claim

[kleɪm]

1.

v.

1) заяўля́ць прэтэ́нзію, прэтэндава́ць

2) дамага́цца

to claim one’s right — дамага́цца свайго́ пра́ва

3) сьцьвярджа́ць, упэ́ўніваць

to claim victory — заяўля́ць пра сваю́ перамо́гу

4) вымага́ць, патрабава́ць

2.

n.

1)

а) дамага́ньне, патрабава́ньне n.

an insurance claim — дамага́ньне адшкадава́ньня

б) зая́ва на страхо́ўку

2) прадме́т дамага́ньня, прэтэ́нзіі

3) цьве́рджаньне n.

•

- lay claim to

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

дэклара́цыя ж.

1. (урачыстая заява) Deklaratión f -, -en; Erklärung f -, -en;

ура́давая дэклара́цыя паліт. Regíerungserklärung f;

дэклара́цыя право́ў чалаве́ка Deklaratión der Ménschenrechte, Ménschenrechtsdeklaration;

дэклара́цыя право́ў наро́даў Erklärung der Völkerrechte;

2. (афіцыйны дакумент):

дэклара́цыя на груз марск. Wárenerklärung f Wárendeklaration f;

мы́тная дэклара́цыя Zóllerklärung f, Zólldeklaration f;

падатко́вая дэклара́цыя Stéuererklärung f;

запаўня́ць дэклара́цыю die Deklaratión áusfüllen

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

адста́ўка ж. Ábdankung f -, Rücktritt m -(e)s, -e; Demissión f -, -en (высок. – урада, дыпламата);

зая́ва аб адста́ўцы Rücktrittsgesuch n -(e)s, -e;

у адста́ўцы außer Dienst (скар. а. D.), verábschiedet, ábgedankt;

пада́ць у адста́ўку séinen Rücktritt [Ábschied] éinreichen;

прыня́ць адста́ўку den Rücktritt ánnehmen* [genéhmigen];

вы́йсці ў адста́ўку zurücktreten* vi (s), in den Rúhestand tréten*;

быць у адста́ўцы im Rúhestand sein

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

ААМЫ́НЬ (партуг. Макао),

тэрыторыя ва Усх. Азіі, на ўзбярэжжы Паўд.-Кітайскага м., у дэльце р. Сіцзян. Належыць Партугаліі. Уключае п-аў Аамынь і а-вы Тайпа і Калаане. Пл. 16 км². Адм. ц. — г. Аамынь. Нас. 497 тыс. чал. (1991); кітайцы (больш за 95%), партугальцы і інш. Афіц. мова партугальская. Вернікі пераважна католікі. Большая частка насельніцтва жыве ў г. Аамынь. Рэльеф узгорысты. Клімат мусонны; ападкаў 1800 мм за год, бываюць тайфуны.

Тэр. Аамыня са стараж. часоў належала Кітаю, мела розныя назвы. Тут знаходзіўся палац кіт. імператрыцы — Магэ (Палата Матухны, адсюль назва Макао). У 14—17 ст. Аамынь — гандл. гавань у пав. Сяншань (цяпер Чжуншань), прав. Гуандун. У 1553 у Аамыні з’явіліся партугальцы, з 1555 яны арандавалі Аамынь, у 1557 стварылі адміністрацыю пры захаванні суверэнных правоў Кітая. У 1849 партуг. ўрад абвясціў Аамынь незалежным ад Кітая. Паводле навязанага Кітаю ў 1887 Дагавора аб дружбе і гандлі Партугалія атрымала права на «вечнае кіраванне» Аамынем. У 1940 захоплены Японіяй. Пасля паражэння Японіі ў 2-й сусв. вайне — пад кантролем Партугаліі, якая ў 1951 абвясціла Аамынь сваёй «заморскай правінцыяй» на чале з губернатарам. Урад КНР неаднаразова заяўляў, што Аамынь — тэр. Кітая, і настойваў на вяртанні яго праз мірныя перагаворы. У 1987 прынята сумесная кіт.-партуг. заява, якой прадугледжана з 20.12.1999 аднаўленне суверэнных правоў КНР на Аамынь, а таксама дазволена стварыць асобны адм. раён у адпаведнасці з абвешчаным Пекінам прынцыпам «адна дзяржава — два лады». Паліт. партыі: Дэмакратычны цэнтр Аамыня, Асацыяцыя абароны Аамыня.

