МЕРКУ́РЫЙ,

першая ад Сонца планета Сонечнай сістэмы, астр. знак .

Сярэдняя адлегласць ад Сонца 57,91 млн. км. Арбіта вельмі выцягнутая: адлегласць у перыгеліі 46 млн. км, у афеліі 70 млн. км (эксцэнтрысітэт 0,206). Перыяд абарачэння вакол Сонца 87,97 зямных сутак. вакол восі — 58,65 зямных сутак (​2/3 перыяду арбітальнага абарачэння). Сонечныя суткі на М. роўныя 176 зямным суткам. Сярэдняя скорасць руху па арбіце 47,9 км/с. Нахіл плоскасці экватара да плоскасці арбіты невялікі (~3°), таму сезонныя змены на М. практычна адсутнічаюць. Дыяметр М. 4879,4 км, маса 3,303∙10​23 кг (0,055 масы Зямлі), сярэдняя шчыльнасць 5420 кг/м³.

Т-ра паверхні ў поўдзень 430 °C, ноччу да -173 °C. Атмасфера ў асноўным вадародна-геліевая, вельмі разрэджаная (ціск на паверхні ~0,2 нПа). Паверхня М. нагадвае паверхню Месяца (шмат кратэраў), існуюць характэрныя для М. ўтварэнні — эскарпы, або абрывы. Сярэдняя адбівальная здольнасць паверхні М. ў адносінах да сонечнага выпрамянення нізкая (6%). Бляск мяняецца ад -1 да ​1/3 зорнай велічыні. У М. назіраюцца фазы, аналагічныя фазам Месяца. Спадарожнікі адсутнічаюць. Магнітнае поле прыблізна ў 100 разоў меншае, чым у Зямлі. Аптычныя назіранні М. ўскладняюцца блізкасцю да Сонца (найб. вуглавая адлегласць для зямнога назіральніка 28°). Даследаванні М. праводзяцца радыёастр. метадамі, радыёлакацыяй. Найб грунтоўныя і дакладныя звесткі атрыманы пры дапамозе касм. апарата «Марынер-10» (гл. «Марынер»).

Літ.:

Уипл Ф.Л. Семья Солнца: Пер. с англ. М., 1984.

А.​А.​Шымбалёў.

Агульны выгляд планеты Меркурый (мазаіка з фатаграфій, зробленых пры дапамозе аўтаматычнай міжпланетнай станцыі «Марынер-10»; 1974, ЗША).

т. 10, с. 294

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

mighty

[ˈmaɪti]

1.

adj.

1) магу́тны; мо́цны

a mighty ruler — магу́тны ўлада́р

mighty force — вялі́кая сі́ла

2) ве́льмі вялі́кі, велічэ́зны, вялі́зны

a mighty famine — вялі́зны го́лад

2.

adv.

ве́льмі

3.

n.

магу́тнасьць f., магу́тная асо́ба

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

revel

[ˈrevəl]

1.

v.i., (-ll-)

1) (in) це́шыцца, ра́давацца, быць ве́льмі задаво́леным з каго́-чаго́

The children reveled in country life — Дзе́ці ве́льмі це́шыліся з жыцьця́ на вёсцы

2) весялі́цца, гуля́ць

2.

n.

гуля́нка f.

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

darnliegen* vi зале́жаць (ад чаго-н.);

es liegt mir viel ~ гэ́та для мяне́ (ве́льмі) ва́жна

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

fams

1. a

1) сла́ўны, выда́тны, ве́льмі до́бры

2) су́мна [сканда́льна] вядо́мы

2. adv на сла́ву

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

überkochen vi (s)

1) перакіпа́ць

2) быць запа́льчывым;

er kocht leicht über ён ве́льмі запа́льчывы

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

whnsinnig

1. a вар’я́цкі, звар’яце́лы;

du bist ja ~! ты звар’яце́ў!

2. adv утрапёна, ве́льмі, празме́рна

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

wrmen vimp:

es wurmt mich 1) мне (ве́льмі) пры́кра; 2) гэ́та не дае́ мне спако́ю

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

sketchily [ˈsketʃɪli] adv. схематы́чна, у агу́льных ры́сах, ко́ратка;

The book treats the problems too sketchily. У кнізе праблема разглядаецца вельмі схематычна.

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

green2 [gri:n] adj.

1. зялёны

2. няспе́лы, не даспе́лы

3. infml малады́, няво́пытны, неспрактыкава́ны

green with envy ве́льмі зайздро́сны

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)