stanąć
зак.
1. спыніцца; стаць; затрымацца;
rzeka stanęła — рака стала;
2. стаць; устаць; падняцца;
3. стаць; прыступіць; з’явіцца;
stanąć do egzaminu — трымаць экзамен;
stanąć w czyjej obronie — выступіць у абарону каго;
stanąć murem перан. стаць сцяною;
stanąć u celu — дасягнуць мэты;
stanąć do wojska — прыбыць на прызыў;
stanąć w obliczu śmierci кніжн. стаць перад абліччам смерці;
stanąć w płomieniach — а) загарэцца, успыхнуць;
перан. пачырванець, загарэцца чырванню;
4. скончыцца; завяршыцца;
stanęło na tym, że ... — справа скончылася тым, што...
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
Разбырэ́ць ’стаць разбэшчаным, свавольным, непаслухмяным’, ’абыякава адносіцца да справы’ (бялын., Янк. 3.). Няясна. Магчыма, з разбыдрэ́ць ’распесціцца’ (глыб., ЖНС), гл. разбудрыць, у сувязі з дээтымалагізацыяй зыходнага развыдрэ́ць ’зрабіцца смелым, дзёрзкім’ (Нас.). Для значэння ’абыякава адносіцца да справы’ не выключаны ўплыў абы́раць ’прывыкнуць да дрэнных абставін’ (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
замарко́ціцца, ‑кочуся, ‑коцішся, ‑коціцца; зак.
Стаць маркотным; засумаваць, занудзіцца. Ішоў хлопчык у трывозе, Замаркоціўся, прыціх. Колас. Песні жаваранкаў пераліўныя Замаркоціцца, спаць не даюць. Купала.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
звузе́ць, ‑ее; зак.
Стаць вузкім або вузейшым. Пругкі барвова-белы струмень гарачага металу крыху звузеў, каціўся марудна, і Барашкін стаў ля штурвала печы. Савіцкі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
вы́часацца 1, ‑чашацца; зак.
Стаць чыстым у выніку вычэсвання. Лён добра вычасаўся.
вы́часацца 2, ‑чашацца; зак.
Атрымацца ў выніку вычэсвання (пра вырабы з дрэва).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
акале́чаць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак.
Разм. Стаць калекай. Акалечаў.. [Асядовіч] таму, што не хацеў жыць сумленна і справядліва, а падаўся на злачынную, зладзейскую сцежку. Чорны.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
абязво́лець, ‑ею, ‑ееш, ‑ее; зак.
Страціць здольнасць валодаць сабою; стаць бязвольным. Калі Ціхану стала горш і ён абязволеў, Мальвіна перастала рагатаць і свавольнічаць. Дуброўскі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
адгадава́цца, ‑дуецца; зак.
Адкарміцца, стаць сытым, тоўстым. [Жук:] — Калі нас [салдат] так увесь час будуць харчаваць, то мы за тры гады адгадуемся, як на курорце. Алешка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
адпрасава́цца 1, ‑суецца; зак.
Зрабіцца гладкім пад дзеяннем праса. Бялізна добра адпрасавалася.
адпрасава́цца 2, ‑суецца; зак.
Спец. Сціснуцца пад дзеяннем прэса, стаць спрасаваным 2.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ахмяле́ць, ‑ею, ‑ееш, ‑ее; зак.
Разм.
1. Стаць п’яным, ап’янець. Так пахне [квітнеючымі садамі], што можна ахмялець. Бядуля.
2. перан. Самазабыўна захапіцца, узрушыцца. Ахмялець ад ласкі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)