Аснова эканомікі — турызм і галіны, якія яго абслугоўваюць. Развіта вытв-сць тэкст., электронных вырабаў, феерверкаў, вырабаў са скуры, він, камфары. Аамынь — буйны пасрэдніцкі цэнтр міжнар. гандл. і валютна-фін. аперацый. Пад с.-г. ўгоддзямі каля 2% тэрыторыі. Вырошчваюць агародніну, развіты птушкагадоўля і рыбалоўства. Асн. гандл. партнёры — Кітай, Сянган, ЗША і Канада. Экспартуе адзенне, тэкстыль, шоўк, прадукцыю саматужных промыслаў, тытунёвыя вырабы, чай, рыбу. Вял. ролю адыгрывае рээкспарт тавараў з Кітая. Імпартуе сыравіну, харч. прадукты, пітную ваду. Аамынь вядомы як перавалачны пункт кантрабанднага гандлю золатам і опіумам. Ігральны бізнес. Марскі курорт. Паромная сувязь Аамыня — Сянган. Штогод Аамынь наведваюць 5 млн. турыстаў. Грашовая адзінка — патака.

Ю.В.Ляшковіч, У.С.Кошалеў.

т. 1, с. 8

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

службо́вы, ‑ая, ‑ае.

1. Які мае адносіны да службы (у 2 знач.), да выканання абавязкаў па службе. Службовыя справы. Службовае злачынства. □ Вайна застала .. [Гнядкова] ў службовай камандзіроўцы ў заходніх абласцях Беларусі. Шамякін. З’явілася заява — Службовы апарат Паперкі падшывае І ў папкі набівае. Корбан. // Прызначаны для выканання службы, для служачых. Службовы тэлефон. Службовы аўтобус. □ Месцаў там [у вагоне] не было, і, расчараваная, .. [Таня] вярнулася ў сваё службовае купэ. Даніленка. Рабочыя, ці, як іх яшчэ называюць, службовыя, пакоі ва Упраўленні дзяржаўнай бяспекі абстаўлены вельмі сціпла. Кавалёў. // Такі, які прыняты на службе. Службовыя адносіны. Службовы этыкет. □ Чырвонаармеец бачыць — чалавек цікавы, ад якога можна сёе-тое праведаць. Але ён не здае службовага тону, хоць гаворыць лагодней. Колас. // Які нясе якую‑н. службу, знаходзіцца на якой‑н. службе. Позвы і іншыя паведамленні, адрасаваныя прадпрыемству, установе ці арганізацыі, уручаюцца адпаведнай службовай асобе. Грамадзянскі працэсуальны кодэкс БССР. [Наўмыснік:] — Службовы чалавек быў калісьці: то па маёнтках за аратага быў, то раз у леснікі к пану ўбіўся. Чорны.

2. Другарадны, дапаможны. Традыцыйныя вобразы нядолі ці няволі прыцягваліся пісьменнікамі ў твор звычайна з чыста службовымі мэтамі. Ярош. // У граматыцы — які служыць для паказу адносін паміж знамянальнымі часцінамі мовы. Службовыя часціны мовы. Службовыя словы.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

прыём​I м.

1. Ánnahme f -, -n;

камерц. прыём на склад Éinlagerung f, Éinlagern n;

2. (куды-н.) Áufnahme f -, -n;

прыём на пра́цу Éinstellung f -;

зая́ва аб прыёме Bewérbungsschreiben n -s, -;

пада́ць зая́ву аб прыёме um Áufnahme ánsuchen (куды-н. in A);

3. (наведвальнікаў) Empfáng m -(e)s, -fänge;

право́дзіць прыём (ва ўстанове і г. д.) Spréchstunden ábhalten*;

4. (лекаў) Éinnahme f -, -n;

у адзі́н прыём in éinem Zug; auf éinen Schlag [Sitz], mit éinem Griff;

