хай , часціца і злучн.
Разм.
1. часціца . Тое, што і няхай (у 1–3 знач.). Хай злыдні над намі скрыгочуць зубамі — Любі сваю ніву, свой край. Купала .
2. злучн. Тое, што і няхай (у 4 знач.).. Чалавеку заўсёды хочацца думаць аб прыемным, хай нават прыемнага адна кропля. Каршукоў .
•••
Не ў гнеў (крыўду) хай будзе сказана гл. быць.
Хай адсохнуць (у мяне) рукі і ногі гл. адсохнуць.
Хай ён (яна, яно) згарыць гл. згарэць.
Хай сабе гл. сабе.
Хай яно гарам гарыць гл. гарэць.
Хай яно запаветрае гл. запаветраць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
адлюстрава́ ць сов.
1. (от гладкой блестящей поверхности ) отрази́ ть;
2. (в художественном произведении ) отобрази́ ть, изобрази́ ть, отрази́ ть; запечатле́ ть;
а. жыццё ў маста́ цтве — отобрази́ ть (отрази́ ть) жизнь в иску́ сстве;
3. (показать каким-л. внешним проявлением ) вы́ разить, отрази́ ть;
яго́ твар ~ва́ ў гнеў — его́ лицо́ вы́ разило гнев
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прыці́ шыць сов. о звучании ) осла́ бить, уме́ рить; сде́ лать ти́ ше; приглуши́ ть; (голос — ещё ) пони́ зить;
2. (движение ) заме́ длить;
п. ход — заме́ длить ход;
3. (сделать слабее по силе ) уме́ рить;
п. гнеў — уме́ рить гнев;
4. успоко́ ить, уня́ ть;
п. дзяце́ й — успоко́ ить (уня́ ть) дете́ й;
5. (боль ) успоко́ ить, уня́ ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
змякча́ ць , змякчы́ ць
1. weich má chen, erwé ichen vt vt ваду );
2. перан. í ldern vt í ndern vt vt паменшыць ); á bschwächen vt vt удар );
змякча́ ць гнеў
змякча́ ць прысу́ д Ú rteil mí ldern;
3. (каго -н. é ichen vt é icher [mí lder] stí mmen;
4. лінгв. í eren vt
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
мі́ ласць ж.
1. (ахвяраванне ) Gná de -, -n, Gná denbezeigung f á denbezeugung f
2. (велікадушнае стаўленне ) Gná de f f
Ва́ ша мі́ ласць уст. É uer Gná den!;
◊
змяні́ ць гнеў на мі́ ласць á de für [vor] Recht ergé hen lá ssen* ;
зда́ цца на мі́ ласць перамо́ жцы í eger auf Gná de oder [und] Ú ngnade ergé ben*
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
ergí eßen *
1. vt а́ ць;
◊
sein Herz ~ а́ ць сваю́ душу́
2. ~, sich упада́ ць (пра раку );
sich in Tränen ~ а́ цца сляза́ мі;
sein Zorn ergó ß sich über uns о́ гнеў навалі́ ўся на нас
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
rage
[reɪdʒ]
1.
n.
1) гне́ ў -ву m. m. е́ нства n. ю́ тасьць f.
to fly into rage — мо́ цна ўзлава́ цца, ускіпе́ ць зло́ сьцю
2) разью́ шанасьць, разьлютава́ насьць f.
3) ма́ нія f. а́ льнае захапле́ ньне (ру́ хам, ідэ́ яй, мо́ дай)
2.
v.i.
1) пала́ ць гне́ вам, шале́ ць, злава́ цца
2) бушава́ ць
3) лютава́ ць
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
суня́ ць сов.
1. уня́ ть; (сдержать действие — ещё ) останови́ ть;
с. слёзы — уня́ ть слёзы;
с. кроў — останови́ ть кровотече́ ние;
2. (прекратить движение ) останови́ ть;
с. нато́ ўп — останови́ ть толпу́ ;
3. (усмирить ) уня́ ть; успоко́ ить; угомони́ ть;
с. дзяце́ й — уня́ ть (успоко́ ить, угомони́ ть) дете́ й;
4. перен. я́ ть;
с. гнеў — уня́ ть гнев
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
тушы́ ць I несов.
1. (прекращать горение ) туши́ ть, гаси́ ть; (свечу, лампу — ещё ) задува́ ть;
2. перен. и́ ть, гаси́ ть;
т. гнеў — туши́ ть (гаси́ ть) гнев;
○ т. мяч спорт. и́ ть мяч;
◊ прыйсці́ све́ чкі т. и́ к ша́ почному разбо́ ру
тушы́ ць II несов. кул. и́ ть;
т. бара́ ніну — туши́ ть бара́ нину
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прыту́ пнуць , ‑ну, ‑неш, ‑не; зак.
Стукнуць, ударыць нагой аб падлогу, зямлю. Мірон Якімавіч прытупнуў пару разоў, абтрасаючы валёнкі. Хадкевіч . Духавы аркестр урэзаў «Кракавяка», і Тхорык з імпэтам узмахнуў вольна рукою, прытупнуў ботамі. Кулакоўскі . // Здаецца, паехаў бы дадому ды так прытупнуў на чыім-небудзь вяселлі, каб аж падэшвы ў ботах паадставалі. Дайліда . // гнеў , абурэнне. — Няпраўда. Н-няпраўда! — аж прытупнула нагой дзяўчынка. Савіцкі . Дырэктар быў не такі. Ён і накрычыць, калі трэба, і нагой прытупне. Але варта таму ж Апанасу ці каму-небудзь іншаму папасціся яму на вочы праз некалькі хвілін, як ён на ўсё забываў. Нядзведскі .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)