Verbum

МУЗЫ́ЧЫН (Сцяпан Іванавіч) (25.2.1940, в. Альшаны Столінскага р-на Брэсцкай вобл. — 8.7.1990),

бел. вучоны ў галіне ветэрынарыі. Д-р вет. н. (1989). Скончыў Віцебскі вет. ін-т (1963). З 1970 у Бел. НДІ эксперым. ветэрынарыі (з 1988 нам. дырэктара). Навук. працы па вет. мікрабіялогіі, вірусалогіі, эпізааталогіі, мікалогіі і імуналогіі.

Тв.:

Инфекционный ринотрахеит крупного рогатого скота // Профилактика болезней жвачных на комплексах и фермах. Мн., 1978;

Секреторные антитела в респираторных органах новорожденных телят // Ветеринария. 1986. № 12.

т. 11, с. 19

О,

шаснаццатая літара бел. алфавіта. Паходзіць з кірыліцкай О («он»), што ўзнікла на аснове грэка-візантыйскай устаўнай Ο («омікрон»). У старабел. графіку перайшла са стараж.-рус. пісьменства. Абазначала галосны гук «о» пасля цвёрдых зычных («народъ», «столъ), мела лічбавае значэнне «семдзесят». У 16 ст. акрамя рукапіснай набыла друкаваную форму. У сучаснай бел. мове абазначае лабіялізаваны галосны гук «о» задняга рада сярэдняга пад’ёму ў пачатку слоў і пасля цвёрдых зычных пад націскам («Орша», «родны»).

А.​М.​Булыка.

т. 11, с. 424

«ПАГО́НЯ»,

грамадска-паліт. газета. Выдаецца з 1992 у Гродне на бел. мове. Выходзіла раз у 2 тыдні, з мая 1993 — раз у тыдзень, з ліп. 1997 два разы ў тыдзень. Друкуе матэрыялы на паліт., грамадска-сац., эканам. тэмы, асвятляе мясц. культ., канфесійнае, спарт. жыццё. Аддае ўвагу гіст. праблематыцы, змяшчае краязнаўчыя допісы, мемуары, успаміны дзеячаў бел. руху. Пастаянныя рубрыкі: «Грамадства», «Палітычная сцэна», «Сумежжа», «Вайна і людзі», «Лёсы», «Наш каляндар» і інш.

У.​І.​Хільмановіч.

т. 11, с. 479

ПАШКЕ́ВІЧ (Людміла Антонаўна) (н. 19.3.1946, Мінск),

бел. вучоны ў галіне траўматалогіі і артапедыі. Д-р мед. н. (1997), праф. (2000). Скончыла Мінскі мед. ін-т (1968). З 1975 у Бел. НДІ траўматалогіі і артапедыі (з 1996 нам. дырэктара). Навук. працы па захворваннях і пашкоджаннях апорна-рухальнага апарату, касцявой анкалогіі.

Тв.:

Особенности диагностики опухолей позвоночника // Мед. новости. 1996. № 11;

Диагностика опухолей позвоночника (разам з І.​Р.​Варановіч) // Вестн. травматологии и ортопедии. 1997. № 3.

т. 12, с. 247

ПЯТРО́ЎСКІ (Павел Якаўлевіч) (31.5.1924, в. Кулікі Слуцкага р-на Мінскай вобл. —23.1.2000),

бел. вучоны ў галіне геабатанікі. Канд. с.-г. н. (1964). Скончыў Бел. тэхнал. ін-т (1952). З 1962 у Ін-це эксперым. батанікі АН Беларусі, у 1969—84 у Цэнтр. бат. садзе АН Беларусі (вучоны сакратар). Навук. працы па лясной геабатаніцы і інтрадукцыі раслін. Дзярж. прэмія Беларусі 1972.

Тв.:

Растительный покров Белоруссии (с картой М 1:1000000). Мн., 1969 (у сааўт.).

