчаскага алфавіта, якая абазначае гук «п»)
мат. ірацыянальны лік, роўны адносінам даўжыні акружнасці да дыяметра.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
letter[ˈletə]n.
1. пісьмо́, ліст;
a registered letter заказно́е пісьмо́;
a letter of introduction рэкамендацы́йнае пісьмо́;
aletter of credit акрэдыты́ў;
post a letterBrE/mail a letterAmE пасла́ць ліст
2.лі́тара;
a capital letter вялі́кая лі́тара;
a small letter мала́я лі́тара;
3.pl.lettersinfml літарату́ра;
a man of letters літара́тар
♦
to the letter літара́льна, дакла́дна;
I followed the instructions to the letter. Я дакладна прытрымліваўся інструкцыі.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
o
[oʊ]
n. O's or o’s.
1) пятна́ццатая лі́тара анге́льскага альфабэ́ту
2) нуль
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
Мініяцю́ра ’невялікі рысунак або размаляваная закладка ў старадаўняй кнізе’, ’мастацкі твор малой формы’ (ТСБМ). З польск.miniatura (minjatura) ’партрэце’, ’пачатковая літара на старажытных рукапісах, азлобленая лісткамі, кветкамі, птушкамі’, якое з італ.miniatura < італ.miniare < лац.miniare ’маляваць minium’, г. зн. ’сурыкам (або кінаварам)’. Сучасная бел. лексема аформлена паводле рус.миниатюра ’тс’ (бо яшчэ ў Крукоўскага (Уплыў, 77) мініятурны, а не мініяцюрны).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
лі́тар
(рус. литер, ад лац. littera = літара)
дакумент на права бясплатнага або льготнага праезду з пазначанай на ім умоўнай літарай.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
, є, ε (дапамагаюць палеографам вызначыць, калі напісаны помнік) і лічбавае значэнне 5. У 16