wither
[ˈwɪðər]
1.
v.i.
вя́ нуць; высыха́ ць, пятрэ́ ць, марне́ ць
The grass withered in the hot sun — Трава́ пятрэ́ ла на гара́ чым со́ нцы
2.
v.t.
1) высу́ шваць
Age had withered the old lady’s face — Век вы́ сушыў твар старо́ й
2) Figur. я́ ць
She withered him with a scornful look — Яна́ спапялі́ ла яго́ сваі́ м пага́ рдлівым по́ зіркам
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
Мажджа́ ра ’мартыра’ (бых. Рам. 8), мажджэр ’пушка’ (Дасл. (Гродна) , Нас. ), ’металічны таўкач’ (ТС , Нас. , Інстр. I), машчы́ р ’тс’ (Мат. Гом. ), машчэрык ’невялікая медная ступка’ (Растарг. ), мажджэра ’ступка’ (Сцяшк. ), мажджэр ’ступка’ (Касп. , Дасл. (Гродна) ), маждзер ’тс’ (Вяр. ), мажджэр ’гліняны посуд, у якім збіваюць масла, пякуць бабку’ (Касп. ). Ст.-бел. можджеръ , мождчеръ , мождеръ , можчеръ , моздзерикъ ’ступа’, ’мартыра’ (1565, 1578 гг.) запазычаны з польск. moźdźerz , mozgierz , якія з чэш. moždíř < с.-в.-ням. morsaere (суч. ням. Mörser ) < с.-лац. mortārius ’ступа’. Першаснае ’ступа’ паводле формы перайшло на ’мартыра’. Сучасныя, пераносныя значэнні: мажджэр ’дурны, неразумны, дурная галава’ (Жд. 1, капыл. , Нар. словатв. ), клец. мажджы́ ра (абразл.) ’твар , аблічча, галава’ (Нар. лекс. ). Сюды ж: мажджэрыць ’драбіць, таўчы, раздрабляць’ (ТС ). Больш падрабязна гл. Булыка, Запазыч. , 205; Чартко, Дасл. (Гродна) , 1967, 53; Фасмер , 2, 637; Брукнер , 346; Махэк₂ , 378; Міклашыч , 203; Патабня, РФВ , 1, 263; Васэрцыер , 155.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
адкры́ ты , -ая, -ае.
1. Нічым не загароджаны, не прыкрыты; аголены; без покрыва зверху, з бакоў.
А. прастор.
Адкрытае мора.
Смажыць на адкрытым агні.
Хадзіць з адкрытай галавой.
2. Даступны для ўсіх жадаючых.
А. сход.
3. Не тайны, яўны.
А. пратэст.
Адкрыта (прысл. ) выступіць з крытыкай недахопаў.
Адкрытае галасаванне (падняццем рук, не тайнае).
4. Шчыры, прамы, даверлівы.
А. твар .
А. характар.
5. Тое, што і разгорнуты .
Адкрытая кніга.
А. журнал.
6. З вялікім выразам.
Адкрытае плацце.
7. Не падземны, з агаленнем пласта.
А. спосаб здабычы вугалю.
○
Адкрытае пісьмо — пісьмо каму-н. , якое публікуецца ў друку.
Адкрытае пытанне — нявырашанае пытанне.
Адкрытая рана — рана, якая не зажыла.
Адкрыты лоб — вялікі і круты лоб.
◊
У адкрытую (ісці, дзейнічаць) (разм. ) — не ўтойваючы сродкаў і прыёмаў.
|| наз. адкры́ тасць , -і, ж. знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
палі́ ць ¹, палю́ , па́ ліш, па́ ліць; па́ лены; незак.
1. каго-што . Знішчаць агнём.
П. паперу.
2. што . Прымушаць гарэць (для асвятлення, ацяплення).
П. дровы.
3. што . Запальваць (крыніцу асвятлення; разм. ).
П. святло.
4. у чым і што . Распальваць і падтрымліваць агонь у печы; абаграваць памяшканне, раскладваючы агонь у печы, пліце і пад.
П. у печы або печ.
П. лазню.
5. што . Апрацоўваць агнём, жарам, абпальваць (разм. ).
