Наўспяце́нь (ныўспяцень) ’наадварот’: прыставіць дзверы ныўспяцень (Бяльк.). Магчыма, да рус. вспять ’назад’ (да пята, гл. Фасмер, 3, 363); аднак, зыходзячы з ілюстрацыі і ўдакладнення рэдактараў слоўніка, якія дадалі значэнне ’ўгару, увысь, высока’, можна звязаць з успяць ’падняць угару’ (да пяць, пну, гл.). Прымаючы пад увагу магіл. на́піта, напята ’насцеж’ (гл.) і пятнік ’вушак, да каторага прыладжваюцца дзверы завесамі’, мае права на існаванне і іншая версія: да пята ’ніжняе гняздо, у якое ўстаўлялася драўляная вось дзвярэй’, тады наўспяцень значыла б ’не тым канцом восі (устаўлены дзверы)’ ці пад.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
балко́нны, ‑ая, ‑ае.
Які мае адносіны да балкона. Балконныя дзверы.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
засо́вачны, ‑ая, ‑ае.
Прыстасаваны для засоўвання. Засовачная скрынка. Засовачныя дзверы.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
каню́шневы, ‑ая, ‑ае.
Які мае адносіны да канюшні. Канюшневыя дзверы.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
напаўадчы́нены, ‑ая, ‑ае.
Не зусім адчынены, напалову адчынены. Напаўадчыненыя дзверы.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
паўадчы́нены, ‑ая, ‑ае.
Не зусім адчынены, напалавіну адчынены. Паўадчыненыя дзверы.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
паўзачы́нены, ‑ая, ‑ае.
Амаль зачынены, не зусім зачынены. Паўзачыненыя дзверы.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
люстра́ны, -ая, -ае і люстраны́, -а́я, -о́е.
1. гл. люстра¹.
2. Які з’яўляецца люстрам, з люстрам.
Люстраныя дзверы шафы.
3. перан. 3 гладкай бліскучай паверхняй.
Л. глянец.
Люстраная паліроўка.
Люстраная паверхня ракі.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
drzwi
мн. дзверы;
drzwi obrotowe — дзверы-турнікет;
drzwi rozsuwane — рассоўныя дзверы;
wyrzucić kogo za drzwi — выкінуць каго за дзверы;
przy otwartych (zamkniętych) ~ach перан. пры адчыненых (зачыненых) дзвярах;
pokazać (wskazać) komu drzwi — паказаць каму на дзверы; выгнаць;
drzwi stoją przed kim otworem — дзверы адчынены перад кім;
drzwi się u nich nie zamykają перан. дзверы ў іх не зачыняюцца;
nie kładź palca między drzwi — не лезь на ражон
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
на́пята, прысл.
Абл. Насцеж. У расчыненыя напята дзверы і вокны нардома.. уліваўся вясновы вецер. Зарэцкі. Бывалі дні, што стаялі напята дзверы: не паспее адзін [жабрак] выйсці з хаты.. — парог пераступае другі. Чыгрынаў.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)