т. 13, с. 171

РЭНЕ́ЙСКІ (Віктар Іосіфавіч) (н. 24.1.1967, г. Бабруйск Магілёўскай вобл.),

бел. спартсмен, веславанне на каноэ. Засл. майстар спорту Беларусі (1989). Скончыў Бел. ін-т фіз. культуры (1990). Чэмпіён XXIV Алімп. гульняў (1988, Сеул) на каноэ-двойцы (у пары з М.​Жураўскім, Малдова) на дыстанцыях 500 і 1000 м; сярэбраны прызёр XXVI Алімп. гульняў (1996, г. Атланта, ЗША); 9-разовы чэмпіён свету на розных дыстанцыях (1989, 1990, 1991), сярэбраны прызёр (1991, 1995). 8-разовы чэмпіён СССР.

т. 14, с. 12

САЛАЎЁВА (Тамара Уладзіміраўна) (н. 5.8.1935, г. Гдоў Пскоўскай вобл., Расія),

бел. вучоны ў галіне перапрацоўкі драўніны. Д-р тэхн. н. (1998), праф. (1999). Скончыла Ленінградскую лесатэхн. акадэмію (1958). З 1963 у Бел. тэхнал. ун-це. Навук. працы па праблемах распрацоўкі малаадходных тэхналогій вытв-сці драўнянавалакністых і драўнянастружкавых пліт, новых кампазіцыйных матэрыялаў са спецыфічнымі ўласцівасцямі.

Тв.:

Применение катионных полиэлектролитов в производстве древесноволокнистых плит. М., 1986;

Технология древесной массы. Мн., 1999.

Я.​Г.​Міляшкевіч.

т. 14, с. 103

САМАДУ́РАЎ (Пётр Сямёнавіч) (10.7.1908, г. Пяцігорск Стаўрапольскага краю, Расія — 26.1.1985),

бел. геолаг і петрограф. Д-р геагр. н. (1964), праф. (1966). Скончыў Растоўскі ун-т (1937). У 1958—69 у Бел. НДІ глебазнаўства і аграхіміі. Навук. працы па лёсавых і лёсападобных пародах і глебах Беларусі і Украіны.

Тв.:

У кн.: Почвообразующие породы и их роль в формировании почв БССР. Мн., 1962;

Палево-подзолистые почвы Белоруссии // Свойства почв и их плодородие. Мн., 1967.

т. 14, с. 129

САХНЕ́НКА (Людміла Іванаўна) (н. 12.4.1950, в. Петушкі Круглянскага р-на Магілёўскай вобл.),

бел. спартсменка (міжнар. і рус. шашкі). Міжнар. гросмайстар (1984). Майстар спорту СССР (1973). Канд. мед. н. (1987). Скончыла Мінскі мед. ін-т (1973). З 1980 у Бел. ін-це ўдасканалення ўрачоў. Чэмпіёнка (1979, Мінск), віцэ-чэмпіёнка (1977, Амстэрдам) свету; чэмпіёнка СССР (1979) па міжнар. і рус. (1974) шашках у асабістым першынстве. Неаднаразовы прызёр чэмпіянатаў свету і СССР. З 1990 у Нідэрландах.

т. 14, с. 207

СЕ́СПЕЛЬ (Мішы) (сапр. Кузьмін Міхаіл Кузьміч; 16.11.1899, в. Сеспель Канашскага р-на, Чувашыя — 15.6.1922),

чувашскі паэт; адзін з заснавальнікаў чув. сав. л-ры. Друкаваўся з 1917. У вершах апяваў радасць стваральнай працы і чалавека працы. Увёў у чув. паэзію сілаба-танічны верш. На бел. мову яго асобныя вершы перакладалі Е.​Лось, Ю.​Свірка.

Тв.:

Бел. пер. — у кн.: Песні волжскага краю: Старонкі чуваш. паэзіі. Мн., 1988;

Рус. пер. — Стальная вера. М., 1957.

т. 14, с. 354