П. цэглу.
6. каго-што . Дзеяннем чаго-н. гарачага, едкага ці халоднага выклікаць апёк, адчуванне апёку.
Сонца паліла нясцерпна.
Мароз паліць твар .
7. перан. , каго-што
Смутак паліць душу.
|| зак. спалі́ ць , -палю́ , -па́ ліш, -па́ ліць; -па́ лены (да 1 і 2 знач. ); наз. спале́ нне , -я, н. знач. ).
|| наз. пале́ нне , -я, н. знач. ).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
odkryć
зак.
1. адкрыць; раскрыць;
odkryć twarz — адкрыць твар ;
odkryć głowę — зняць шапку;
2. адкрыць;
odkryć biegun północny — адкрыць паўночны полюс;
3. выявіць;
odkryć tajemnicę — выявіць таямніцу;
4. выкрыць; раскрыць;
odkryć sekret — раскрыць сакрэт
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
раздзіма́ ць
1. (рассеяць ) á usseinander blá sen* vt é hen vt
2. (агонь ) entwá chen vt á nfachen vt
3. (надуць ) á ufblasen* vt
4. безас. :
у яго́ разду́ ла твар í cht ist geschwó llen [gedú nsen];
у яго́ разду́ ла жыво́ т á ufgebläht;
5. (перабольшваць ) á ufbauschen vt é iben* vt vt стварыць шуміху );
раздзіма́ ць вае́ нную істэры́ ю í egshysterie schüren
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
лицево́ й
1. (относящийся к лицу человека) переводится обычно формой род. сущ. «твар »;
лицевы́ е му́ скулы му́ скулы тва́ ру;
лицево́ й нерв нерв тва́ ру;
2. (передний) пярэ́ дні; (верхний) ве́ рхні; (наружный) во́ нкавы; (о ткани, одежде и т. п. до́ бры, пра́ вы;
лицева́ я сторона́ мате́ рии до́ бры (пра́ вы) бок матэ́ рыі;
3. (личный) асабо́ вы;
лицево́ й счёт асабо́ вы раху́ нак.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
трымце́ ць несов.
1. трепета́ ть; дрожа́ ть;
~ця́ ць лісты́ асі́ н — трепе́ щут (дрожа́ т) ли́ стья оси́ н;
т. ад стра́ ху — трепета́ ть (дрожа́ ть) от стра́ ха;
2. мерца́ ть, мелька́ ть;
~ця́ ць аге́ ньчыкі — мерца́ ют (мелька́ ют) огоньки́ ;
3. перен. а́ ть; замира́ ть;
~ці́ ць сэ́ рца — трепе́ щет (замира́ ет) се́ рдце;
4. (от прилива крови ) пыла́ ть, горе́ ть;
твар ~ці́ цьо́ пыла́ ет (гори́ т)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
verzí ehen * I
1. vt
1) (з)крыві́ ць, (з)мо́ ршчыць, перакасі́ ць (твар
ké ine Mí ene ~ а́ ць вы́ гляду
2) пераязджа́ ць, перасяля́ цца
2. ~, sich
1) рассе́ йвацца (пра туман, хмары );
ich verzí ehe mich разм. а́ ю
2) прахо́ дзіць (пра боль )
3) каро́ біцца караба́ ціцца (пра драўніну )
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
вы́ хапіць , ‑шлю, ‑піш, ‑піць; каго-што .
1. Імгненна выняць, дастаць. Выхапіць шаблю з ножнаў. □ [Жанчына] кінулася наперад і выхапіла дзяўчынку проста з-пад машыны. Скрыпка . // Выхапіць цытату. // перан. Вылучыць святлом, позіркам і пад. Агеньчык цыгаркі на момант выхапіў з цемры.. твар [Цімоха], чорную калматую бараду, аблуплены казырок салдацкай шапкі. Сіўцоў .
2. Схапіўшы, забраць, адабраць; вырваць. Выхапіць палку з рук. // перан. Вызваліць. Недзе там застаўся.. камандзір, іх таварыш. Пакуль гітлераўцы апамятаюцца, трэба выхапіць яго адтуль. Шахавец .
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)