зва́нне, ‑я,
1. Афіцыйна прысвоенае найменне, якое вызначае кваліфікацыю ў галіне якой‑н. дзейнасці або службовае становішча.
2. У дарэвалюцыйнай Расіі — саслоўная прыналежнасць, саслоўны стан.
3.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прэ́мія, ‑і,
1. Грашовае або іншае матэрыяльнае заахвочванне як узнагарода за поспехі,
2.
3.
4.
5. У дарэвалюцыйнай Расіі — бясплатны дадатак да часопіса або газеты, а таксама бясплатная прыдача пры пакупцы некаторых тавараў.
•••
[Ад лац. praemium — узнагарода.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
хвалі́цца, хвалюся, хвалішся, хваліцца;
Расхвальваць што‑н. сваё, свае поспехі,
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ЗАСЛУ́ЖАНЫ РАБО́ТНІК ФІЗІ́ЧНАЙ КУЛЬТУ́РЫ І СПО́РТУ РЭСПУ́БЛІКІ БЕЛАРУ́СЬ,
ганаровае званне, якое прысвойваецца арганізатарам фізкультурнага руху, вучоным, работнікам калектываў
Заслужаныя работнікі фізічнай культуры і спорту Рэспублікі Беларусь
1968. І.Я.Будзько, М.І.Васільеў, В.Дз.Дзмітрыеў, І.В.Жыткоў, П.А.Злотнікаў, А.І.Кавалеўскі, Р.Р.Карпаў, К.А.Кулінковіч, К.П.Нікіткоў, С.М.Салавей.
1969. А.В.Мядзведзь.
1971. Г.М.Бокун, Л.П.Бокун, К.Дз.Вараўка, Р.С.Ваткін, А.А.Губанаў, Р.І.Клім, Р.І.Кныш, М.П.Крываносаў, В.І.Лівенцаў, А.У.Ніканчыкаў, М.Б.Паўлючэнкаў, Т.Р.Рэнель, В.М.Фефелаў.
1972. П.В.Грыгор’еў.
1973. З.Ф.Бальшакова, К.В.Ганестаў, Б.З.Зыкаў, М.Л.Іткіна.
1976. У.Б.Гурны, П.Я.Зубрылін, У.Р.Кузаўлёў, С.І.Цімчанка.
1979. Э.У.Асіеўскі, У.І.Барсук, А.Дз.Бялова, Л.С.Варановіч, Я.І.Жавялёў, Б.А.Кузьмінскі, П.У.Піляк, М.І.Русіноўскі, В.П.Сазановіч, Дз.І.Сізоў, В.П.Угрумаў, У.Е.Уласаў.
1980. Я.К.Анкуда, М.С.Бялянка, Л.З.Галяціна, А.І.Паўлаў, Т.Дз.Самусенка.
1981. С.П.Мірановіч.
1983. С.Л.Партноў, А.А.Раманькоў, В.А.Сакалоў.
1984. В.У.Арлоўскі. В.В.Маклакоў.
1987. В.М.Кісялёў, Г.Б.Рабіль, В.Ф.Рыжанкоў.
1988. І.А.Коршунаў, Г.Л.Крыленка, С.Л.Макаранка.
1991. Л.Р.Гейштар.
1992. І.П.Гуцько, А.М.Курловіч, У.М.Рыжанкоў, М.В.Шапялевіч, С.С.Шынкар.
1993. Б.А.Грынь.
1994. І.М.Жалязоўскі.
1995. М.М.Аўсянік, М.М.Калацей.
1996. Дз.М.Развянкоў. 1997. Т.Л.Бурло.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ЗАСЛУ́ЖАНЫ ЛЕСАВО́Д РЭСПУ́БЛІКІ БЕЛАРУ́СЬ,
ганаровае званне, якое прысвойваецца высокапрафес. спецыялістам лясгасаў, лесаўпарадкавальных і
Заслужаныя лесаводы Рэспублікі Беларусь
1964. Я.І.Крыўчэня.
1965. І.П.Грыцэнка, Б.Дз.Жылкін, Ф.Ф.Кавалеўскі, Ц.М.Качаткоў, А.І.Літвінаў, Ф.С.Сушкевіч, Ф.Б.Трыбушэўскі, І.М.Хмялеўскі.
1966. Р.М.Капытаў, П.К.Мацвеенка, М.М.Палевікоў, Я.А.Сарокін.
1968. Р.Я.Арцёменкаў, Т.К.Бадунова, У.Г.Вядзьгун, М.К.Івашкавец, П.Д.Клімянкоў, С.П.Крывянкоў, К.Ф.Мірон К.Ф.Міран, І.І.Пудаў, П.П.Хлебаказаў.
1969. Я.Г.Арленка.
1970. А.Д.Ганчароў, А.І.Даўгяла, С.Ц.Майсеенка.
1975. А.М.Статкевіч.
