АБЕ́ЧАК,
1) канічны або цыліндрычны барабан без днішча з ліставога матэрыялу; загатоўка для катлоў, рэзервуараў і інш. ліставых металаканструкцый.
2) Лубяны абадок у рэшаце, сіце.
т. 1, с. 21
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
НЕ́ТА (італьян. netto літар. чысты),
чыстая маса (вага) тавару без упакоўкі; чыстая цана тавару за вылікам скідак; чысты даход за вылікам расходаў. Гл. таксама Брута.
т. 11, с. 301
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
gadanie
gadani|e
н. балбатня, пустаслоўе;
czcze ~e — балбатня; пустая балбатня; балачка;
~e! — глупства!; балбатня!; хлусня!;
bez ~a! — без размоў!; без [лішніх] слоў
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
uprzedzenie
uprzedze|nie
н.
1. папярэджанне;
bez ~nia — без папярэджання;
2. прадузятасць, негатыўнае стаўленне;
bez ~ń — без прадузятасці;
~nia rasowe — расавая прадузятасць
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
во́зірк, ‑у, м.
Абл. Погляд, позірк убок, назад. Можа тысячны раз прабег ён [Няслаўскі] вокам па гэтым бяскрыўдным лістку паперы паміж боязных возіркаў на вокны. Мурашка.
•••
Без возірку — без аглядкі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
кра́тны, ‑ая, ‑ае.
1. Які дзеліцца без астачы на які‑н. лік. Кратны лік.
2. у знач. наз. кра́тнае, ‑ага, н. Цэлы лік, які дзеліцца на другі без астачы.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
МУ́ЗІЛЬ ((Musil) Роберт) (6.11.1880, г. Клагенфурт, Аўстрыя — 15.4.1942),
аўстрыйскі пісьменнік. Вучыўся ў ваен. акадэміі ў Вене, скончыў вышэйшую тэхн. школу (1901), Берлінскі ун-т (1908). З 1938 у эміграцыі (Швейцарыя). Як пісьменнік фарміраваўся пад уплывам рамантызму, рус. рэалізму, імпрэсіянізму, ням. мадэрну, філасофіі Ніцшэ. Самы значны яго твор — філас.-сатыр. раман «Чалавек без уласцівасцей» (кн. 1—3, 1930—43) — вострая сатыра на Аўстра-Венгрыю напярэдадні 1-й сусв. вайны. Аўтар рамана «Душэўныя пакуты выхаванца Цёрлеса» (1906, экранізацыя 1965), зб-каў навел «Злучэнні» (1911), «Тры жанчыны» (1924), драмы «Летуценнікі» (1921), кн. эсэ і мініяцюр «Прыжыццёвая спадчына» (1936) і інш. Яго творы адметныя глыбокім псіхалагізмам і стылявой дасканаласцю.
Тв.:
Рус. пер. — Человек без свойств: Роман. Кн. 1—2. М., 1984;
Малая проза: Избр. произв.: В 2 т. Т. 1. М., 1999.
Літ.:
Адмони В.Г. «Человек без свойств» Р.Музиля // Адмони В.Г. Поэтика и действительность. Л., 1975;
Белобратов А.В. Роберт Музиль: Метод и роман. Л., 1990.
Е.А.Лявонава.
т. 11, с. 14
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
отка́з м.
1. (действие по глаг. отказа́ть) адмо́ва, -вы ж.;
2. (действие по глаг. отказа́ться) адмаўле́нне, -ння ср.;
◊
без отка́за а) спра́ўна, без адмо́вы, безадмо́ўна; б) (вволю, вдоволь) уво́лю, удо́сталь;
до отка́за да канца́, ко́лькі мажлі́ва;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
бурката́ць, -качу́, -ко́чаш, -ко́ча; -качы́; незак. (разм.).
1. Тое, што і буркаваць.
Голуб буркоча.
2. што і без дап. Бурчаць, мармытаць.
Б. сабе пад нос.
|| наз. бурката́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
выкрута́сы, -аў (разм.).
1. Мудрагелістыя, вычварныя рухі, лініі.
Язда з выкрутасамі.
Вырабляць нагамі в.
2. Мудрагелістыя моўныя звароты.
Слоўныя в.
3. перан. Хітрыкі, дзівацтвы.
Прызнаўся ва ўсім без выкрутасаў.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)