Ара́тар ’прамоўца’ (БРС), араце́я ’прамова’ (Шпіл.). Фіксуецца ўжо ў XVII ст. (Гіст. мовы, 1, 298; Гіст. лекс., 107, 110: ораторъ, орація). Польск.orator фіксуецца з гэтага ж часу; рус.оратор — з XVIII ст. Беларускае слова з лац.orator, oratio ’тс’ (Юргелевіч, Курс, 118). Фасмер, 3, 148. Параўн. Курс суч., 170.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
stirring
[ˈstɜ:rɪŋ]
adj.
1) сумятлі́вы, дзе́йны
stirring times — сумятлі́выя часы́
2) натхня́льны
stirring speech — натхня́льная прамо́ва
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
laurka
ж.
1. папера з малюнкамі (для віншавальных лістоў і вершаў);
2. звышхвалебная прамова
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
павуча́нне, ‑я, н.
1.Дзеяннепаводлезнач.дзеясл. павучаць.
2. Парада, настаўленне. Асабліва безуважным быў Грышка да дзедавых павучанняў, калі недзе яго чакалі сябры...Паслядовіч.— Другі раз, перш чым сказаць што, падумай, — папярэдзіў [Валодзю] Паўлік, які любіў чытаць хлопцам павучанні.Рунец.
3. Пропаведзь, прамова, якія ўтрымліваюць павучальныя парады. Сказаць павучанне.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
тост
(англ. toast, ад лац. panis tostus = падсмажаны хлеб)
1) кароткая застольная прамова, здравіца ў гонар каго-н., чаго-н.;
2) падсмажаны кавалачак хлеба.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
moving[ˈmu:vɪŋ]adj.
1. хвалю́ючы;
His speech was very moving. Яго прамо́ва была́ ве́льмі хвалю́ючай.
2. рухо́мы;
the moving parts of a machine рухо́мыя ча́сткі механі́зма
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
МЯЛЕ́ШКА (Іван Ілья) (каля 1552—13.5.1622),
бел.дзярж. дзеяч, пісьменнік. Падкаморы мазырскі і падстароста слонімскі з 1591, маршалак слонімскі з 1602, кашталян мсціслаўскі ў 1605—10, брэсцкі ў 1610—15 і смаленскі з 1615. Пасол на сейм 1605. На сеймах 1598, 1609 і 1611 прызначаны ў склад камісіі па размежаванні Мазырскага пав. з Кіеўскім ваяв. У 1613 у складзе сенатарскай рады пры Жыгімонце III Вазе. Валодаў маёнткамі Дзевяткавічы, Бусяж, часткай Жыровічаў, трымаў Здзітаўскую дзяржаву. У 1613 фундаваў уніяцкі Жыровіцкі Успенскі манастыр, ігуменам якога стаў Іасафат Кунцэвіч; у 1613 і 1618 перадаў манастыру сваю частку Жыровічаў. Аўтар славутага сатыр. твора «Прамова Мялешкі», скіраванага супраць замежнага (гал.ч. польскага) уплыву ў ВКЛ.