эксплуатава́нне, ‑я, н.
Дзеянне паводле знач. дзеясл. эксплуатаваць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
элімінава́нне, ‑я, н.
Дзеянне паводле знач. дзеясл. элімінаваць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
эмалірава́нне, ‑я, н.
Дзеянне паводле знач. дзеясл. эмаліраваць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
эпаці́раванне, ‑я, н.
Дзеянне паводле знач. дзеясл. эпаціраваць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
эскартава́нне, ‑я, н.
Дзеянне паводле знач. дзеясл. эскартаваць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
эталані́раванне, ‑я, н.
Дзеянне паводле знач. дзеясл. эталаніраваць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
этымалагізава́нне, ‑я, н.
Дзеянне паводле знач. дзеясл. этымалагізаваць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ягне́нне, ‑я, н.
Дзеянне паводле знач. дзеясл. ягніцца.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
АНТЫВІТАМІ́НЫ (ад анты... + вітаміны),
рэчывы з ліку антыметабалітаў, якім уласціва біял. дзеянне, процілеглае дзеянню вітамінаў. Хім. будовай звычайна блізкія да вітамінаў або з’яўляюцца іх вытворнымі (напр., антывітамін вітаміну B1 — пірытыямін), таму канкурэнтна лёгка замяшчаюць вітаміны ў біяхім. рэакцыях і парушаюць працэсы абмену рэчываў. Да антывітамінаў належаць таксама інш. рэчывы, што ў жывых клетках звязваюць вітаміны, пераводзяць у неактыўную форму або разбураюць іх (напр., тыяміназа, авідзін, некаторыя лекавыя сродкі — антыбіётыкі, сульфаніламіды). Вынікам насычэння арганізма антывітамінамі можа быць вітамінная недастатковасць, якая развіваецца нават пры дастатковым паступленні вітамінаў з ежай або ўтварэнні іх у арганізме.
т. 1, с. 395
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
БЭ́ТА-ВЫПРАМЯНЕ́ННЕ,
β-выпрамяненне, паток электронаў ці пазітронаў (β-часціц), якія выпраменьваюцца пры бэта-распадзе. Бэта-выпрамяненне выклікае іанізацыю, люмінесцэнцыю, уздзейнічае на фотаэмульсію.
Дзеянне бэта-выпрамянення на жывыя арганізмы падобна да біялагічнага дзеяння іанізавальных выпрамяненняў інш. відаў. Пры вонкавым апрамяненні арганізма бэта-выпрамяненнем пашкоджвае паверхневыя тканкі (пранікальная здольнасць β-часціц не перавышае некалькіх міліметраў). Пры пападанні β-радыеактыўных ізатопаў у арганізм асаблівасці прамянёвага пашкоджання залежаць ад размеркавання іх у тканках і ад перыяду паўраспаду (можа адбывацца гібель клетак, тканак і ўсяго арганізма). Адносная біялагічная эфектыўнасць бэта-выпрамяненняў блізкая да 1. Выкарыстоўваецца ў медыцыне (прамянёвая тэрапія).
т. 3, с. 386
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)