ГЕРАНЁНСКІ ЗА́МАК.

Існаваў у канцы 15—18 ст. каля в. Геранёны Іўеўскага р-на Гродзенскай вобл. Пабудаваны, верагодна, на мяжы 15—16 ст. Квадратны ў плане (27×27 м), з мураванымі цыліндрычнымі вежамі (дыям. 8 м) па вуглах. Быў абкружаны ровам і земляным валам (выш. 9—10 м, шыр. каля 15 м, даўж. па перыметры больш за 700 м). У канцы 16 ст. да паўд. сцяны замка прыбудаваны палац (у 1565 палац у Геранёнскі замак быў яшчэ драўляны). Паводле інвентара замка за 1765 палац 2-павярховы, на 12 акон, на 1-м паверсе знаходзіліся розныя службы, на 2-м — парадныя пакоі. Уезд у замак быў з У і трымаўся пад абстрэлам з верхняй часткі брамы і з прылеглых да яе гародняў. Справа ад брамы бастыёнападобны выступ фланкіраваў агнём мост і бліжэйшыя подступы да брамы. Такі элемент абароны — адзін з першых вядомых на Беларусі і датуецца пач. 16 ст. Дадатковай перашкодай на шляху да замка быў абнесены мураванай сцяной Геранёнскі Мікалаеўскі касцёл, які прымыкаў непасрэдна да абарончага рова перад брамай. У вайну Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—67 замак разбураны рус. войскам, але, верагодна, хутка быў адноўлены. У 1708 у Геранёнскі замак з атрадам шведскага войска знаходзіўся польскі кароль Станіслаў Ляшчынскі. Пасля Паўн. вайны 1700—21 замак прыйшоў у заняпад. У сярэдзіне 19 ст. Н.​Орда замаляваў толькі руіны Геранёнскага замка выш. да 1-га паверха.

Літ.:

Ткачоў М.А. Абарончыя збудаванні заходніх зямель Беларусі XIII—XVIII стст. Мн., 1978.

т. 5, с. 167

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

fix

1. a

1) цвёрды, пэўны; пастая́нны

2) спры́тны, паваро́тлівы;

ine ~e Ide даку́члівая ідэ́я

2. adv ху́тка, шпа́рка;

~ und frtig зусі́м гато́ва;

~er!, mach ~! жваве́й!, варушы́ся!;

~ und frtig sein разм. вы́біцца з сіл

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Prozss m -es, -e

1) працэ́с, ход развіцця́

2) судо́вая спра́ва, працэ́с;

krzen ~ mchen дзе́йнічаць, до́ўга не разду́мваючы; ху́тка распра́віцца (з кім-н. – mit D);

mit j-m inen ~ führen судзі́цца з кім-н.

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

schrcken

1. vt

1) пужа́ць, пало́хаць;

j-n mit Drhungen ~ пагража́ць каму́-н.

2) тэх. ху́тка ахало́джваць;

ier ~ аблі́ць хало́днай вадо́й зва́раныя я́йкі

2.* vi (s) (vor D) (с)пужа́цца (каго-н., чаго-н.)

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

vrwärts adv напе́рад, упе́рад;

ein Schritt (nach) ~ крок напе́рад (тс. перан.);

~ brngen* садзе́йнічаць развіццю́, ру́хаць напе́рад;

~ dnken* ду́маць аб бу́дучым, арыентава́цца на бу́дучае;

~ ghen*, ~ kmmen* паляпша́цца, прагрэсі́раваць, паспяхо́ва развіва́цца;

~ schriten* ісці́ напе́рад; ху́тка развіва́цца

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

fool1 [fu:l] n.

1. ду́рань;

He is no/nobody’s fool. Ён зусім не дурань.

2. hist. бла́зан (пры двары);

make a fool of smb. абду́рваць каго́-н.

make a fool of oneself ста́віць сябе́ ў дурно́е стано́вішча;

play the fool дурэ́ць, стро́іць ду́рня;

A fool and his money are soon parted. Дурань і яго грошы хутка развітваюцца.

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

hard2 [hɑ:d] adv.

1. мо́цна, інтэнсі́ўна; энергі́чна

2. руплі́ва, стара́нна; насто́йліва

3. ця́жка, насі́лу

4. ве́льмі шмат, празме́рна; зана́дта

be hard up for smth. адчува́ць няста́чу ў чым-н.;

hard on smth. ве́льмі ху́тка пасля́ чаго́-н., неўзаба́ве;

take smth. hard быць ве́льмі засму́чаным чым-н.;

be hard pressed/pushed/put to do smth. быць у ця́жкім стано́вішчы

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

thick3 [θɪk] adv. гу́ста, то́ўстым сло́ем;

Snow was lying thick on the ground. Зямля пакрылася глыбокім снегам.

lay it on thick infml перабо́льшваць; залі́шне хвалі́ць або́ га́ніць;

thick and fast ху́тка, адзі́н за адны́м;

Offers to help are coming in thick and fast. Прапановы ідуць адна за адною;

His heart beat thick and fast. Ягонае сэрца моцна білася.

Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)

hustle

[ˈhʌsəl]

1.

v.i.

1) сьпяша́цца, мітусі́цца сьпяша́ючыся

2) працава́ць энэргі́чна й ху́тка; прабіра́цца, прабіва́цца (праз нато́ўп, жыцьцё)

3) здабыва́ць гро́шы нелега́льна

2.

v.t.

піха́ць, шту́рхаць, выштурхо́ўваць, выкіда́ць

3.

n.

1) пасьпе́х -у m., таўкатня́ f.

2) штурхані́на f., піха́ньне n.

3) informal энэргі́чная дзе́йнасьць

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

Плыга́ць ’скакаць’ (Ян.; ТС; нараўл., Мат. Гом.) ’тс’, ’крочыць’ (брагін., Шатал.), жыгнуць ’скокнуць’ (жытк., Мат. Гом.; гом., Мар. Том.), плыгнупт ’тс’, плэгатэ (пін., Нар. лекс.; Сл. Брэс.), сюды ж фразеалагізм плыгам ляцецьхутка ісці’. Арэальнае ўтварэнне, параўн. укр. плигати ’скакаць’; плыголі ’наўскамыта, скокам’, плигонути ’скочыць з сілай’, якое альбо з’яўляецца кантамінаваным утварэннем з плыць і пры гаць, абазначаючы ’хуткі рух уніз і наперад адначасова’, альбо ўзыходзіць да прыгоіць з менай р > л (іранскі субстрат?), параўн. першасны імітатыў плыг — паралельны да прыг (Смаль-Стоцкі, Приміт., 168; Копечны, Зб. Младэнаву, 375).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)