МО́ШКІ (Simulidae),

сямейства насякомых атр. двухкрылых. Больш за 1200 відаў. Пашыраны ўсюды. З камарамі, макрацамі і інш. насякомымі-крывасмокамі атр. двухкрылых утвараюць гнюс. На Беларусі 16 відаў. Найб. трапляюцца М. аздобленая (Odagmia ornata), М. насатая (Gnus rostratum), М. паўзучая. (Simulium repens), М. рачная (Schoenbaueria galeratum), М. тундравая (S. pusilla). Актыўныя ў гарачыя сонечныя дні. Укусы выклікаюць мясц. (папулы, пухліны) і агульныя (ацёкі, гіперэмія, павышэнне т-ры) рэакцыі. М. пераносяць узбуджальнікаў анхацэркозу буйн. раг. жывёлы, тулярэміі, лейкацытазаозу і гемаспарыдыёзу птушак і інш.

Даўж. цела да 7 мм. Ногі кароткія, дужыя. Афарбоўка найчасцей чорная, крылы шырокія, празрыстыя. Ротавыя органы колючага тыпу. Хабаток кароткі. Вусікі 11-членікавыя, кароткія, тоўстыя. Самцы кормяцца нектарам кветак, самкі — крывасмокі. Яйцы адкладваюць у вадзе на камяні, лісце і інш. прадметы. Лічынкі і кукалкі развіваюцца ў праточнай вадзе (патрабавальныя да ўзроўню кіслароду), маюць павуцінавыя залозы, сакрэт якіх спрыяе прымацаванню лічынак да субстрату і з’яўляецца матэрыялам для коканаў, у якіх яны акукліваюцца. Даюць да 4 пакаленняў за год.

Літ.:

Рубцов И.А. Краткий определитель кровососущих мошек фауны СССР. М.; Л., 1962;

Горностаев Г.Н. Насекомые СССР. М., 1970;

Жизнь животных. Т. 3. 2 изд. М., 1984.

А.С.Шалапёнак.

Мошка рачная.

т. 10, с. 533

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

áustragen* vt

1) выно́сіць

2) разно́сіць (пісьмы)

3) даво́дзіць да канца́ (працэс)

4) спарт. разыгра́ць, праве́сці (напр., турнір)

5):

ein Kind ~ дано́шваць дзі́ця

6) выдава́ць (сакрэт)

7) зно́шваць (вопратку)

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

come out

а) выхо́дзіць (з пако́ю, з дру́ку — пра кні́гу)

б) зако́нчыцца, вы́йсьці

в) раскры́цца, вы́явіцца

The truth will come out — Пра́ўда вы́явіцца

The secret came out — Сакрэ́т раскры́ўся

г) дэбютава́ць

д) распуска́цца (пра лісты́, кра́скі)

е) выво́дзіцца (пра пля́мы)

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

get out

а) выхо́дзіць

б) выма́ць

в) уцячы́; памагчы́ уцячы́, вы́ратаваць

г) вы́даць, апублікава́ць (кні́гу)

д) вы́ведаць, вы́знаць, вы́цягнуць

they tried to get out his secret — яны́ стара́ліся вы́ведаць ад яго́ сакрэ́т

е) ста́цца вядо́мым

The news got out — Навіну́ даве́даліся

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

leak

[li:k]

1.

n.

1) працёк -у m., дзі́рка, шчы́ліна f. (у страсе́, гаршку́)

2) выцяка́ньне n.

3) уце́чка f. (вады́, га́зу)

2.

v.i.

1) цячы́, прасо́чвацца

2) працяка́ць (пра чараві́кі, чо́вен)

3) прасо́чвацца, выдава́цца

The secret leaked out — Сакрэ́т ста́ўся ве́дамым

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

repeat

[rɪˈpi:t]

1.

v.t.

1) паўтара́ць; рабі́ць ізно́ў

to repeat an error — паўтары́ць памы́лку

to repeat a poem from memory — прадэклямава́ць верш напа́мяць

Repeat the oath after me — Паўтара́й прыся́гу за мно́ю

2) каза́ць і́ншым (сакрэ́т)

2.

n.

паўтарэ́ньне n.

•

- repeat oneself

Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс) 

вы́даць, -дам, -дасі, -дасць; -дадзім, -дасце, -дадуць; вы́дай; -дадзены; зак.

1. што. Даць што-н., забяспечыць чым-н.

В. грашовы аванс.

В. даведку.

2. што. Вырабіць, выпусціць (якую-н. прадукцыю), падаць як вынік работы (спец.).

Мартэн выдаў першую плаўку.

Машына выдала інфармацыю.

3. (са словам «замуж» або без яго; разм.), каго за каго. Паспрыяць замужжу, аддаць замуж.

В. дачку за афіцэра.

Удала выдалі дзяўчыну.

4. што. Выпусціць з друку, надрукаваць.

В. кнігу.

5. што. Апублікаваць, абвясціць.

В. пастанову.

6. каго-што. Раскрыць, зрабіць вядомым; удаць.

В. змоўшчыкаў.

В. сакрэт.

В. сябе неабдуманым словам.

7. каго-што за каго-што. Прадставіць, назваць каго-, што-н. не тым, кім, чым яны з’яўляюцца.

В. сябра за брата.

В. чутае за бачанае.

|| незак. выдава́ць, -даю́, -дае́ш, -дае́; -даём, -даяце́, -даю́ць; -дава́й.

|| наз. вы́дача, -ы, ж. (да 1—3 і 6 знач.) і выда́нне, -я, н. (да 4 і 5 знач.).

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

tajemnica

tajemnic|a

ж. тайна, таямніца;

~a państwowa — дзяржаўная тайна;

dochować ~y — захаваць таямніцу (тайну);

zdradzić ~ę — выдаць таямніцу (тайну);

w ~y — употай, потай, тайком;

~a poliszynela — сакрэт палішынеля (тое, што ўсім вядома)

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)

gehéim

1. a (па)тае́мны, сакрэ́тны

2. adv сакрэ́тна;

im ~en упо́тай;

~ tun* сакрэ́тнічаць;

mit etw. (D) ~ tun* рабі́ць з чаго́-н. сакрэ́т;

~ hálten* vt (vor D) захо́ўваць у таямні́цы, уто́йваць (ад каго-н.)

Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.) 

odkryć

зак.

1. адкрыць; раскрыць;

odkryć twarz — адкрыць твар;

odkryć głowę — зняць шапку;

2. адкрыць;

odkryć biegun północny — адкрыць паўночны полюс;

3. выявіць;

odkryć tajemnicę — выявіць таямніцу;

4. выкрыць; раскрыць;

odkryć sekret — раскрыць сакрэт

Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)