перапле́сціся, -ляту́ся, -ляце́шся, -ляце́цца; -ляцёмся, -лецяце́ся, -ляту́цца; -лёўся, -ляла́ся, -ло́ся; -ляці́ся; зак.
1. (1 і 2 ас. не ўжыв.). Тое, што і сплесціся.
Плюшч пераплёўся з хмелем.
2. (1 і 2 ас. не ўжыв.), перан. Пераблытацца, змяшаўшыся.
Розныя думкі перапляліся ў галаве.
3. Заплесці сабе валасы ў косы нанава, іначай (разм.).
4. 3 цяжкасцю перайсці (разм.).
Ледзь пераплёўся цераз мост.
|| незак. пераплята́цца, -а́юся, -а́ешся, -а́ецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
прэтэ́нзія, -і, мн. -і, -зій, ж.
1. Прад’яўленне сваіх правоў на валоданне кім-, чым-н., атрыманне чаго-н.
П. на спадчыну.
2. Паводзіны таго, хто жадае прызнання за ім якіх-н. добрых якасцей, якія ён сабе прыпісвае.
Чалавек з прэтэнзіямі.
П. на элегантнасць.
◊
Быць у прэтэнзіі на каго — адчуваць незадаволенасць, крыўду ў адносінах да каго-н.
|| прым. прэтэнзі́йны, -ая, -ае (да 1 знач.; спец.).
Прэтэнзійная заява.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
удзяўбці́, удзяўбу́, удзяўбе́ш, удзяўбе́; удзяўбём, удзеўбяце́, удзяўбу́ць; удзёўб, удзяўбла́, -ло́; удзяўбі́; удзяўба́ны; зак.
1. Часта ўдараючы, разрыхліць, зрабіць паглыбленне ў чым-н.
Зямля так умерзла, што не ў. яе.
2. каго-што. Тое, што і удзеўбануць.
3. перан., што ў каго (што) або каму (разм.). Неаднаразова паўтараючы, заставіць цвёрда засвоіць, зразумець што-н.; убіць.
У. сабе ў галаву.
|| незак. удзёўбваць, -аю, -аеш, -ае (у 3 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ухапі́ць, ухаплю́, ухо́піш, ухо́піць; ухо́плены; зак.
1. каго-што. Схапіць, узяць.
У. за хвост.
Стараецца ў. сабе пабольш.
2. перан., што. Хутка, адразу зразумець, улавіць.
Мы адразу ж ухапілі яго думку.
3. што і чаго. З’есці чаго-н. крыху або наспех (разм.).
У. некалькі лыжак супу.
4. што і чаго. Паспець зрабіць што-н., управіцца з чым-н. (разм.).
Работы многа, за дзень не ўхопіш.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
зарубі́цьII разм. (зрабіць засечку) éinkerben vt, éine Kérbe éinschneiden*;
◊
зарубі́ гэ́та сабе́ на но́се! Merk dir das!; schreib dir das hínter die Óhren!
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
во́льнасць ж.
1. (свабода) Fréiheit f ;
2. (нястрыманасць) Úngebundenheit f -, Úngezwungenheit f -;
дазваля́ць сабе́ во́льнасці sich (D) viel(es) [zu viel] heráusnehmen*, sich (D) Fréiheiten heráusnehmen*
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
мазо́ліць Schwíelen bekómmen* [háben];
мазо́ліць сабе́ ру́кі (D) an den Händen Schwíelen bekómmen*;
◊
мазо́ліць каму-н. во́чы разм. j-m ein Dorn im Áuge sein
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
завоева́ть сов.
1. (подчинить при помощи военных действий) заваява́ць, мног. пазаваёўваць;
2. перен. (овладеть, приобрести) заваява́ць, здабы́ць;
завоева́ть себе́ положе́ние заваява́ць сабе́ стано́вішча;
завоева́ть сла́ву здабы́ць сла́ву.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ахти́ не ахти́ како́й прост. не ве́льмі, та́к сабе;
не ахти́ как прост. не ве́льмі што, не на́дта што;
поёт не ахти́ как спява́е не на́дта што.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
надорва́ть сов.
1. (бумагу, ткань) нададра́ць; (верёвку и т. п.) надарва́ць;
2. (повредить) надарва́ць, падарва́ць; см. надрыва́ть;
◊
надорва́ть живо́тики падарва́ць жываты́;
надорва́ть себе́ го́лос падарва́ць сабе́ го́лас;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)