1. Прызначаны для правядзення доследаў. Доследная сельскагаспадарчая станцыя. Доследнае поле. □ Усе дваццаць гектараў школьнай зямлі былі разбіты на маленькія доследныя ўчасткі.Пальчэўскі.// Зроблены з доследнымі мэтамі. Доследны узор машыны. Доследная партыя самазвалаў. Доследныя расліны.
2. Заснаваны на доследах, эксперыментах. Вывучэнне доследным шляхам.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Дэ́сань ’узор’ (БРС), дасэ́ні ’ўзор ткання ў выглядзе ромбаў’ (Шат.), дэ́сань (Сл. паўн.-зах.), дысэ́ні (Жд. 1). Ужо Шатэрнік (80) меркаваў, што гэта з польск.deseń (а гэта з франц.dessin; так аб польск. слове і Брукнер, 88). Параўн. і дэсянёвый ’узорысты’ (Шатал.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
◎ Праза́рыты ’празорлівы’ (Мат. Гом.), праварынны ’вельмі разумны’ (Ян.), ’уніклівы’ (мазыр., Г4). Слова па паходжанню з’яўляецца залежным дзеепрым. прошл. часу ад празарыць. Слова таго ж кораня, што і зрэнка, узор з іншай ступенню агаласоўкі. Параўн. рус.дыял.зарить ’глядзець на што-небудзь, не адрываючыся’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
шліф, ‑а, м.
1. У геалогіі — тонкая адшліфаваная празрыстая пласцінка мінералу ці горнай пароды, якая служыць для мікраскапічнага даследавання. Шліфы акамянелай драўніны. □ Невялікі шліф пароды пад мікраскопам нагадвае стракатую мазаіку з малюсенькіх крышталікаў.«Маладосць».
2. У тэхніцы — узор металу ці металічнага сплаву для макра- або мікраскапічнага даследаванняў.
[Ням. Schliff.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
deseń
м.узор; малюнак; расфарбоўка;
w ten deseń жарг. такім чынам; такім макарам
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
specimen[ˈspesɪmɪn]n.
1. экзэмпля́р;
a specimen copy про́бны экзэмпля́р
2. пры́клад, узо́р;
a specimen of handwriting пры́клад по́чырку;
take a specimen of smb.’s blood узя́ць у каго́-н. кроў на ана́ліз
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
sample
[ˈsæmpəl]1.
n.
узо́р -у m., про́ба f., шаблён -у m.
2.
adj.
які́ слу́жыць узо́рам, узо́рны
3.
v.
спрабава́ць
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
гірля́нда
(іт. ghirlanda)
1) сплеценыя ў выглядзе стужкі кветкі і зелень;
2) архіт. арнамент, узор у выглядзе перапляценняў кветак і зеляніны.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
накшта́лт
(польск. na kształt, ад na = на + kształt < с.-в.-ням. gestalt = узор)
на манер, на ўзор (напр. будынак н. вежы).
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)