пату́заць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак., каго-што.

1. і без дап. Тузаць некаторы час; тузануць некалькі разоў. Вылазячы з-за стала, ён ласкава патузаў унука за віхры. Чорны.

2. Разм. Злёгку пабіць, набіць. Аднагодкі спрабавалі дражніць іх [Міколку і Таню]: «Жаніх і нявеста, жаніх і нявеста!» але, пасля таго як Міколка патузаў аднаго, самага смелага, чапляцца перасталі. Новікаў.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

цяг 1, ‑у, м. (рэдка).

Бег, рух. Хай бягуць няспынным цягам Дні і ночы, нашы сны. Іверс.

•••

Адным цягам — заложна, без перадышкі, адным намаганнем.

Даць цягу гл. даць.

З цягам часу — праз некаторы час; за пэўны час.

цяг 2, ‑а, м.

Тое, што і цяж. Ціха дзынкнулі правады. Чалавек зачапіўся, відаць, за цягі блакіроўкі. Лынькоў.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

under

[ˈʌndər]

1.

prep.

1) пад

The book fell under the table — Кні́га ўпа́ла пад стол

under the ground — пад зямлёю

2) ніжэ́й

3) менш за

it will cost under ten dollars — Гэ́та бу́дзе каштава́ць менш за дзе́сяць даля́раў

4) пад ула́дай, у часы́

under the new rule — пад но́вай ула́дай

5) з прычы́ны, дзе́ля чаго́

under the circumstances — пры такі́х умо́вах

6) зго́дна з чым

under the law — зго́дна з зако́нам

7) абавя́заны, зму́шаны

to be under obligation — быць абавя́заным

2.

adv.

ніжэ́й, пад

to go under —

а) тану́ць; гі́нуць, зьніка́ць

б) руйнава́цца

3.

adj.

ніжэ́йшы ра́нгам, цано́ю

- from under

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

НАРЫ́НЬЁ ((Narino) Антоніо Амбросіо) (9.4.1765, Багата — 13.12.1823),

змагар за незалежнасць Калумбіі ад ісп. панавання. Пераклаў і выдаў на ісп. мове Дэкларацыю правоў чалавека і грамадзяніна. За рэв. дзейнасць у 1795 высланы ў Іспанію. У 1796 уцёк, узначаліў барацьбу Калумбіі за незалежнасць. З 1811 старшыня часовай урадавай хунты Калумбіі. У 1814—21 у ісп. палоне. Пасля вяртання з палону ў 1821 чл. сената, віцэ-прэзідэнт Вялікай Калумбіі.

т. 11, с. 195

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

небяспе́ка ж. Gefhr f -, -en, Gefährlichkeit f -;

вае́нная небяспе́ка Kregsgefahr f -;

пазбе́гнуць небяспе́кі iner Gefhr entghen*;

па-за небяспе́кай ußer Gefhr;

пагража́е небяспе́ка Gefhr droht;

з небяспе́кай для здаро́ўя gesndheitsgefährdend;

падвярга́ць сябе́ небяспе́цы sich iner Gefhr ussetzen;

у небяспе́цы in Gefhr, gefährdet

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

Лен ’феод’, ленны, ст.-бел. ленный ’васальны’ (XVI ст.) запазычаны са ст.-польск. lenny, liński, leński, якія выводзяцца з ням. Lehen, с.-в.-ням. lēhen, lēn ’зямля, дадзеная сеньёрам васалу за вайсковую службу або за пэўную плату’ < lihen, суч. ням. leihen ’пазычаць’ (Слаўскі, 4, 155).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

БЕЛАРУ́СКАЕ ТАВАРЫ́СТВА ПА СУ́ВЯЗЯХ З СУАЙЧЫ́ННІКАМІ ЗА РУБЯЖО́М, Беларускае таварыства «Радзіма»,

добраахвотная грамадская арг-цыя. Створана ў 1964 (у 1960—64 дзейнічала Бел. секцыя к-та «За вяртанне на Радзіму і развіццё культ. сувязяў з суайчыннікамі»). У 1976 пераўтворана ў Бел. т-ва «Радзіма». Сярод заснавальнікаў Р.Шырма і М.Танк. Асн. кірункі дзейнасці: культ. і эканам. кантакты з аб’яднаннямі землякоў за мяжой і асобнымі суайчыннікамі, перасылка за мяжу л-ры, падручнікаў, кінафільмаў, фотавыставак і інш., арганізацыя курсаў па вывучэнні бел. гісторыі, культуры і мовы, гуманіт. дапамогі ад замежных суайчыннікаў жыхарам Беларусі, якія пацярпелі ад Чарнобыльскай катастрофы 1986 і інш. Т-ва заснавальнік газ. «Голас Радзімы».

