пілава́ ць , ‑лую, ‑луеш, ‑луе; незак.
1. што і без дап. Рэзаць пілой. Меншыя дзеці капашыліся на агародзе, большыя — пілавалі, калолі і складалі дровы. Гурскі .
2. перан. ; каго . Разм. Даймаць, дапякаць бесперапыннымі папрокамі, прыдзіркамі. [Шаройка] не раз пілаваў Паліну за нерашучасць. Шамякін . Зося бесперастанку пілуе.. [Тварыцкага] за тое, што ён апусклівы, маўклівы, прагны. Кучар .
3. што . Тачыць напільнікам; апілоўваць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
зрэ́ заць , зрэ́ жу, зрэ́ жаш, зрэ́ жа; зрэж; зрэ́ заны; зак.
1. гл. рэзаць .
2. што . Адрэзаць ці абрэзаць зверху; спілаваць.
З. галінку.
З. гарэлую скарынку.
З. дрэва.
3. што . Разрэзаць на многа частак, зрабіць на чым-н. многа парэзаў ці парэзаць усё, многае для якой-н. мэты.
З. лаўку нажом.
З. салому на корм жывёле.
4. перан. , што . Пакрыць барознамі, палоскамі, перасечанымі лініямі.
Канавы зрэзалі ўсё поле.
З. дарогу коламі.
5. перан. , што . Скараціць, зменшыць.
З. фонды.
З. ліміты.
|| незак. зраза́ ць , -а́ ю, -а́ еш, -а́ е.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
Басаць ’рэзаць ’, арго (Рам. , IX, 5). Паводле Раманава (там жа), запазычанне з тат. мовы (дакладная крыніца не прыводзіцца).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
дзяліць , падзяляць, раздзяляць; біць, разбіваць, рэзаць (перан. )
Слоўнік сінонімаў і блізказначных слоў, 2-е выданне (М. Клышка, правапіс да 2008 г.)
Рыска́ я ’калючая’ (камян., ЛА 5). Ад ры́ зая < рэ́ заць у выніку рэгрэсіўнай асіміляцыі, параўн. рэская трава ’асака’. Гл. рэ́ знік 1 .
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Рэ́ зчык ’той, хто рэжа; разьбяр’ (ТСБМ ), ’хто пілуе дровы’ (ТС ), рэ́ шчык ’разец’ (вільн. , Сл. ПЗБ , Шатал. ). Ад рэзаць (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
slice
[slaɪs]
1.
n.
1) лу́ ста f. (хле́ ба, пірага́ ) ; скрыль -я́ m. , скры́ лік -а m. (цыбу́ лі, каўбасы́ )
2) ча́ стка f. , удзе́ л -у m.
3) Sport. зрэ́ заны ўда́ р
2.
v.t.
1) рэ́ заць , кро́ іць, накро́ йваць; рэ́ заць скрыля́ мі
2) дзялі́ ць на ча́ сткі або́ ўдзе́ лы
3) Sport. зрэ́ зана ўда́ рыць
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
ма́ тка ж.
1. мать, ма́ ма;
2. (самка у животных, насекомых ) ма́ тка;
3. анат. ма́ тка;
4. мор. ма́ тка;
◊ пра́ ўду-~ку ў во́ чы рэ́ заць — пра́ вду-ма́ тку в лицо́ ре́ зать
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
забива́ ть несов.
1. в разн. знач. забіва́ ць; (вгонять во что-л. твёрдое — ещё) уганя́ ць; см. заби́ ть ;
2. (резать на мясо) рэ́ заць ; забіва́ ць; (свиней — ещё) кало́ ць;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Разні́ к ’хто забівае жывёлу’ (шальч. , Сл. ПЗБ ), ’мяснік’ (Яруш. ), укр. різни́ к ’разнік’, ’прадавец мяса’, в.-луж. rěznik ’мяснік’. Ад рэ́ заць (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)