1977. А.У.Агароднікава, С.І.Баброў, Р.Е.Бондар, В.М.Галалобаў, Л.А.Дружына, Дз.А.Кірэеў, М.А.Лабкоў, А.І.Саўчанка, М.І.Смірноў, В.В.Хатулькоў.
1978. С.С.Балюк, В.А.Вакула, В.А.Ткачоў.
1979. З.М.Зяленка, Т.А.Калантай, А.Я.Міроненка, І.П.Мухураў, У.П.Швец.
1980. М.Т.Афанасенка, Р.П.Бондараў, М.А.Калееў, В.К.Паджараў, Ю.Дз.Сіроткін.
1981. А.С.Барадзін, І.С.Бурак, П.Н.Грамыка, Л.В.Дольскі, М.П.Кажамякін, М.В.Міхалковіч, І.І.Прыхно, С.А.Рублеўскі.
1982. В.С.Зязюлін, Б.В.Ржэўскі, Дз.В.Семянюк.
1983. П.А.Салавей.
1985. В.І.Казіцкі, Я.У.Лукша.
1987. В.М.Быкаў, П.П.Каралевіч, У.М.Курганаў.
1989. І.А.Алейнікаў, А.І.Буй, С.І.Вайцялёнак, І.Н.Зубрэй, А.М.Панамароў.
1990. М.Д.Бабаедаў, М.І.Канстанціновіч, У.П.Раманоўскі, М.В.Шчасны.
1991. Я.А.Гурыновіч, В.Я.Ермакоў, А.М.Кажэўнікаў, С.П.Казлоў, М.І.Новікаў, І.І.Пігальскі, А.П.Сторажаў, М.А.Сякерыч.
1992. П.В.Какорка.
1996. М.С.Лескавец, В.П.Палкін, А.А.Шахлевіч.
1997. М.З.Варонін, М.Дз.Дадзько, А.А.Пахомаў.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ЗАСЛУ́ЖАНЫ РАБО́ТНІК СФЕ́РЫ АБСЛУГО́ЎВАННЯ РЭСПУ́БЛІКІ БЕЛАРУСЬ,
ганаровае званне, якое прысвойваецца высокапрафесійным работнікам прадпрыемстваў, аб’яднанняў, устаноў, арг-цый, якія працуюць у розных сферах абслугоўвання насельніцтва 15 і больш гадоў, за
Заслужаныя работнікі сферы абслугоўвання Рэспублікі Беларусь
1970. С.А.Адамовіч, А.У.Амбражэвіч, А.Ц.Астрэйка, Н.Ю.Балазюк, Г.У.Баранчук, І.П.Барысевіч, П.З.Баяроўскі, С.У.Бегер. С.А.Бранцэвіч, Л.У.Буцькова, В.М.Гутараў, Т.С.Дзедуль, К.С.Жылінскі, Н.П.Казлова, М.І.Камінскі, М.А.Клімкова, Е.Я.Лазарэтава, С.А.Лукашык, У.М.Лукашэвіч, Г.Ф.Макс, З.А.Мураўёва, М.А.Несцярэнка, В.Ф.Папоў, Р.С.Пілішкіна, Ш.Е.Сахадзе, В.Д.Сілко, У.І.Скарынка, М.М.Сокал, І.М.Старацітараў, Я.Р.Сцепанцоў, С.І.Сэй, П.К.Сямашка, У.М.Трус, І.У.Філіповіч, В.В.Хмялькова, А.С.Церабілаў, І.А.Цэдзік, Я.Р.Шалабанаў, С.Ф.Шыманко, В.С.Шышко, С.С.Ярошчык.
1974. С.М.Барашкаў.
1975. У.П.Кахро.
1976. В.І.Зайцава, М.Б.Царова.
1977. Л.М.Кляпацкая, Дз.З.Ларыёнаў, П.І.Папоў.
1978. І.І.Казельскі, Н.С.Катлінская, У.П.Панасюк, А.М.Раеў.
1979. А.Д.Арэхава, А.С.Бакулін, В.А.Карачун, Я.Я.Лістраценка. Т.С.Мышкоўская.
1980. М.Р.Балашчанка, В.К.Бычык, А.І.Зенчанкаў, Р.П.Касьянюк, В.П.Лобач, А.А.Паўленкава. Э.Ф.Таўпянец, К.І.Хорава, В.П.Экстратаў.
1981. В.М.Гладкі, І.П.Кароль, Л.К.Куіш, М.П.Федаровіч.
1982. М.С.Вальвачоў, М.Ф.Маёраў, Э.П.Ражкоў, У.А.Шчасны, І.М.Шытохін.
1983. Г.І.Зязюлевіч, М.С.Мурына, А.І.Хлус, Л.Ф.Шыян.
1985. П.П.Якутаў.
1989. Н.М.Нікалаева.
1990. С.І.Брынкевіч, П.Д.Бурмістрава, А.І.Воранава.
1991. М.Э.Фрыдлянд.
1993. Я.Дз.Уласко.
1994. М.І.Крук.
1996. С.Н.Паўлянок, М.Р.Трус.
