дыягана́ль², -і, мн. -і, -ей, ж.
У матэматыцы: прамая лінія, што злучае два несумежныя вуглы многавугольніка або дзве вяршыні шматгранніка, якія не ляжаць у адной плоскасці.
|| прым. дыягана́льны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
судзі́масць, -і, мн. -і, -ей, ж. (спец.).
Вынесены каму-н. судовы прыгавор за ўчыненае злачынства, а таксама прававы вынік, што дзейнічае пасля адбыцця пакарання.
Зняць с.
Злачынец з некалькімі судзімасцямі.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
Лажме́й ’пахілая страха’ (паст., Сл. паўн.-зах.). Балтызм, утвораны ад літ. łezniis ’пахілы’ і суф. ‑те, да якога пазней далучыліся -Сі (па аналогіі з бел. суфіксам ‑ей: манёй, целяпей і г. д. Параўн. таксама лат. lęzns ’пахілы’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
ме́ншасць, -і, мн. -і, -ей, ж.
Меншая частка чаго-н. цэлага, якой-н. групы.
○
Нацыянальная меншасць — нацыянальнасць, якая ў колькасных адносінах утварае меншую частку ў параўнанні з асноўнай масай насельніцтва краіны.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
апо́весць, -і, мн. -і, -ей, ж.
1. Літаратурна-мастацкі твор; эпічны жанр, блізкі да апавядання і рамана.
2. Апавяданне пра якую-н. падзею ў яе паслядоўным развіцці.
Уважліва слухалі сумную а.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
здо́льнасць, -і, мн. -і, -ей, ж.
1. Прыродны дар, таленавітасць.
Чалавек з вялікімі здольнасцямі.
2. Уменне, а таксама магчымасць утвараць якія-н. дзеянні.
З. рухацца.
Прапускная з. дарог.
Пакупная з. насельніцтва.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ро́стань², -і, мн. -і, -ей і -яў, ж.
Месца перакрыжавання дзвюх або некалькіх дарог.
Сустрэцца з кім-н. на ростані дарог.
◊
На ростанях — у стане вагання, няўпэўненасці пры выбары далейшага шляху.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
проціле́гласць, -і, мн. -і, -ей, ж.
1. гл. процілеглы.
2. Прадмет або з’ява, процілеглыя другім, непадобныя да іншых па якіх-н. прыметах.
Адзінства і барацьба процілегласцей.
Ён поўная п. свайму сябру.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
Маме́й ’нямы’ (чачэр., Жыв. сл.). Гукапераймальнае, як і рус. арл. мамы́ка ’коснаязыкі’, польск. mamot, momot ’заіка’. Не выключана, аднак, паходжанне ад прыметніка нямы́ (пры дапамозе суфікса ‑ей — гл. Сцяцко, Афікс. наз., 98) з пазнейшай асіміляцыяй н…м > м…м.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
ло́пасць, -і, мн. -і, -ей, ж.
1. Шырокі плоскі канец чаго-н.
Л. вясла.
2. Рабочая, плоскай формы частка суднавых колаў, грабных і паветраных вінтоў.
Л. кола турбіны.
|| прым. ло́пасцевы, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)