зале́ жнасць ж.
1. (падпарадкаванасць ) Á bhängigkeit f -;
прыго́ нная зале́ жнасць гіст. Lé ibeigenschaft f -;
службо́ вая зале́ жнасць dí enstliche Á bhängigkeit;
ста́ віць у зале́ жнасць á bhängig má chen;
знахо́ дзіцца [быць ] у зале́ жнасці á bhängen* vi , á bhängig sein (ад каго -н. von D );
у зале́ жнасці ад абста́ він je nach den Ú mständen [Verhältnissen], je nachdé m;
2. грам . Ú nterordnung f -
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
приложе́ ние ср.
1. (действие) прыклада́ нне, -ння ср. , прыкла́ дванне, -ння ср. ; дастасава́ нне, -ння ср. , дастасо́ ўванне, -ння ср. , дапасо́ ўванне, -ння ср. , прымяне́ нне, -ння ср. ; см. приложи́ ть 1, 4 ;
2. (то, что является добавлением к чему-л.) дада́ так, -тку м. ;
3. грам . прыда́ так, -тка м.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
злучэ́ нне ср.
1. в разн. знач. соедине́ ние; сра́ щивание;
з. канцо́ ў про́ вада —, соедине́ ние (сра́ щивание) концо́ в про́ вода;
з. сіл — соедине́ ние сил;
з. даро́ г — соедине́ ние доро́ г;
та́ нкавае вайско́ вае з. — та́ нковое вое́ нное соедине́ ние;
хімі́ чнае з. — хими́ ческое соедине́ ние;
2. грам . сочине́ ние;
з. і падпара́ дкаванне ска́ заў — сочине́ ние и подчине́ ние предложе́ ний
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
вышэ́ йшы прил.
1. сравнит. ст. вы́ ше, повы́ ше, бо́ лее высо́ кий;
2. : ~шая ступе́ нь грам . сравни́ тельная сте́ пень;
3. в др. знач. вы́ сший;
в. о́ рган дзяржа́ ўнай ула́ ды — вы́ сший о́ рган госуда́ рственной вла́ сти;
~шая шко́ ла — вы́ сшая шко́ ла;
~шая адука́ цыя — вы́ сшее образова́ ние;
~шыя раслі́ ны — вы́ сшие расте́ ния;
в. пілата́ ж — вы́ сший пилота́ ж
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
службо́ вы
1. в разн. знач. служе́ бный;
с. час — служе́ бное вре́ мя;
гэ́ та гіпо́ тэза ма́ е то́ лькі ~вае значэ́ нне — э́ та гипо́ теза име́ ет то́ лько служе́ бное значе́ ние;
~выя сло́ вы — грам . служе́ бные слова́ ;
2. должностно́ й;
~вая асо́ ба — должностно́ е лицо́ ;
~вае даручэ́ нне — должностно́ е поруче́ ние;
3. уст. прису́ тственный;
с. дзень — прису́ тственный день
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
następstwo
następstw|o
н.
1. вынік; наступства;
w ~ie czego — у выніку чаго ;
pociągnęło to złe ~a — гэта прывяло да дрэнных наступстваў (вынікаў);
2. паслядоўнасць;
~o czasów грам . паслядоўнасць часоў
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
przypadek
przypad|ek
м.
1. ~ku — выпадак; выпадковасць;
od ~ku do ~ku — ад выпадку да выпадку;
w każdym ~ku — у кожным выпадку, ва ўсякім разе;
2. ~ku/~ka грам . склон
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
sté igern
1. vt
1) павыша́ ць, павялі́ чваць (цэны, патрабаванні і да т.п. )
2) узмацні́ ць (боль, супярэчнасці )
3) грам . утвары́ ць вышэ́ йшую і параўна́ льную ступе́ нь
2. ~, sich
1) расці́ , павялі́ чвацца, павыша́ цца
2) узмацня́ цца
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
и́ мя
1. в разн. знач. імя́ , род. імя́ и і́ мені ср. ;
2. / и́ мя существи́ тельное грам . назо́ ўнік, -ка м. ;
и́ мя числи́ тельное грам . лічэ́ бнік;
◊
во и́ мя (кого, чего) у імя́ (каго, чаго) ;
и́ менем (кого, чего) і́ мем (і́ менем) (каго, чаго) ;
и́ мени (кого, чего) імя́ (і́ мені) (каго, чаго) ;
называ́ ть ве́ щи свои́ ми (со́ бственными, настоя́ щими) имена́ ми называ́ ць рэ́ чы сваі́ мі (ула́ снымі, сапра́ ўднымі) імёнамі;
на и́ мя чьё (адресованный) на імя́ чыё;
носи́ ть и́ мя насі́ ць імя́ , мець імя́ ;
от и́ мени (кого) ад імя́ (каго) ;
по и́ мени па і́ мені;
с мировы́ м и́ менем з сусве́ тным і́ мем (і́ менем);
соста́ вить (сде́ лать) себе́ и́ мя здабы́ ць сабе́ імя́ .
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Кно́ раз ’самец свінні, кныр’ (ТСБМ , Нас. , ТС , Сл. паўн.-зах. , Жд. 2, Бяльк. , Сержп. Грам . , Мядзв. , ДАБМ , Грыг. , Гарэц. , Янк. II). Укр. кнороз , рус. кнороз ’тс’, польск. kiernoz , славац. kornáz , в.-луж. kundroz , н.-луж. kjandrozʼ ’тс’. Формы заходнеславянскія фанетычна адрозніваюцца ад усходнеславянскіх (лужыцкія не адпавядаюць цалкам іншым заходнеславянскім). З адменным пачаткам паўднёваславянскія назвы кнораза: балг. нерез , серб.-харв. не̏раст ’тс’ (гл. Слаўскі , 2, 155 і ў апошні час Аткупшчыкоў, Из истории , 121). Нягледзячы на фанетычныя цяжкасці, усё ж такі ўдаецца аднавіць праславянскае складанае слова *kъrnorzь . У паўднёваславянскіх паралелях балг. нерез , серб.-харв. не̏раст маюць у якасці паралелі рус. нерезь ’непакладаны самец свінні’ (да не + рэзаць ). Прасл. kъrnorzь ад kъrnъ ’абрэзаны’ і orzъ ’ядро’. Такую рэканструкцыю пацвярджаюць формы кныр , кнур , якія з’яўляюцца скарочанымі адносна формы кнораз . Гл. кныр . Параўн. у апошні час Шаўр ZfSl , 24, 115–119.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)