ДЭРМАТА... [ад грэч. derma (dermatos) скура], першая састаўная частка складаных слоў, што абазначае: які адносіцца да скуры, скурных захворванняў, напр., дэрматалогія, дэрматаміязіт.
т. 6, с. 355
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ЛЕДЭРЫ́Н (ад ням. Leder скура),
тканіна (міткаль) ці папера з аднабаковым афарбаваным нітрацэлюлозным пакрыццём, якія імітуюць скуру. Выкарыстоўваюць пераважна на кніжныя пераплёты.
т. 9, с. 187
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
велю́р, ‑у, м.
1. Вышэйшы гатунак драпу, аксаміту, плюшу.
2. Падобная да замшы скура, з якой вырабляецца абутак.
[Ад фр. velours — аксаміт.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
вужа́чы, ‑ая, ‑ае.
1. Які належыць вужу, вужакам, уласцівы ім. Вужачая скура. Вужачы плаў.
2. перан. Ліхі, каварны.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
кракадзі́лаў, ‑ава.
Які належыць кракадзілу. Кракадзілава яйцо. Кракадзілава скура.
•••
Кракадзілавы слёзы гл. сляза.
Ліць кракадзілавы слёзы гл. ліць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
зрудзе́ць, ‑ею, ‑ееш, ‑ее; зак.
Зрабіцца рудым; парудзець. [Раман] сціскае ў руцэ халодны кашалёк. Вынасілася скура, зрудзела, працерлася. Пташнікаў.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
маржо́вы, ‑ая, ‑ае.
Які мае адносіны да маржа, належыць яму. Маржовыя іклы. Маржовая скура. // Зроблены з маржовай шкуры.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
supple [ˈsʌpl] adj. гі́бкі; гну́ткі;
supple leather мя́ккая ску́ра;
a supple mind гі́бкі ро́зум
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
кракадзі́л, -а, мн. -ы, -аў, м.
Буйны паўзун з тоўстай панцырнай скурай, які водзіцца ў вадаёмах трапічных краін.
|| прым. кракадзі́лавы, -ая, -ае і кракадзі́лаў, -ава.
Кракадзілавая ферма.
Кракадзілава скура.
Кракадзілава пашча.
◊
Кракадзілавы слёзы — пра няшчырае, прытворнае спачуванне.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
АКРАДЭРМАТЫ́Т [ад акра... + дэрматыт(ы)],
група хвароб з выключным або пераважным пашкоджаннем скуры канечнасцяў. Атрафічны хранічны акрадэрматыт бывае часцей у жанчын. На скуры тыльнага боку кісці і ступні, каленных і локцевых суставаў з’яўляецца застойна-сінюшная эрытэма, якая паступова распаўсюджваецца па ўсёй канечнасці. Скура атрафіруецца, станчаецца, робіцца падобнай на папяросную паперу. Суб’ектыўныя адчуванні адсутнічаюць, зрэдку — паколванні, неўралгічныя болі. Іншы раз бываюць зацвярдзенні скуры, вузлы каля каленных і локцевых суставаў, трафічныя язвы. Пры пустулёзным акрадэрматыце скура далоняў і тыльных паверхняў пальцаў рук (часцей вакол пазногцяў і каля падушачак), радзей скура пальцаў ног робіцца сінюшна-чырвоная, нацягнутая, бліскучая, пачынае лушчыцца (эрытэматозналушчыльная форма), з’яўляюцца пухіры (везікулёзная форма), часцей паверхневыя гнайнікі (пустулёзная форма). Скура паступова станчаецца, атрафіруецца, пазногці мутнеюць, дэфармуюцца і адпадаюць. Працэс можа пашырыцца на скуру далоняў, падэшвы, іншы раз — на ўсё цела. Суб’ектыўна — паколванні, радзей неўралгічныя болі. Захворванне працяглае з кароткімі рэмісіямі. Энтэрапатычны акрадэрматыт развіваецца часцей у немаўлят і дзяцей ранняга ўзросту. Абумоўлены спадчыннасцю, парушэннямі ўсмоктвання пажыўных рэчываў і цынку ў тонкіх кішках. Характарызуецца пухірковай, гнайнічковай высыпкай вакол рота, вачэй, задняга праходу, у вобласці локцяў, каленяў, пахвінна-сцегнавых складак, на сцёгнах, ягадзіцах, дзе потым утвараюцца бляшкі. Адначасова пашкоджваецца слізістая абалонка рота, пазногці мутнеюць, робяцца ломкія, выпадаюць валасы на галаве, брывах, вейках. Характэрны святлабоязь, блефараспазма, страўнікава-кішачныя расстройствы, якія прыводзяць да знясілення і адставання ў фіз. развіцці дзіцяці.
М.З.Ягоўдзік.
т. 1, с. 200
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)