Вужышча (БРС, Янк., Бір. Дзярж., Сцяшк., Хрэст. дыял., 233). Рус.у́же н. р. ’вяроўка’, ужище, ужища ’тс’, ст.-рус.уже ’вяроўка, ланцуг’, ст.-слав.ѫже ’вяроўка’, балг.въже ’вяроўка’, серб.-харв.у́же, род. скл. у́жета, у́жа ’тс’, славен.vọ̑že н. р. ’канат’, палаб.vǫže ’вяроўка’. Прасл.*vǫže з *vǫzi̯o, роднаснае вузел, вязаць (гл.) (Фасмер, 4, 152; Скок, 3, 583).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
АКА́БА, Эль-Акаба,
горад на Пд Іарданіі. 32 тыс.ж. (1983). Порт у заліве Акаба Чырвонага м.Міжнар. аэрапорт. Вузел шашэйных дарог. Вытв-сцьмінер. угнаенняў. Рамесная вытв-сць. Марскія промыслы, рыбалоўства. Марскі курорт.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ВІ́НТЭРТУР (Winterthur),
горад на Пн Швейцарыі. У кантоне Цюрых, у даліне р. Цёс (бас. Рэйна). 87,6 тыс.ж. (1994). Вузел чыгунак і аўтадарог. Машынабудаванне (у т. л. лакаматывабудаванне), тэкст., харч., дрэваапр., паліграф.прам-сць.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
КЕ́НА,
горад у Егіпце, на Ніле. Адм. ц. мухафазы Кена. Каля 500 тыс.ж. (1997, з прыгарадамі). Трансп.вузел. Рачны порт. Тэкст. і цукр.прам-сць. Рамесніцкая вытв-сць ганчарных вырабаў і лодак (фелюг).
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
МБУ́ЖЫ-МАЙІ (Mbuji-Mayi),
горад на ПдДэмакр. Рэспублікі Конга. Да 1966 наз. Бакванга. Адм. ц. вобласці Усх. Касаі. Каля 550 тыс.ж. (1997). Вузел аўтадарог. Цэнтр здабычы алмазаў (пераважна тэхнічных). Харчасмакавая прам-сць.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Máschef -, -n
1) во́чка (у вязанні, сетцы і г.д.)
2) ву́зел, бант;
in die ~n geráten* папа́сціся ў сіло́ [па́стку]
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
А́ЛЕНТАЎН (Allentown),
горад на ПнУ ЗША, у штаце Пенсільванія, на р. Ліхай. Засн. ў 1762. 105 тыс.ж. (1990). Трансп.вузел. Вытв-сць электроннага абсталявання, цяжкіх грузавых аўтамабіляў Прыладабудаванне, металаапрацоўка. Тэкст., харч., паліграф.прам-сць.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
О́СІЕК (Osijek),
горад на У Харватыі. Каля. 120 тыс.ж. (1999). Трансп.вузел. Порт на р. Драва. Прам-сць: маш.-буд., у т. л.с.-г., тэкст., эл.-тэхн.; хім., дрэваапр., мэблевая, цукровая, гарбарна-абутковая.
1. Змацаваць, злучыць канцы чаго-н. вузлом, бантам і пад.
З. вузел.
З. гальштук.
З. хустку.
2. Абматаўшы, змацаваць канцы бінту, вяроўкі і пад.
З. вочы.
З. мех.
З. парэзаны палец.
3. Распачаць, даць узнікнуць (таму, што названа назоўнікам).
З. бой.
З. перастрэлку.
З. гаворку.
З. знаёмства.
◊
Свет завязацькаму (разм.) — зрабіць перашкодай, пазбавіць свабоды дзеянняў.
Як завязаць (разм.) —
1) поўна, вельмі многа, колькі ўлезла.
Насыпаць мех як з.;
2) колькі можна, уволю.
Наеўся як з.
|| незак.завя́зваць, -аю, -аеш, -ае.
|| наз.завя́званне, -я, н.ізавя́зка, -і, ДМ -зцы, ж. (да 1 і 2 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
АБАКА́Н,
горад у Расіі, сталіца Хакасіі, у цэнтр.ч. Мінусінскай катлавіны. Засн. ў 1675. 158,2 тыс.ж. (1994). Прыстань на р. Абакан. Вузелчыг. ліній і аўтадарог. Машынабудаванне (вытв-сць вагонаў, кантэйнераў); дрэваапр., лёгкая, харч.прам-сць.