у два прыёмы in zwei Ánsätzen

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

Kláge f -, -n

1) юрыд. ска́рга;

éine schríftliche ~ іскава́я зая́ва;

gégen j-n ~ erhében* падава́ць ска́ргу на каго́-н.;

éine ~ ánhängig máchen узбуджа́ць ска́ргу [іск];

j-s ~ ábweisen* адмо́віць [адказа́ць] каму́-н. у іску́;

eine ~ auf sich berúhen lássen* пакінуць ска́ргу без вы́нікаў;

Verjährung éiner ~ і́скавая да́ўнасць

2) плач, рыда́нне; нарака́нне;

in láute ~n áusbrechen* мо́цна распла́кацца

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

bill

I [bɪl]

1.

n.

1) раху́нак -ку m.

2) банкно́т -у m.

a dollar bill — даляро́вы банкно́т

3) абве́стка f.

Post no bills — Не накле́йвайце абве́стак

4) сьпіс прадме́таў, інвэнта́р -у́ m.

5) тэатра́льная прагра́ма

6) зако́напрае́кт -у, біль -ю m.

7) вэ́ксаль -ю m., чэк -у m.

8) Law пісьмо́вая зая́ва ў суд, судо́вая по́зва

2.

v.t.

1) пасыла́ць раху́нак

2) уно́сіць у раху́нак

3) накле́йваць афішы, закле́йваць афі́шамі

4) абвяшча́ць, падава́ць да ве́дама

5) уно́сіць, упі́сваць у накладну́ю

•

- the bill

- foot the bill

II [bɪl]

1.

n.

дзю́ба f.

the bill of a duck — дзю́ба ка́чкі

the bill of a turtle — во́стры нос чарапа́хі

2.

v.i.

1) цалава́цца дзю́бкамі (пра галубо́ў)

2) пе́сьціцца

•

- bill and coo

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

Vórstellung f -, -en

1) азнаямле́нне, прадстаўле́нне (каго-н.);

die ~ des Kandidáten знаёмства з кандыда́там (перад выбарамі)

2) уяўле́нне (von D – аб чым-н.), разуме́нне (чаго-н.);

sich (D) éine ~ von etw. (D) máchen атрыма́ць уяўле́нне аб чым-н.;

j-m éine ~ von etw. (D) vermítteln даць каму́-н. уяўле́нне аб чым-н.

3) тэатр. пака́з, спекта́кль, сеа́нс (кіно)

4) хада́йніцтва, зая́ва

5) пярэ́чанне; pl тс. вымо́ва, напамі́нак;

~en erhében* выстаўля́ць пярэ́чанні каму́-н.;

j-m ~en máchen рабі́ць вымо́ву [заўва́гу] каму́-н.

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

представле́ние ср.

1. (действие) пада́ча, -чы ж.; неоконч. падава́нне, -ння ср.; пака́званне, -ння ср., пака́з, -зу м., прадстаўле́нне, -ння ср.; прывядзе́нне, -ння ср.; прыстаўле́нне, -ння ср.; знаёмства, -ва ср.; рэкаменда́цыя, -цыі ж., рэкамендава́нне, -ння ср.; прадстаўле́нне, -ння ср.; малява́нне, -ння ср.; пака́з, -зу м., пака́званне, -ння ср., вывядзе́нне, -ння ср., выкліка́нне, -ння ср.; прычыне́нне, -ння ср.; прыкі́дванне, -ння ср.; уяўле́нне, -ння ср.; см. представля́ть​ 1—9;

2. (письменное заявление с предложением) офиц. прадстаўле́нне, -ння ср., дакла́д, -да м.; дакладна́я запі́ска; (заявление) зая́ва, -вы ж.;

представле́ние о перево́де на но́вую до́лжность прадстаўле́нне (дакла́д, дакладна́я запі́ска) аб пераво́дзе на но́вую паса́ду;

3. уяўле́нне, -ння ср.;

проце́сс представле́ния психол. працэ́с уяўле́ння;

не име́ть ни мале́йшего представле́ния не мець нія́кага ўяўле́ння;

4. театр. пака́з, -зу м.; (спектакль) спекта́кль, -ля м.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)