перадо́к, ‑дка, м.

1. Тое, што і перад ​1 (у 1 знач.).

2. Пярэдняя палавіна калёс, саней і пад. [Стараста] стаяў на каленях у перадку рысоркі і дзвюма лейчынамі люта сцябаў і без таго ўзмыленых коней. М. Ткачоў. Стукаюць камякі снегу аб перадок, вішчаць і спяваюць палазы. Хомчанка. // Пярэдняя развадная частка калёс, машын і пад. Каваль.. з ранку да вечара рамантаваў са сваімі памочнікамі плугі, бароны, перацягваў колы, акоўваў перадкі. Курто. Перад.. [Святланаю] ляжаў коламі ўверх перадок газіка. Кулакоўскі.

3. Двухколка са снараднай скрыняй, прызначаная для перавозкі гармат. «Саракапятчыкі» — маладыя загарэлыя хлопцы з голенымі галовамі — адчапілі сваю гармату ад перадка і пакацілі. Карпюк.

4. звычайна мн. (перадкі́, ‑оў). Тое, што і перад (у 3 знач.). Бот з хромавымі перадкамі.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

Fassáde f -, -n

1) буд. фаса́д, пе́рад (будынка)

2) дэко́рум, зне́шняя прысто́йнасць

3) груб. твар, фізіяно́мія

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

am

1. = an dem;

~ Móntag у панядзе́лак

2. prtc перад superl:

~ bésten лепш за ўсё, найле́пш

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

Наба́т ’трывога, сігнал трывогі’ (БРС). Запазычана з рус. наба́т ’тс’, куды, відаць, трапіла праз цюркскае пасрэдніцтва з араб. nauba ’ахова, змена часу’, мн. л. naubât ’барабаны, у якія б’юць перад дамамі знатных асоб’. Гл. Фасмер, 3, 34.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Зла́шча ’асабліва’ (Бяльк., Шат., Абабурка, Дыял.), звла́шча ’быццам бы’ (Нас.). З польск. zwłaszcza ’з асаблівым улікам, перад усім, тым больш’ яшчэ ў ст.-бел., дзе звлаща (Гіст. лекс., 90, 93) і злаща (1598 г. Булыка, Запазыч., 119).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Су́мрак ’падазрэнне, дрэннае прадчуванне?’: так па душы і пашоў сумрак — пачуяла ворага (Пятк. 2), сумро́к ’змрок’ (пух., З нар. сл.). Гл. сумарак, сумарок; магчыма, формы з сінкопай (пропускам галоснага а перад р) ці пад уплывам змрок, гл.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

шмуцты́тул

(ням. Schmutztitel, ад Schmutz = бруд + Titel = загаловак)

ліст паперы перад пачаткам кнігі або асобнай яе часткай, на якім змяшчаецца загаловак, прысвячэнне, ілюстрацыя і інш.

Слоўнік іншамоўных слоў. Актуальная лексіка (А. Булыка, 2005, правапіс да 2008 г.)

зачыні́ць сов. (дверь, окно, шкатулку и т.п.) закры́ть, затвори́ть; запере́ть; захло́пнуть;

з. дзве́ры — закры́ть (затвори́ть, запере́ть, захло́пнуть) дверь;

◊ з. дзве́ры — (перад кім) закры́ть дверь (перед кем);

як з. — полно́

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

адчыні́ць сов.

1. (дверь, окно, шкатулку и т.п.) откры́ть; отвори́ть;

2. (наглухо заделанное) отку́порить;

3. (театр, школу, собрание и т.п.) см. адкры́ць;

◊ а. дзве́ры — (перад кім) откры́ть дверь (кому)

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

сілкава́цца несов.

1. разг. подкрепля́ться;

с. пе́рад даро́гай — подкрепля́ться пе́ред доро́гой;

2. тех. пита́ться;

ля́мпачкі ~ку́юцца ад пахо́днай электраста́нцыі — ла́мпочки пита́ются от похо́дной электроста́нции;

3. возвр., страд. подкрепля́ться; пита́ться

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)