sich (D) mit Mühe das Láchen ~ з ця́жкасцю ўтрыма́цца ад сме́ху;
den Schreck ~ не выка́зваць стра́ху
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
вы́бух, -ху м.
1. взрыв;
в. бо́мбы — взрыв бо́мбы;
я́дзерны в. — я́дерный взрыв;
2.перен. взрыв, вспы́шка ж.;
в. сме́ху — взрыв сме́ха;
в. гне́ву — вспы́шка (взрыв) гне́ва;
3.филос. взрыв;
4.лингв. взрыв
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
канча́ццанесов.
1. конча́ться, ока́нчиваться, зака́нчиваться;
2. (иссякать, расходоваться) конча́ться;
запа́сы ~ча́ліся — запа́сы конча́лись;
3. (завершаться) разреша́ться;
4. умира́ть (в муках); конча́ться;
1-4 см. ко́нчыцца;
◊ к. з ро́гату — умира́ть (помира́ть) со́смеху
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
barrel[ˈbærəl]n.
1. бо́чка, бо́чачка;
a barrel of beer бо́чка пі́ва
2. ба́рэль (мера сыпкіх, вадкіх і іншых матэрыялаў)
3.mil. ду́ла, ствол
♦
a barrel of laughsiron. шмат сме́ху;
get/have smb. over a barrelinfml прыпе́рці/прыці́снуць каго́-н. да сцяны́
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
Quod cito fit, cito perit
Што хутка робіцца, хутка гіне.
Что быстро делается, быстро и погибает.
бел. Скоры паспех ‒ людзям на смех. Ад спеху не нарабіць бы смеху. Што скора, то і не спора.
рус. Что скоро, то не споро. Наскоро делать ‒ переделывать. На скорую ручку ‒ комком да в кучку.
фр. Ce qui croit soudain périt le lendemain (Что быстро решается, то завтра погибает).
англ. Haste makes waste (Торопливость ведёт к потерям).
нем.
Шасцімоўны слоўнік прыказак, прымавак і крылатых слоў (1993, правапіс да 2008 г.)
«КРЫВЫ́Я ВЕЧАРЫ́»,
амбівалентнае выяўленне святых вечароў на Каляды, калі найб. поўна і шматгранна разгортваецца нар. смехавая культура і ўсё можна падаць «шыварат-навыварат», у карнавалізаваным выглядзе. Смехавая культура з элементамі нар.т-ра ў розных формах вядома амаль усім народам свету. Ў славян яна ў найбольшай ступені выяўляецца ў час калядна-навагодніх і масленічных святкаванняў. У беларусаў на працягу 2-тыднёвых калядных святкаванняў і ў святы вечар прыпынялася ўсякая праца (інакш, паводле нар. павер’яў, магла «скрывець дамашняя жывёла»), усе павінны былі гуляць, наладжваліся ігрышчы з танц.-гульнявымі і тэатралізаванымі паказамі. У розных рэгіёнах Беларусі «К.в.» маюць свае адметныя рысы. На Палессі і Падняпроўі — карнавалізаваныя шэсці і прадстаўленні пераапранутых. Паводле нар. вызначэння, «К.в.» — самы вясёлы час года: можна хадзіць буслам, канём, казлом, цыганом, гусаром — «кім хочаш, тым і хадзі». На Паазер’і — гэта «каляднае вяселле для ўсіх» — «Жаніцьба Цярэшкі», дзе ўсе пары, што перакруціліся ў «Лявонісе» («пажаніліся» ў танцы), павінны па чарзе яшчэ і даганяць сваіх «дзядоў» і «бабак», якія ўцякаюць. Для тэатралізаваных паказаў характэрна багатая вобразнасць: парадзіраваныя пахаванні з амбівалентнасцю смерці-ўваскрэсення ў танцы, гульні, рытуальным смеху («Тут каза ўпала, // Здохла і прапала. // Ты, стара казішча, // Устань, развесяліся»). Драматызм сапраўднага вяселля як абраду пераходу (пераўтварэння) у «Жаніцьбе Цярэшкі» падаецца ў смехавай гратэскавай форме («Дзед бабу тапіць вядзець, // А баба крычыць — не йдзець. // Дзед бабу — чабох на дно, // А мне, дзед, і тут ладно»). Пра «К.в.» ў сучасных вёсках Палесся і Паазер’я зняты аднайм.дакумент. кінафільм (1990).
Публ.:
Зімовыя песні: Калядкі і шчадроўкі. Мн., 1975;
Народны тэатр.Мн., 1983;
Жаніцьба Цярэшкі. Мн., 1993.
Літ.:
Бахтин М. Творчество Франсуа Рабле и народная культура средневековья и Ренессанса. М., 1965;
Можейко З.Я. Календарно-песенная культура Белоруссии. Мн.. 1985.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
усме́шка, ‑і, ДМ ‑шцы; Рмн. ‑шак; ж.
Міміка твару, губ, вачэй, якая паказвае схільнасць да смеху або вырашае радасць, задаволенасць і пад. Чыстая ўсмешка. Лагодная ўсмешка. Вясёлая ўсмешка. Усмешка шчасця. □ Старшыня ішоў наперадзе, несучы на губах здаволеную і хітрую ўсмешку.Колас.Калі ўсміхаецца жанчына, Што тоіцца ва ўсмешцы той, Якая думка, і прычына, І сэнс, і мара, і настрой?Лойка.Ты прайшла з усмешкай цёплай, Прашумела, нібы ветласць Той вясны, што ты адбіла Тонкай постаццю дзявочай.Панчанка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
láchenvi (über A) смяя́цца (з каго-н., з чаго-н.); рагата́ць;
aus vóllem Hálse ~ смяя́цца на ўсё го́рла;
über das gánze Gesícht ~ ззяць, расплыва́цца ўсме́шкай;
Tränen ~ смяя́цца да слёз;
sich krank [krumm, schief] ~ паміра́ць са сме́ху, смяя́цца да ўпа́ду;
sich (D) ins Fäustchen ~ смяя́цца ў кула́к;
der hat nicht zu ~ яму́ не да сме́ху;
du hast gut ~ табе́ до́бра смяя́цца;
sich (D) ein Loch in den Bauch ~разм. парва́ць жыво́т ад сме́ху;
◊
wer zulétzt lacht, lacht am bésten (до́бра) смяе́цца той, хто смяе́цца апо́шні
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Láchenn -s смех, ро́гат;
das ist zum ~! гэ́та сме́шна!;
da vergéht éinem das ~ тут ужо́ не да сме́ху;
zum ~ bríngen* рассмяшы́ць;
in ~ áusbrechen* зарагата́ць
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
вы́бух, ‑у, м.
1. Хімічная рэакцыя з імгненным вылучэннем энергіі, якая суправаджаецца моцным гукам, успламяненнем і выклікае разбуральныя дзеянні. Выбух дынаміту. Выбух гранаты. Ядзерны выбух.
2. Выбуховая хваля. У гэты момант магутны раскацісты выбух скалануў вагон.Паслядовіч.
3.перан. Раптоўнае праяўленне якога‑н. дзеяння ці пачуцця. Рэвалюцыйны выбух. Выбух смеху, абурэння. □ Прамова скончана. У зале Выбух воплескаў, як шквал.А. Александровіч.
4. Форма скачкападобнага пераходу якой‑н. з’явы ад старой да новай якасці.
5. Імгненны выхад струменю паветра пры вымаўленні некаторых зычных гукаў.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)