1997. Б.В.Батура, Р.Ф.Рубекін.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ЗАСЛУ́ЖАНЫ РАБО́ТНІК АДУКА́ЦЫІ РЭСПУ́БЛІКІ БЕЛАРУ́СЬ,
ганаровае званне, якое прысвойваецца высокапрафес.
Заслужаныя работнікі народнай адукацыі Рэспублікі Беларусь
1988. Н.Г.Краснова.
1989. Д.К.Алейнікава, М.А.Андылеўка, М.А.Аўласевіч, М.А.Буйко, У.А.Гарбацкі, Л.Р.Грамыка, М.М.Данільчык, М.І.Катлінскі. М.Р.Міхайлаў, Л.І.Мукасей, А.М.Русакова, І.М.Солдак, Н.А.Сторажава, М.С.Хандогін, У.А.Якавенка.
1990. Я.П.Антаневіч, В.В.Асмалоўскі, Т.П.Байкачова. Л.І.Бурак, В.К.Васпукоў. М.Г.Голчанка. М.М.Дабралюбаў, Г.І.Дабрынеўская. А.М.Дзмітровіч, Г.М.Зданевіч, Я.Н.Карпянкоў, М.І.Кіш, В.М.Круталевіч, Т.М.Лазарэнка, І.К.Лапацін, П.М.Макарук, С.П.Мінкевіч, А.Ц.Пікулёў, Л.М.Пякарская, Т.І.Радзькова, Дз.С.Рудэнка, М.П.Савуноў, Я.М.Студзянічнік. Л.І.Сцешыц, Л.А.Тарабанава, Г.А.Турчынская, П.А.Чарнічэнка, І.І.Шабуневіч, С.І.Якаўлеў.
1991. Т.І.Адамовіч, У.М.Дзядкоў, М.К.Балыкін. І.В.Барадзін, Г.Г.Бразінскі, І.М.Громаў, Э.С.Дзікевіч, У.М.Дзядкоў, І.З.Заяц, С.Я.Казлоў, А.А.Канцуб, В.А.Кузьміч, М.Р.Лысенка, А.С.Мазоўка, В.Г.Малевіч, У.І.Марцінкевіч, М.Ф.Мятлюк, М.М.Плескацэвіч, І.А.Пянькоў, А.П.Рабушка, Т.А.Раеўская. А.Р.Рамізоўская, У.М.Рэзнікаў, В.М.Сарока, С.І.Стралецкая, Н.С.Трафімава. Ю.К.Фамічоў, Ю.А.Харын, І.Я.Цішкоў, М.А.Цыральчук, Я.Г.Цярэшка, З.В.Шарэйка, А.В.Шашкоўскі.
1992. Р.Д.Богнат. Р.А.Жмайдзяк, С.П.Зароўкін, М.К.Зубрыцкі, М.І.Каўганко, А.А.Лабуда, С.У.Ляпёшкін, В.А.Сізоў, Р.І.Тышкевіч, Я.А.Яворскі.
1993. Л.М.Тараканава, Я.І.Тозік.
1994. Э.М.Бабенка, М.М.Волкаў, А.І.Гайдук, І.М.Жарскі, М.Дз.Іванова, П.П.Кішкурна, М.М.Саўчык. В.П.Ярашэвіч.
1995. М.Р.Кісялёў, А.І.Кочатаў, А.З.Латыпаў, Я.К.Мацюшэўская, М.А.Мікулік, А.В.Пякуцька, Б.М.Хрусталёў, В.У.Фядута.
1996. Л.С.Герасімовіч, Э.М.Загарульскі, В.І.Карзюк, С.Р.Мулярчык, М.Я.Цікоцкі, Г.В.Шорап.
1997. С.П.Гурко, А.М.Сапогін, М.В.Селькін.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
баявы́, ‑ая, ‑ое.
1. Які мае адносіны да вайны, звязаны з вядзеннем бою; ваенны.
2. Выпрабаваны, загартаваны ў баях, гатовы да барацьбы.
3. Рашучы, энергічны, дзейны.
4.
5. Асабліва важны для данага моманту, які патрабуе выканання ў першую чаргу.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ПАГРАНІ́ЧНЫЯ ВО́ЙСКІ (у некаторых краінах пагранічная ахова, пагранічная варта),
спецыяльныя войскі, прызначаныя для абароны
П.в. зарадзіліся ў 14
А.А.Паўлоўскі.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ГЕО́РГІЕЎСКІ КАВАЛЕ́Р,
1) воін
2) Воін
Ордэн велікамучаніка і перамаганосца Георгія ўстаноўлены 8.12.1769 імператрыцай Кацярынай II як узнагарода за баявыя
25.2.1807 для ўзнагароджвання за баявыя
У 1878 для медаля «За храбрасць» (якім да 1844 замест знака
Дэкрэтам
Кр.: Полное собрание законов Российской империи с 1649
Літ.:
Спасский И.Г. Иностранные и русские ордена до 1917 года.
Кузнецов А.А. Ордена и медали России.
Ш.І.Бекцінееў.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)