zimno

I zimn|o

н.

1. холад;

pięć stopni ~a — пяць градусаў марозу

II

халодна;

zimno mi — мне халодна;

zrobiło się zimno — пахаладала

III н.

ліхаманка, герпес (болька на вуснах)

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

знайсці́ся

1. sich fínden*;

кні́га напэ́ўна зно́йдзецца das Buch wird sich schon fínden;

2. перан. (не разгубіцца) sich zuréchtfinden* аддз.;

ён тут жа знайшо́ўся (што сказаць, зрабіць і г. д.) er fand sich sofórt zurécht;

ён не знайшо́ўся, што мне адказа́ць er blieb mir die Ántwort schúldig

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

апры́краць разм. (зрабіцца невыносным) zum Hálse heráushängen*, auf die Nérven gehen* (D);

мне гэ́та апры́крала davón hábe ich die Náse voll; das geht mir auf die Nérven; das hängt mir zum Hals (he)ráus, das hábe ich über, das ist mir über, das ist mir zuwíder

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

става́ць

1. (быць дастатковым) (áus)réichen vt, lángen vi;

не става́ць nicht lángen, nicht áusreichen; féhlen vi (адсутнічаць);

2. безас. (мець магчымасці, сілы) fähig sein, im Stánde [imstánde] sein (etw. zu tun);

мне не стае́ ча́су es fehlt [mángelt] mir an Zeit;

◊

ко́лькі стае́ мо́цы mit áller Kraft

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

сюды́-туды́ прысл.

1. (у той і другі бок) hin und her;

2. (у некаторыя месцы) híerhin und dórthin;

мне трэ́ба яшчэ́ сюды́-туды́ схадзі́ць ich hábe noch éinen Gang vor;

3. (ніштавата, дапушчальна) léidlich, passábel;

днём яшчэ́ сюды́-туды́ am Táge ist es noch erträglich …

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

Wurst f -, Würste каўбаса́, кілбаса́; pl каўба́сы, кілба́сы;

mit ~ belégtes Brot бутэрбро́д з каўбасо́й;

◊

~ wíder ~ як ты мне, так я табе́; ≅ што ві́нен, адда́ць паві́нен;

mir ist álles ~! разм. мне ўсё адно́;

es geht um die ~! разм. наступі́ў рашу́чы мо́мант, ≅ або́ пан, або́ прапа́ў!;

den Schínken nach der ~ wérfen* разм. ≅ рызыкава́ць мно́гім дзе́ля мало́га;

er will ímmer éine besóndere ~ gebráten háben ён прэтэнду́е на асаблі́вую ўва́гу да сябе́

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

агрубе́лы, ‑ая, ‑ае.

1. Які стаў шорсткім, цвёрдым, шурпатым (пра скуру, паверхню чаго‑н.). Агрубелая скура. □ Туга сцягнуты шнурок не паддаваўся агрубелым пальцам. Лынькоў. // Які стаў больш грубым, нізкім (пра голас). // перан. Які страціў вастрыню, сілу. Агрубелы слых. Агрубелы нюх.

2. Які стаў вонкава нязграбны, страціў мяккасць, тонкасць (пра аблічча, выгляд). Праз люстэрка мне добра відзён яго [Сцяпана Рыгоравіча] твар — са складкамі маршчын, крыху агрубелы, напэўна, ад марозу. Кірэйчык. // Які страціў душэўную далікатнасць, стаў менш чулым, чэрствым. Агрубелая натура. Агрубелы чалавек.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

абарва́цца, ‑рвуся, ‑рвешся, ‑рвецца; ‑рвёмся, ‑рвяцеся; зак.

1. Адарваўшыся, аддзяліцца ад чаго‑н. Трос абарваўся.

2. Не ўтрымаўшыся, сарвацца, зваліцца адкуль‑н. [Даўгулевіч:] — Мне было горача і сніўся сон, нібы мы з Адэляю падымаліся на высокія горы, яна абарвалася і паляцела ў прорву. Гурскі.

3. перан. Нечакана спыніцца, перарвацца (пра якое‑н. дзеянне, працэс). Яшчэ некалькі хвілін, і гэтая вінаватая песня паравоза абарвалася, прыціхла. Колас. // Рэзка, без паступовага пераходу кончыцца. За вёскай шаша абарвалася.

•••

Сэрца абарвалася гл. сэрца.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

заі́мка, ‑і, ДМ ‑мцы; Р мн. ‑мак; ж.

1. Гіст. Заняцце, захоп свабоднага ўчастка зямлі пры першапачатковым засяленні мясцовасці, а таксама ўчастак, заняты такім чынам. Ёсць пасёлак на поўначы «Зімка». Давялося мне там зімаваць, у тайзе раскарчоўваць заімку, Ставіць хату, бярвенне часаць. Хведаровіч.

2. Невялікі пасёлак або асобная сядзіба за межамі асноўнага паселішча на Урале і ў Сібіры. Гляджу на леташнія здымкі, Што крышку палінялі без пары, І ўспамінаю дальнія заімкі, І астравы, і плёсы Усуры. Грахоўскі.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

зру́чны, ‑ая, ‑ае.

1. Добра прыстасаваны для выкарыстання, такі, якім лёгка ці прыемна карыстацца. Гэта быў невялікі, лёгкі і вельмі зручны аўтамат; ложа яго была аздоблена перламутрам, механізм ніколі не даваў асечкі. Шчарбатаў.

2. Добры, падыходзячы; такі, які патрэбен. Зручны выпадак. □ [Тварыцкі] знайшоў зручны момант. Выйшаў з хаты, ляпнуў дзвярамі. Чорны. Хлопцы выбралі зручнае месца пад кустом ажыны, адкуль быў відаць увесь сад. Хомчанка. // Практычны, выгадны. — Мне чалавек зручны патрэбен. І я яго знайду, вядома, знайду. Пестрак.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)