спа́йка, -і, ДМ спа́йцы, мн. -і, спа́ек, ж.
1. гл. спаяцца, спаяць.
2. Месца спайвання, злучэння частак чаго-н.
С. трубкі.
С. плеўры.
3. перан., адз. Цесная сувязь, яднанне людзей.
|| прым. спа́ечны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
спаўзці́ся, 1 і 2 ас. адз. не ўжыв., -зе́цца; -зёмся, -зяце́ся, -зу́цца; спо́ўзся, спаўзла́ся, -зло́ся; зак.
Паўзучы, сабрацца ў адно месца.
Мурашкі спаўзліся да пня.
|| незак. спаўза́цца, -а́ецца; -а́емся, -а́ецеся, -а́юцца.
|| наз. спаўза́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пасце́ль, -і, мн. -і, -ей, ж.
Месца для спання з пасланымі на ім спальнымі рэчамі (бялізнай, коўдрай і пад.).
Паслаць п.
|| прым. пасце́льны, -ая, -ае.
Пасцельныя рэчы.
П. рэжым (пры хваробе — неабходнасць ляжаць у пасцелі).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
надло́м, -у, м.
1. Надламанае месца.
Н. косці.
2. перан. Рэзкае аслабленне фізічных і душэўных сіл у выніку якога-н. перажывання.
Душэўны н.
3. перан. Празмерная рэзкасць у праяўленні пачуццяў.
Сказаць з надломам у голасе.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
тралява́ць, -лю́ю, -лю́еш, -лю́е; -лю́й; -лява́ны; незак., што (спец.).
Дастаўляць драўніну з лесасекі да месца пагрузкі або сплаву.
|| наз. тралёўка, -і, ДМ -лёўцы, ж. і тралява́нне, -я, н.
Т. бярвення.
|| прым. тралёвачны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
транспартава́ць, -ту́ю, -ту́еш, -ту́е; -ту́й; -тава́ны; зак. і незак., каго-што.
Перавезці (перавозіць) з аднаго месца ў другое.
Т. збожжа.
|| наз. транспартава́нне, -я, н. і транспарціро́ўка, -і, ДМ -о́ўцы, ж.
|| прым. транспарціро́вачны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
транспланта́цыя, -і, мн. -і, -цый, ж. (спец.).
1. Перасадка і прыжыўленне тканак або органаў на другое месца або ў другі арганізм.
2. Перасадка часткі расліны ў тканку другой расліны для надання ёй новай якасці; прышчэпліванне.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
уво́д, -а і -у, М -дзе, м.
1. -у, гл. увесці.
2. -а. Устройства, месца, праз якое што-н. уваходзіць, устаўляецца; прыёмная частка машыны або ўстаноўкі.
Электрычны ў.
|| прым. уво́дны, -ая, -ае (да 2 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
саступі́ць сов.
1. (с места) сойти́;
чалаве́к хістану́ўся, але з ме́сца не ~пі́ў — челове́к пошатну́лся, но с ме́ста не сошёл;
с. з ле́свіцы — сойти́ с ле́стницы;
~пі́ з даро́гі — сойди́ с доро́ги;
2. (о цене) уступи́ть, сба́вить;
не с. ні капе́йкі — не уступи́ть ни копе́йки;
3. прост. уступи́ть;
с. ме́сца — уступи́ть ме́сто
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
НЕАБХО́ДНЫЯ І ДАСТАТКО́ВЫЯ ЎМО́ВЫ,
умовы правільнасці сцвярджэння, без выканання якіх дадзенае сцвярджэнне не можа быць правільным (неабходныя ўмовы) і пры выкананні якіх абавязкова будзе правільным (дастатковыя ўмовы). Маюць вял. пазнавальную каштоўнасць. Часта выраз «неабходна і дастаткова» замяняюць выразам «тады і толькі тады» або «ў тым і толькі ў тым выпадку».
У складаных матэм. праблемах адшуканне зручных для карыстання ўмоў бывае цяжкім. У такіх выпадках дастатковыя ўмовы робяць больш шырокімі, каб яны ахоплівалі магчыма большую колькасць выпадкаў, дзе зададзены факт мае месца, а неабходныя ўмовы — больш вузкімі, каб яны ахоплівалі як мага меншую колькасць лішкавых выпадкаў, дзе зададзены факт не мае месца. Такім чынам, дастатковыя ўмовы паступова збліжаюцца з неабходнымі.
т. 11, с. 251
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)