т. 2, с. 402

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

вы́йсці

1. (пайсці) hinusgehen* vi (s) (у напрамку ад таго, хто гаворыць); heruskommen* vi (s), herustreten* vi (s) (напрамку да таго, хто гаворыць); verlssen* vt; ussteigen* vi (s) (з вагона і г. д.);

2. (з’явіцца, прыйсці куды-н.) erschinen* vi (s);

вы́йсці на рабо́ту die rbeit ufnehmen*;

вы́йсці на ву́ліцу auf die Strße gehen*;

вы́йсці ў мо́ра uslaufen* vi (s);

3. (скончыцца) verbrucht wrden, usgehen* vi (s), zu nde gehen*

4. (удавацца, атрымацца) gelngen* vi (s), usfallen* vi (s);

з яго вы́йдзе до́бры наста́ўнік aus ihm wird ein gter Lhrer;

з гэ́тага нічо́га не вы́йдзе darus wird nichts;

вы́йшла зусі́м іна́кш es kam ganz nders;

5. (здарацца, быць вынікам) flgen vi (h, s) (з чаго-н. aus D);

адсю́ль вы́йшлі ўсе́ непаразуме́нні dahr kmen [rührten] lle Mssverständnisse;

вы́йсці за́муж (за каго-н.) j-n hiraten;

вы́йсці ў свет erschinen*;

вы́йсці з сябе́ außer sich gerten*;

вы́йсці з цярпе́ння die Gedld verleren*;

вы́йсці са стано́вішча inen usweg fnden*;

вы́йсці сухі́м з вады́ mit hiler Haut davnkommen*;

вы́йсці з бераго́ў über die fer trten*;

вы́йсці ў лю́дзі разм. Karri¦re mchen;

вы́йсці з дзіця́чага ўзро́сту den Knderschuhen entwchsen*;

вы́йсці наве́рх ans Tgeslicht kmmen*;

вы́йшла так, што… es erwes sich, dass…;

вы́йсці далёка за ме́жы die Grnzen überschriten*, weit über die Grnzen [den Rhmen] hinusgehen*

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

Пе́раз ’праз, цераз’ (Нас.; Янк. 3.; Касп.; Доўн.-Зап., Песні; Сб. 1866 г.; докш., бярэз., нясвіж., в.-дзв., Сл. ПЗБ; докш., навагр., ЛА, 2), ’міма, насуперак’ (Нас.), ’насуперак’, спраз — прычына (праз каго) (Рам., 6; Нас.; Карскі 2–3, 441); ст.-бел. перезъ, презь, прозъ ’праз, на працягу’; укр. лемк. перез, брез ’цераз; праз (каго)’, а брез ’без’; рус. дыял. пе́рез ’праз; з-за; на працягу’; польск. przez, часам brzez (пад уплывам bez), каш. přez/přėz і přoz ’праз; больш за (празмернасць)’, ’па’, ’за’, н.- і в.-луж. pśez, pśeze, přez, přeze, bźez/ bźe ’праз; без; на працягу; з-за’, ’больш чым’, палаб. prise ’без’; чэш. přes(e), ст.-чэш. přes і přě ’цераз; за; больш за’, славац. дыял. pres/prez ’цераз’; ст.-серб.-харв. прѣзь, серб.-харв. през, priz, чарнаг. проз ’цераз; супраць’, ’на працягу’, макед. прис, през ’на працягу’; балг. през, проз ’цераз; за; на другім баку’. Узыходзіць да прасл. *per‑, пашыранага пры дапамозе ‑zъ (падобна, як *bezъ, vъzъ, orzъ і інш.). Мяркуецца, што чэш. přes з ‑s‑ — гэта памылковае напісанне замест přez. Аднак П. Ланг (ČMF, 6, 183–188 і ČMF, 7, 24–28, 81–84) мяркуе, што ў першапачатковай форме *per‑sъ другая частка ‑sъ паходзіць з дзеяслова ‑es ’быць’ пад уплывам bezъ, orzъ, vъzъ — пазней > *perzъ (параўн. чэш. přesný, přísný). Зубаты (KZ, 31, 60), Вальдэ (KZ, 34, 519), Міклашыч (4, 198) супастаўляюць *perzъ з літ. prieš ’насупраць, насуперак’, ’перад’, ’да’, ’за’. Непераканаўча (Праабражэнскі, 2, 41) вывядзенне ‑zъ з літ. ‑giiñ‑gi, nu‑gi, nuō‑gi). (ESSJ, 1, 175–178; Фасмер, 3, 237–238; Махэк₂, 491).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

ляпі́ць, ляплю́, ле́піш, ле́піць; ле́плены; незак.

1. што і без дап. Ствараць, рабіць якія-н. фігуры з пластычнага, мяккага матэрыялу.

Л. бюст.

Не святыя гаршкі лепяць (прыказка: хоць і цяжка, але зможам, справімся).

2. Будаваць, майстраваць, карыстаючыся якім-н. вязкім матэрыялам.

Л. сцяну.

3. Размяшчаць адно за другім, не пакідаючы свабоднага месца.

Л. літару за літарай.

4. што. Тое, што і прыклейваць (разм.).

Л. маркі.

5. (1 і 2 ас. не ўжыв.). 3 сілай ісці (пра мокры снег).

Снег лепіць у вокны.

|| зак. вы́лепіць, -леплю, -лепіш, -лепіць; -леплены (да 1 знач.), наляпі́ць, -ляплю́, -ле́піш, -ле́піць; -ле́плены (да 2 знач.), зляпі́ць, зляплю́, зле́піш, зле́піць; зле́плены (да 1 знач.) і заляпі́ць, -ляплю́, -ле́піш, -ле́піць; -ле́плены (да 3 знач.).

|| наз. ле́пка, -і, ДМ -пцы, ж. (да 1 знач.).

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)