м. [dżoging] спарт. бег трушком (дзеля размінкі); аздараўляльны бег
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
Для прыназоўнік (БРС). Параўн. рус.для, укр.для, польск.dla, чэш.die і г. д. Паводле Фасмера (1, 517), узнікла скарачэннем з dělʼa (параўн. ст.-рус.дѣля, ст.-слав.дѣлꙗ, укр.ді́ля, бел.дзе́ля). Шмат іншых версій. Агляд у Фасмера; гл. яшчэ Слаўскі, 1, 146–147; Шанскі, 1, Д, Е, Ж, 142–143.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
АРЭ́С, Арэй,
у старажытнагрэчаскай міфалогіі каварны, вераломны бог вайны дзеля вайны, які нясе гібель і разбурэнне. Сын Зеўса і Геры. Арэса ўяўлялі ў вобразе маладога дужага мужчыны, часам у баявым шлеме. Міф пра Арэса — часты сюжэт у выяўленчым мастацтве (антычныя вазы, фрэскі, статуі Баргезійскага Арэса і Людавізійскага Арэса, карціны С.Батычэлі, Я.Тынтарэта, П.Рубенса, Ж.Давіда) і інш. У старажытна-рымскай міфалогіі яму адпавядае Марс.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
АСМАНІ́ЗМ,
атаманізм, ідэйна-паліт. дактрына, высунутая «новымі асманамі» і младатуркамі ў Асманскай імперыі ў канцы 19 ст. Напачатку дэкларавала «роўнасць усіх асманаў», г. зн. усіх падданых Асманскай імперыі без нац. і рэліг. адрознення. Потым, асабліва пасля прыходу младатуркаў да ўлады ў 1908, ператварылася ў сродак барацьбы супраць нац. патрабаванняў нетурэцкіх народаў і ў ідэалаг. абгрунтаванне неабходнасці іх атурэчвання дзеля стварэння «адзінай асманскай нацыі».
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
АЛЯКСЕ́Й, Аляксій (1314—78),
рускі мітрапаліт з 1354. У час княжання ў Маскве Івана Іванавіча Краснага і малалецтва кн.Дзмітрыя Іванавіча Данскога фактычна ўзначальваў урад. Падтрымліваў Дзмітрыя ў барацьбе з цвярскімі і суздальска-ніжагародскімі князямі, выступаў супраць намаганняў князёў ВКЛ стварыць асобную мітраполію ў Кіеве. Прыхільнік пагаднення з Залатой Ардой дзеля прадухілення набегаў на Маскоўскае княства. У 1448—49 кананізаваны правасл. царквой.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
fun[fʌn]n. заба́ва, уце́ха;
for fun для заба́вы, дзе́ля жа́рту;
have fun ве́села ба́віць/право́дзіць час
♦
make fun (of) smb./smth. высме́йваць каго́-н./што-н.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
specially[ˈspeʃəli]adv.
1. спецыя́льна;
I went there specially to see them. Я пайшла туды толькі дзеля таго, каб убачыць іх.
2.infml асаблі́ва;
specially careful асаблі́ва ўва́жлівы
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
качу́лка, ‑і, ДМ ‑лцы; Рмн. ‑лак; ж.
1. Драўлянае кола, якое качаюць дзеці дзеля забавы. Пасярэдзіне зялёнай вулкі Мы ганялі некалі качулкі.Панчанка.
2. Драўляны прадмет цыліндрычнай формы, з дапамогай якога ставяць у печ і выцягваюць з яе вялікія чыгуны.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
sake
[seɪk]
n.
прычы́на, падста́ва f.
for the sake of glory — дзе́ля сла́вы
for conscience’s sake — для спако́ю сумле́ньня
For God’s sake — на ла́ску Бо́жую, на мі́ласьць Бо́га
for your own sake — дзе́ля твайго́ ўла́снага дабра́
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
зізі́фус
(н.-лац. zizyphus)
дрэвавая або кустовая расліна сям. крушынавых з яйцападобным лісцем і вострымі парнымі шыпамі, пашыраная ў тропіках і субтропіках; некаторыя віды культывуюцца дзеля буйных салодкіх ядомых пладоў.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)