камунікатыўна-сінтаксічная адзінка мовы, што служыць для перадачы такіх інтэнцый асобы, што гаворыць, як просьба, прапанова, патрабаванне, парада, рэкамендацыя, заклік, загад і інш. П.с. ўласціва мадальнасць волевыяўлення («Адпачывай!» = «Я хачу, каб ты адпачываў») або неабходнасці («Хай ён болей чытае!» = «Яму неабходна болей чытаць»). Гэтымі значэннямі ў плане зместу звязваецца асоба, што гаворыць, з асобай (або персаніфікаванай з’явай ці прадметам), да якой звернута маўленне («Пасядзіце тут крыху, бабуля», «Хай квітнее наш край!», «Паляціце, хмаркі, у родную старонку!»). Сродкі выражэння пабуджэння і пабудовы пабуджальнай сінтакс. канструкцыі: інтанацыя, формы загаднага ладу дзеяслова, зваротак, інш. лексічныя і граматычныя катэгорыі, што набываюць пабуджальнае значэнне ў адпаведным кантэксце ці кансітуацыі («На кнігу!», «Маўчаць!», «Досыць ліць слёзы!», «Ну-ну, што далей?» і інш.).
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
рыда́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; незак.
Моцна плакаць, усхліпваць, залівацца слязамі. Арына не гаварыла нічога. Толькі рыдала, горка, уголас, па-жаночы.Мележ.Слёзы засцілаюць святло, і .. [Вера], тулячы твар у Нініны грудзі, пачынае рыдаць...Мікуліч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
суня́цьсов.
1. уня́ть; (сдержать действие — ещё) останови́ть;
с. слёзы — уня́ть слёзы;
с. кроў — останови́ть кровотече́ние;
2. (прекратить движение) останови́ть;
с. нато́ўп — останови́ть толпу́;
3. (усмирить) уня́ть; успоко́ить; угомони́ть;
с. дзяце́й — уня́ть (успоко́ить, угомони́ть) дете́й;
4.перен. уня́ть;
с. гнеў — уня́ть гнев
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
|| наз.асушэ́нне, -я, н.іасу́шка, -і, ДМ -шцы, ж. (да 1 знач.; спец.); прым.асуша́льны, -ая, -ае (паводле 1 знач.; спец.).
Асушальныя работы.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
кры́ўдна,
1.Прысл.да крыўдны.
2.безас.узнач.вык., звычайнакаму. Пра пачуццё крыўды, якое зведвае хто‑н. Леанід пачырванеў, заблішчэлі слёзы — было сорамна перад таварышамі і крыўдна, што яму не вераць.Шахавец.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ліцьIнесов., в разн. знач. лить; (струёй — ещё) хлеста́ть;
л. ваду́ ў бо́чку — лить во́ду в бо́чку;
дождж лье як з вядра́ — дождь льёт (хле́щет) как из ведра́;
со́нца лье цяпло́ на зямлю́ — со́лнце льёт тепло́ на зе́млю;
◊ л. кроў — пролива́ть кровь;
л. ваду́ на млын — (чый) лить во́ду на ме́льницу (чью);
л. слёзы — лить слёзы;
л. кракадзі́лавы слёзы — лить крокоди́ловы слёзы;
лье як з вядра́ — льёт как из ведра́;
л. пот — пролива́ть пот
ліцьIIнесов. (изготовлять литьём) лить;
л. гарма́ты — лить пу́шки;
л. све́чкі — лить све́чи
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Плак ’плач’ (Нас.; Бяльк.; Юрч. Вытв.), плакалі, плакма плакаць, плакаць пяаком ’бедаваць, слёзна наракаць, плачучы, скардзіцца’ (Нас., ТС), мсцісл.плакану́ць ’горка паплакаць’, пла́кыньнік, плакун ’плаксун’ (Юрч. Вытв.), рус.пск., калін., наўг.плак ’плач, слёзы’, славен.plȃk ’плач, патаканне’, серб. славойск. plak ’голас вароны’. Да плакаць (гл.). Утворана па ўзору крык, крок пры дапамозе суф. ‑ь, што далучаўся да асновы *plak‑.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
рака́ж. Fluss m -es, Flüsse; Strom m -(e)s, Ströme (вялікая);
◊
слёзы цяку́ць рако́й die Tränen flíeßen in Strömen
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)