складовае пісьмо, кожны знак якога выражае адзін пэўны зычны гук з адвольным ці нулявым галосным. Вынайдзена ў 2-м тыс. да н.э.зах. семітамі на аснове стараж. пісьменнасцей Міжземнамор’я (егіп., крыта-мікенскай, лувійскай іерагліфічнай) і, магчыма, на аснове протабіблскага складовага пісьма. Вядома з канца 2-га — сярэдзіны 1-га тыс. да н.э. (клінападобнае угарыцкае пісьмо, лінейныя сінайскае пісьмо, фінікійскае пісьмо, паўд.-аравійскае і інш. аравійскія віды пісьма). З усіх пісьменнасцей К.п. найб. эканомнае па колькасці знакаў (літар), што выкарыстоўваюцца ў ім, і па хуткасці вывучэння. Але тэксты, напісаныя К.п., цяжка было прачытаць адназначна, асабліва да ўвядзення словападзелу. Пазней К.п. паступова ўдасканалена. Было запазычана народамі М. Азіі (1-е тыс. да н.э.), грэкамі (9—8 ст. да н.э.), якія пераўтварылі яго ў алфавіт.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
atonic
[eɪˈtɑ:nɪk]1.
adj.
1) Gram. ненаці́сьнены
2) Phon. глухі́
2.
n.
1) Gram. ненаціскны́ склад
2) Phon. глухі́зы́чны, гук
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
альвеаля́рны
(ад альвеола)
1) які мае порыстую будову;
2) лінгв.зычны гук, пры вымаўленні якога язык датыкаецца да паднябення каля альвеол.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
зво́нкіI klángvoll; hell tönend; laut;
зво́нкі зы́чныфан. stímmhafter Konsonánt;
зво́нкая мане́та Metállgeld n -(e)s, -er, Hártgeld n -(e)s; перан. báres Geld
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
плазі́ўны
(ад лац. plausus = націскны);
лінгв. — змычны зычны гук, які ўтвараецца пры ўзнікненні перашкоды на шляху струменю паветра (напр. «п», «к», «т»).
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
шыпя́чы, ‑ая, ‑ае.
1. З шыпеннем.
2. Шумны шчылінны пярэднеязычны зычны гук, пры вымаўленні якога язык прымае лыжкападобную форму. Калі ж заднеязычныя асновы г, к чаргуюцца з шыпячымі ж, ч, то ў клічнай форме такія назоўнікі заканчваюцца галосным а.Граматыка./узнач.наз.шыпя́чыя, ‑ых. — Не расіла, — пасміхаецца Надзя: яна не выгаворвае шыпячых.Васілевіч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
фрыкаты́ўны
(фр. fricatif, ад лац. fricare = церці)
лінгв. які ўтвараецца шляхам трэння паветра ў шчыліне паміж збліжанымі моўнымі органамі (напр. ф. зычны гук).
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
guttural
[ˈgʌtərəl]1.
adj.
1) гарлавы́; гарта́нны
deep guttural voice — ні́зкі гарта́нны го́лас
2) Phon. за́днепаднябе́нны; вэля́рны
2.
n., Phon.
вэля́рны зы́чны гук
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
змякчэ́цьсов., в разн. знач. стать мя́гче, смягчи́ться;
надво́р’е ~чэ́ла — пого́да ста́ла мя́гче;
ён адра́зу ~чэ́ў — он сра́зу стал мя́гче (смягчи́лся);
зы́чны гук ~чэ́ў — согла́сный звук смягчи́лся
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
liquid
[ˈlɪkwɪd]1.
n.
1) ва́дкасьць f.
2) Phon. пла́ўны зы́чны
2.
adj.
1) ва́дкі; распла́ўлены
2) празры́сты, сьве́тлы
3) Fin. лікві́дны
4) Phon. пла́ўны
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)