супо́льны, ‑ая, ‑ае.
1. Агульны, сумесны.
2. Які ажыццяўляецца сумесна
3. Які належыць усім або некалькім, аб’ядноўвае ўсіх, некалькіх.
4. Аднолькавы
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
супо́льны, ‑ая, ‑ае.
1. Агульны, сумесны.
2. Які ажыццяўляецца сумесна
3. Які належыць усім або некалькім, аб’ядноўвае ўсіх, некалькіх.
4. Аднолькавы
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
КАЭФІЦЫЕ́НТ КАРЫ́СНАГА ДЗЕ́ЯННЯ (
характарыстыка эфектыўнасці сістэмы (устройства, машыны) у адносінах да працэсу пераўтварэння або перадачы энергіі, які адбываецца ў гэтай сістэме.
Для
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ро́зум, -му
1. ум, ра́зум;
2. рассу́док;
◊ здаро́вы р. — здра́вый смысл (рассу́док);
ад вялі́кага ~му —
не пры сваі́м ~ме — не в своём уме́;
бра́цца
стра́ціць р. — лиши́ться ума́;
наве́сці (наста́віць) на р. — наста́вить на ум;
набра́цца ~му — набра́ться ума́;
не
не ў по́ўным ~ме — не в по́лном рассу́дке (уме́);
р.
~му не дабра́ць — ума́ не приложи́ть;
~му недасту́пна — уму́ непостижи́мо;
адня́ць р. — отня́ть ум;
на мой дурны́ р. — по моему́ сла́бому разуме́нию;
быць у по́ўным ~ме — быть в по́лном рассу́дке;
дзіця́чы р. — де́тский ум;
цвяро́зы р. — здра́вый ум;
мо́цны за́днім ~мам — за́дним умо́м кре́пок;
вы́жыць
жыць сваі́м ~мам — жить свои́м умо́м;
жыць чужы́м ~мам — жить чужи́м умо́м;
бог ~му не даў — бог ума́ лиши́л;
асве́чаны р. — просвещённый ум;
дайсці́ сваі́м ~мам — дойти́ свои́м умо́м;
го́ра ад ~му — го́ре от ума́;
схапі́цца
дабра́ць ~му — взять в толк;
крану́цца
прыйсці́ да ~му — взя́ться
што галава́, то р. —
людзе́й слу́хай, а свой р. май —
каб не твой р. ды не на́ша хі́трасць, прапа́лі б усе́ на све́це —
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
зямля́
○ інфузо́рная
◊ кало́м яму́
адда́ць ~лі́ — преда́ть земле́;
ад ~лі́ не віда́ць — от земли́ не ви́дно;
адро́знівацца як не́ба ад ~лі́ — (отлича́ться) как не́бо от земли́;
ба́чыць на два аршы́ны пад ~лёй — ви́деть на два арши́на под землёй;
як
гато́ў скрозь ~лю́ правалі́цца — гото́в сквозь зе́млю провали́ться;
закапа́ць та́лент у ~лю́ — зары́ть тала́нт в зе́млю;
знайсці́ пад ~лёй — найти́ под землёй;
зраўнава́ць
сце́рці
~лі́ пад сабо́й не чуць — земли́ под собо́й не чу́ять;
між не́бам і ~лёй — ме́жду не́бом и землёй;
па́рыць ~лю́ — спать моги́льным сном;
ле́гчы ў ~лю́ (у магі́лу) — лечь в зе́млю (моги́лу);
пуп ~лі́ — пуп земли́;
соль ~лі́ — соль земли́;
хадзі́ць як пад ~лёй — ходи́ть как под землёй;
скрозь ~лю́ ба́чыць — сквозь зе́млю ви́деть;
як скрозь ~лю́ правалі́ўся — как сквозь зе́млю провали́лся;
чу́ткамі
ад ~лі́ адарва́ўся і не́ба не даста́ў —
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ВЕ́ЧНЫЯ СНЯГІ́,
шматгадовыя намнажэнні снегу і лёду ў палярных краінах і ў гарах вышэй
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ДЗЯРЖА́ЎЦА,
службовая асоба ў
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
палічы́ць, ‑лічу, ‑лічыш, ‑лічыць;
1.
2. Прыйсці да якой‑н. думкі аб чым‑н.; вырашыць.
3.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
адлупі́ць, ‑луплю, ‑лупіш, ‑лупіць;
1.
2.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
сквіта́цца, ‑аюся, ‑аешся, ‑аецца;
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Намяні́цца ’лічыць сябе
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)