вы́ручыць сов., в разн. знач. вы́ручить;

в. з бяды́ — вы́ручить из беды́;

в. у дзень сто рублёў — вы́ручить в день сто рубле́й

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

светлавы́ светово́й;

~вы́я з’я́вы — световы́е явле́ния;

с. сігна́л — светово́й сигна́л;

~ва́я шчы́ліна — светова́я щель;

~ва́я рэкла́ма — светова́я рекла́ма;

○ с. дзень — светово́й день

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

табе́ мест., в дат., предл. п. тебе́; см. ты;

◊ вось т., ба́бка, і Ю́р’еў дзень — погов. вот тебе́, ба́бушка, и Ю́рьев день

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

КО́ДАЙ ((Kodály) Золтан) (16.12.1882, г. Кечкемет, Венгрыя — 6.3.1967),

венгерскі кампазітар, музыказнавец-фалькларыст, педагог; адзін з заснавальнікаў венг. кампазітарскай школы 20 ст. Чл. Венг. АН (з 1943, у 1946—49 прэзідэнт). Ганаровы чл. Бельг. АН (1957), ганаровы праф. Маск. кансерваторыі (1963). Скончыў Акадэмію музыкі (1905) і ун-т (1906) у Будапешце. З 1907 выкладаў у Вышэйшай муз. школе (у 1919 і 1921—40 віцэ-дырэктар). З 1905 вывучаў венг. муз. фальклор, запісаў каля 3,5 тыс. нар. напеваў і танц. мелодый. Разам з Б.Бартакам выявіў найб. стараж. пласт венг. муз. фальклору, заснаваны на пентатоніцы. Яго музыцы, глыбока нац. у сваёй аснове, характэрны арганічны сплаў класічнай еўрап. традыцыі і муз. стылістыкі пач. 20 ст., спалучэнне тэндэнцый неакласіцызму, рамантызму і імпрэсіянізму. Вядомасць К. прынеслі «Венгерскі псалом» (1923) і героіка-камічная опера «Хары Янаш» (1926). Сярод інш. твораў: опера «Секейская прадзільня» (паст. 1924); «Будаварскі Te Deum» (з арганам, 1936), Missa brevis (1944) для хору, салістаў і арк.; сімфонія (1961), «Танцы з Марашсека» (1930), «Танцы з Галанты» (1933), канцэрт (1940) для сімф. аркестра; камерна-інстр. ансамблі («Венгерскае ронда», 1917); п’есы для фп.; хары a cappella; цыклы песень для голасу з фп. Аўтар падручнікаў па спевах, метадычных зборнікаў па муз. выхаванні і інш. Прэзідэнт Міжнар. т-ва нар. музыкі, Міжнар. т-ва муз. выхавання (абодвух з 1963). Прэміі імя Л.​Кошута 1948, 1952, 1957.

Літ. тв.: Рус. пер. — Венгерская народная музыка. Будапешт, 1961.

Літ.:

Мартынов И.И. Золган Кодай. 2 изд. М., 1983;

Эсе Л. Золтан Кодай: День за днем: Пер. с венг. М., 1980.

Т.​А.​Шчарбакова.

З.Кодай.

т. 8, с. 374

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

приба́виться

1. прыба́віцца, прыбы́ць, павялі́чыцца; пабо́льшаць;

день приба́вился дзень прыбы́ў (прыба́віўся, павялі́чыўся, пабо́льшаў);

воды́ приба́вилось вады́ прыба́вілася (прыбыло́, пабо́льшала);

2. (в весе) разг. прыба́віцца, прыбы́ць;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

прокова́ть сов.

1. (обработать ковкой) техн. пракава́ць;

прокова́ть желе́зо пракава́ць жале́за;

2. (ковать в течение какого-л. времени) пракава́ць;

прокова́ть це́лый день пракава́ць цэ́лы дзень.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

рожде́ние в разн. знач. нараджэ́нне, -ння ср.;

день рожде́ния дзень нараджэ́ння;

год и ме́сто рожде́ния год і ме́сца нараджэ́ння;

слепо́й от рожде́ния сляпы́ ад нараджэ́ння.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

го́йсаць несов., разг. ры́скать; мета́ться; носи́ться;

~сае як шалёны — ме́чется (но́сится) как угоре́лый;

цэ́лы дзе́нь ~саў па го́радзе — це́лый день ры́скал по го́роду

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

абабе́гчы сов., в разн. знач. обежа́ть, оббежа́ть;

а. гару́ — обежа́ть (оббежа́ть) го́ру;

за дзень абабе́г усе́ магазі́ны — за́ день обежа́л (оббежа́л) все магази́ны

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

бушава́ць несов., прям., перен. бушева́ть;

бык бушу́е — бык бушу́ет;

рака́ ~ва́ла ўвесь дзень — река́ бушева́ла весь день;

чаго́ ты бушу́еш? — чего́ ты бушу́ешь?

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)